I SA/Gd 1206/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-20
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może badać prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym, gdy wniesiono zarzut oparty na podstawie "nieistnienia obowiązku"?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej. Analiza prawidłowości doręczenia decyzji stanowiłaby badanie tego, czy decyzja skutecznie weszła do obrotu prawnego i czy zobowiązanie stało się wymagalne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut dotyczący przedawnienia, oparty na braku prawidłowego doręczenia, nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
R.H. wniósł zarzuty do tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc zarzut przedawnienia świadczenia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Twierdził, że decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe nie zostały mu skutecznie doręczone. Organ egzekucyjny oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, wskazując, że organ egzekucyjny nie bada prawidłowości doręczenia decyzji. SKO nie odniosło się natomiast do zarzutu dotyczącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając, że organy nie rozpoznały zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Słupsk.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 3 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Słupsk z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
ZASKARŻONYM POSTANOWIENIEM SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE (SKO) UTRZYMAŁO W MOCY POSTANOWIENIE PREZYDENTA MIASTA - JAKO ORGANU EGZEKUCYJNEGO BĘDĄCEGO ZARAZEM WIERZYCIELEM, WYDANE W PRZEDMIOCIE ZARZUTÓW R.H. W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM.
W UZASADNIENIU POSTANOWIENIA SKO WSKAZAŁO, ŻE PISMEM Z DNIA 7 GRUDNIA 2012 R. R.H. WNIÓSŁ ZARZUTY DO TYTUŁU WYKONAWCZEGO NR [...] NA PODSTAWIE PRZEPISÓW ART. 33 USTAWY O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI POLEGAJĄCE NA:
• EGZEKWOWANIU ŚWIADCZENIA PRZEDAWNIONEGO,
• zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z uzasadnienia zarzutów w zakresie dotyczącym świadczenia przedawnionego wynika m.in., że decyzje Urzędu Miasta z dnia 12 grudnia 2007 r. Nr [...] zostały doręczone na adres w G. ul. [...] i odebrane przez osoby dłużnikowi nieznane. Odbiór decyzji potwierdziła K.O. oraz zamieściła pieczątkę A S.A., tj. zupełnie innego niż dłużnik podmiotu gospodarczego. Z uwagi na fakt, iż decyzje nie zostały prawidłowo doręczone, dłużnik nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie i powstał dług wobec wierzyciela, a do powstania obowiązku podatkowego niezbędne jest doręczenie podatnikowi decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Aby zobowiązanie mogło powstać, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania powinna być doręczona podatnikowi w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z wyżej opisaną dokumentacją dłużnik zapoznał się w dniu 5 grudnia 2012 r. podczas osobistej wizyty w Urzędzie Miejskim.
Postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 14 grudnia 2012 r., w sprawie rozpoznania w/w zarzutów zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r.
Organ egzekucyjny w ponownie wydanym postanowieniu [...] z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie rozpoznania zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego Nr [...] działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
W przewidzianym prawem terminie R.H. złożył zażalenie na w/w postanowienie, któremu zarzuca naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie:
• doręczenia decyzji podatkowej,
• prowadzenia egzekucji podatku przedawnionego
oraz wnosi o zwrot pobranego podatku do nieruchomości za lata 2005, 2006 i 2007.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że według treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko sytuacje wskazane w sposób enumeratywny (tj. według katalogu zamkniętego) w tym przepisie prawa w pkt od 1 do 10.
