I SA/Gd 1229/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A.S., A.D. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. S., A. D. i A. P. – wspólników "A" Spółka Cywilna A. S., A. D., A. P. – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 17 kwietnia 2012 r. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 w kwocie 6.736,00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że podstawę ustalenia zobowiązania przez organ pierwszej instancji stanowiły: podatek rolny od gruntów rolnych oznaczonych jako RIIIb o pow. 1,938568 ha fiz i podatek od nieruchomości od gruntów zabudowanych zajętych na dział. gosp. o pow. 390,32m2, gruntów niezabudowanych zajętych na dział gosp. o pow. 224 m2 i budynku na dział. gosp. o pow. 295,10 m2. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że Spółka jest właścicielem działki Nr [...] o pow. 2,0 ha oznaczonej jako grunty rolne RIIIb oraz położonego na niej budynku gospodarczego "A" oddanego do użytku na podstawie decyzji Państwowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 18.03.2009 r. Spółka wydzierżawia grunty rolne na cele rolnicze na podstawie umowy dzierżawy z dnia 10.03.2003 r. Aneksem nr 2/2009 z dnia 31.12.2009 r. zmieniono treść par. l w zakresie przedmiotu dzierżawy. Oprócz gruntu wydzierżawiono część wskazanego budynku gospodarczego o pow. 149,5 m2. Dzierżawca prowadzi gospodarstwo rolne i wykorzystuje grunt i budynek gospodarczy wyłącznie na cele rolnicze. W piśmie z dnia 18.06.2012 r. skierowanym do organu odwoławczego strony informują, że działalność prowadzi Gospodarstwo Rolne Szkółka Roślin Ozdobnych będące dzierżawcą gruntu i części budynku. W sytuacji gdy właściciel wynajmuje budynek gospodarczy wchodzący w skład gospodarstwa rolnego dla osoby, która wykorzystuje go na cele wyłącznie rolnicze, to ww. korzysta ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art.7 ust. l pkt.4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W dzierżawionych pomieszczeniach znajdują się narzędzia maszyny rolnicze (grabie, szpadle, glebozgryzarki, pikowniki, włóki) lodówki do przechowywania sadzonek i zrazów, podkładki do szczepów i krzewów ozdobnych, wymagające długotrwałego przechowywania w niskich temperaturach, nasiona krzewów i drzew wysiane do pojemników w celu ich stratyfikacji. W okresie zimowym w budynku pozyskuje się także sadzonki roślin zdrewniałych oraz wykonuje się szczepienia roślin. Gospodarstwo zatrudnia do prac rolnych pracowników. Zgodnie z wymogami BHP pracodawca zobowiązany jest zapewnić pracującym odpowiednie warunki, w tym pomieszczenia sanitarne, czy szatnię. Obiekty te są regularnie sprawdzane przez kontrolerów PiP. Odwołujący się podkreślili też, że wykorzystanie budynku gospodarczego oraz wskazane wyżej czynności wykonywane są przez dzierżawcę, gdyż spółka nie prowadzi jakiejkolwiek działalności rolniczej. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów Kolegium ustaliło się następujący stan faktyczny: 1. z informacji z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość w obrębie ewidencyjnym B. stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni 2.000 ha (grunty orne RIIIb o pow. 1.7014 ha i użytki rolne zabudowane B-RIIIb o pow. 0.2986 ha) wraz z posadowionym budynkiem handlowo-usługowym o pow.331 m2 stanowi współwłasność łączną: A. R. D. zam. w S. ul. [...] A. A. P. zam. w S. ul. [...] A. E. S. zam. U. ul. [...] Powyższe oznacza, zdaniem Kolegium, że A. P. jest współwłaścicielem łącznym nieruchomości gruntowo-budynkowej wraz z A. S. i A. D., a nie dzierżawcą nieruchomości. Wymienione osoby prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" S.C. – adres Zakładu Głównego – B. [...] – miejsce działalności – tereny kraju wskazane przez zleceniodawców. Spółka nie prowadzi działalności rolniczej - co potwierdzili wspólnicy spółki w