R.H. W SWOIM PIŚMIE Z DNIA 7 GRUDNIA 2012 R. WNIÓSŁ ZARZUTY DO TYTUŁU WYKONAWCZEGO NR [...] NA PODSTAWIE W/W ART. USTAWY ZNAJDUJĄCE ODZWIERCIEDLENIE W JEGO PKT 1 - TJ. PRZEDAWNIENIE - ORAZ W JEGO PKT 8 - TJ. ZASTOSOWANIE ZBYT UCIĄŻLIWEGO ŚRODKA EGZEKUCYJNEGO. W PRZEDMIOCIE DOTYCZĄCYM PRZEDAWNIENIA ZOBOWIĄZANY W W/W PIŚMIE ORAZ W ZAŻALENIU PODNIÓSŁ M.IN., ŻE DECYZJE URZĘDU MIASTA Z DNIA 12 GRUDNIA 2007 R. NR [...] ZOSTAŁY DORĘCZONE NA ADRES W G. UL. [...] I ODEBRANE PRZEZ OSOBY JEMU NIEZNANE. ODBIÓR DECYZJI POTWIERDZIŁA K.O., KTÓRA ZAMIEŚCIŁA PIECZĄTKĘ A S.A., TJ. ZUPEŁNIE INNY PODMIOT GOSPODARCZY NIŻ DŁUŻNIK. ZATEM Z UWAGI NA FAKT, IŻ DECYZJE NIE ZOSTAŁY PRAWIDŁOWO DORĘCZONE, DŁUŻNIK NIE MIAŁ MOŻLIWOŚCI WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE I POWSTAŁ DŁUG WOBEC WIERZYCIELA, A DO POWSTANIA OBOWIĄZKU PODATKOWEGO NIEZBĘDNE JEST DORĘCZENIE PODATNIKOWI DECYZJI ORGANU PODATKOWEGO, USTALAJĄCEJ WYSOKOŚĆ TEGO ZOBOWIĄZANIA.
Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zestawienie treści art. 29 § 1 (tj. w końcowego jego brzmienia, z którego wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym) z art. 33 pkt 1 tej ustawy prowadzi do wniosku, iż zarzut w sprawie przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może dotyczyć prawidłowości doręczenia decyzji. Analizowanie bowiem prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej oraz zasadności jej treści stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego oznaczałoby w konsekwencji badanie tego, czy weszły one skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie w kwotach określonych w decyzjach organu podatkowego za lata 2006 i 2007, (ponieważ tylko za te lata podatkowe została wykazana podstawa prawna należności w kwestionowanym tytule wykonawczym) stało się wymagalne.
Kwestia prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, niezależnie od tego czy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jak w niniejszej sprawie), czy też nie. Przyjęcie bowiem odmiennego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważenia ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi w dziale IV, rozdziały 17-19 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.).
Należy jednakże podzielić także - wbrew stanowisku wnoszącego zażalenie - ustalenia organu egzekucyjnego zawarte w zaskarżonym postanowieniu z których wynika, że decyzje zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu, mimo że faktem jest, iż zmiany decyzji za lata 2005-2007 (tj. z dnia 12 grudnia 2007 r.) zostały wysłane w jednej kopercie według przesyłki poleconej [...] na adres ul. [...],G.
Na potwierdzeniu odbioru w/w przesyłki poleconej w miejscu daty widnieje datownik "2007-12-17", zaś w miejscu podpis odbiorcy widnieje czytelny podpis "O.K." oraz jest postawiona pieczęć o treści A S.A., [...].
W treści zaś aktu notarialnego repertorium A [...] z dnia 1 kwietnia 2008 r. (sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w G.) zawarto m.in. co następuje: "R.H. oświadczył, że działa w tej czynności także w imieniu i na rzecz jednoosobowej spółki akcyjnej A Spółka Akcyjna z siedzibą w G., wpisanej do rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy w T. [...], będąc jej jedynym akcjonariuszem oraz jedynym członkiem Zarządu, pełniąc funkcję Prezesa, co wynika z okazanego notariuszowi odpisu aktualnego z Rejestru Przedsiębiorców wydanego przez wymieniony Sąd dnia 21 grudnia 2007 r. oświadczając, że dane w Rejestrze Przedsiębiorców nie uległy zmianie oraz, że jego uprawnienie do reprezentacji Spółki w czynności prawnej z samym sobą wynika z art. 303 § 3 kodeksu spółek handlowych". Zatem należy stwierdzić, że przynajmniej od w/w daty Pan R.H. był nie tylko jedynym akcjonariuszem wskazanej Spółki, ale także jedynym członkiem Zarządu, a ponadto pełnił w niej funkcję Prezesa. Trudno byłoby zatem przyjąć (nawet przy założeniu, że wskazane funkcje dłużnik pełnił dopiero od w/w skazanej daty), że była nieznana skarżącemu osoba odbierająca przesyłkę listową, która na dodatek posługiwała się nieprawnie pieczątką w/w Spółki, czego należałoby domniemywać, mając na uwadze treść uzasadnienia zarzutów R.H. do tytułu wykonawczego oraz treść uzasadnienia zarzutów do postanowienia organu egzekucyjnego wydanego w w/w sprawie.
Poza powyższym, według treści potwierdzenia operacji bankowej np. z dnia 22 grudnia 2008 r., (otrzymanej z Banku B S.A) - o której także mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - we wskazanym wyżej dniu dokonano wpłaty w kwocie 9.927,60 zł na rachunek wierzyciela, którą bank zakwalifikował jako podatek od nieruchomości lata 2005-2007 R.H. według decyzji [...]. Taki zaś numer decyzji posiadają kwestionowane przez dłużnika decyzje za wszystkie w/w lata, ponieważ w dalszej numeracji różnią się tylko rokiem, przy czym w upomnieniu wydanym przez Prezydenta Miasta S. do uregulowania należności podatkowych wymieniono 2007 rok. Należy więc stwierdzić, że podatnik posiadał wiedzę, iż posiada zadłużenie w podatku od nieruchomości również za wcześniejsze lata, skoro wpłata tego podatku dotyczyła lat 2005-2007.
Mając na uwadze wskazane ustalenia faktyczne wynikające z opisanych dowodów, trudno zdaniem organu przyjąć, iż decyzje za lata wymienione w tytule wykonawczym nie zostały zobowiązanemu doręczone przez K.O. Należało więc uznać, że doręczono decyzje zgodnie z art. 148 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, skoro podatnik dokonując przelewu sam zakwalifikował, iż przekazana na konto wierzyciela kwota 9.927,60 zł w dniu 22 grudnia 2008 r. dotyczy podatku od nieruchomości za lata 2005-2007. Na marginesie należy także zauważyć, że dłużnik otrzymał w dniu 5 stycznia 2009 r., (według potwierdzenia odbioru) postanowienie z dnia 24 grudnia 2008 r. Nr [...], w którym w/w wpłatę podatku w związku z art. 55 § 2 i art. 62 ustawy Ordynacja podatkowa zarachowano na podatek od nieruchomości za rok 2006. Zażalenia od tego postanowienia (mimo pouczenia w nim zawartego) R.H. nie złożył. Tym bardziej zatem należało przyjąć, iż podatnik otrzymał decyzje za w/w lata z dnia 12 grudnia 2007 r., gdyż posiadał wiedzę o tym, iż ciążą na nim zaległe zobowiązania podatkowe, skoro w uzasadnieniu zażalenia od postanowienia organu egzekucyjnego sam twierdzi, że poprzednie decyzje za lata 2005-2007 zostały wykonane przez stronę skarżącą.
Dodatkowo SKO podniosło, z uwagi na treść art. 9 K.p.a., że decyzje podatkowe z dnia 12 grudnia 2007 r., informuje się jedynie skarżącego, że ponowne decyzje podatkowe z dnia 12 grudnia 2007 r., za lata 2005-2007 zostały wydane na podstawie art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem zgodnie z treścią art. 68 § 2 w/w ustawy, termin przedawnienia wynosi pięć lat, a nie trzy lata, co twierdzi zobowiązany w zarzutach do tytułu wykonawczego. Skoro decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe za w/w lata zostały doręczone 17 grudnia 2007 r., trudno przyjąć, iż nastąpił termin przedawnienia i nie powstało zobowiązanie podatkowe ustalone w w/w decyzjach w rozumieniu w/w przepisu prawa. Przy czym zauważyć należy, że skoro przedmiotem sprawy jest ocena postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione, a w obrocie prawnym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego funkcjonowały decyzje ostateczne ustalające zobowiązanie podatkowe, stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego za lata 2006-2007, to kwestia przedawnienia terminu do ustalenia zobowiązania podatkowego nie może być przedmiotem oceny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na powyższe postanowienie SKO, wniósł R.H. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.),
art. 148 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) - dalej O.p., i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest to, czy organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie egzekucyjne, w związku z faktem iż decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe nie zostały w ocenie skarżącego skutecznie mu doręczone, a zatem tak naprawdę obowiązek zapłaty podatku nie istnieje.
Opierając się na tej podstawie skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdyż w szczególności zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
Skarżący podnosił nieprawidłowość w doręczeniu mu decyzji podatkowych. Nieprawidłowo doręczona decyzja nie wywołuje natomiast skutków prawnych. Skarżący wskazuje, iż doręczenie decyzji podatkowych nastąpiło do rąk pracownicy spółki akcyjnej, w której skarżący był jedynie akcjonariuszem i członkiem zarządu, ale w której to spółce nie był pracownikiem (a zatem nie było to jego miejsce pracy), i która to pracownica nie miała jego upoważnienia do odbioru korespondencji. Wskazał, iż w postępowaniach podatkowych, w tym prowadzonych przez lokalne organy podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości, stosuje się ogólne zasady doręczeń, przewidziane przepisami O.p. Zresztą na przepisy te powołują się organy w przedmiotowych postanowieniach.
Zgodnie z art. 148 § 1, 2 i 3 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Ponadto jak stanowi art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W niniejszej sprawie kluczowe jest zatem to, że miejsce siedziby spółki A S.A., w którym doręczono decyzje nie można uznać za miejsce pracy skarżącego, gdyż skarżący nie był pracownikiem tej spółki. Ponadto K.O., która odebrała decyzje, nie była upoważniona przez skarżącego do odbioru w jego imieniu korespondencji.
W tych okolicznościach w ocenie skarżącego zasadne jest podnoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w postaci nieistnienia obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, tekst jedn., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednak nie z powodu zarzutów w niej podniesionych.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta (organu egzekucyjnego będącego jednocześnie wierzycielem) oddalające zarzuty wniesione przez R.H. do tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 1 października 2012 r., wystawionego w celu wyegzekwowania obowiązku w podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2007 wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2007 r., o wskazanych numerach.
Materialnoprawną podstawę w sprawie stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), które dotyczą możliwości wniesienia zarzutów do wystawionego tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zarzuty do tytułu wykonawczego są środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 600/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna (zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. błąd co do osoby zobowiązanego;
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia (por. zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
W niniejszej sprawie R.H. wniósł zarzuty objęte pkt 1 i 8 art. 33 w/w ustawy tj. egzekwowanie świadczenia przedawnionego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika niewątpliwie stanowisko organów obu instancji w zakresie zarzutu egzekwowania świadczenia przedawnionego, wobec braku doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości.
Stanowisko organów w tym zakresie, zdaniem Sądu, nie narusza prawa w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Podnieść bowiem należy, że zagadnienie dopuszczalności badania prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej, będącej podstawą egzekwowanego tytułu wykonawczego, w postępowaniu egzekucyjnym, w którym zgłoszono zarzut oparty na podstawie "nieistnienia obowiązku", w rozumieniu art. 33 pkt 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, było już rozważane zarówno w nauce, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. (sygn. akt: II FSK 1378/08) wyraził pogląd, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności (zasadności) decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności" zobowiązania podatkowego w niej określonego, która to przesłanka wiąże się m.in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji, która dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna wywierać skutki prawne względem strony postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w tym orzeczeniu, że analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym, czego zabrania przepis art. 29 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pogląd ten w pełni podziela Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zauważając przy tym, że w świetle przepisu art. 29 § 1 in fine w zw. z art. 33 pkt 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podstawą zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, może być wyłącznie takie zdarzenie (okoliczność), które nastąpiło po wydaniu tego tytułu (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r.; sygn. akt II FSK 172/07).
W świetle powyższego zarzut oparty na wywodach o braku prawidłowego doręczenia decyzji wymiarowej i przedawnieniu zobowiązania podatkowego nie zasługiwał na uwzględnienie, co organy drugiej i pierwszej instancji prawidłowo uzasadniły.
Odnośnie natomiast zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8) to zdaniem Sądu w postanowieniach obu instancji brak stanowiska organów w tym zakresie. Uzasadnienia nie zawierają oceny tego zarzutu i powodów jego nieuwzględnienia, a zatem naruszają przepisy art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej i wymykają się spod kontroli Sądu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2013 r., na mocy art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a., zaś na mocy art. 152 określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło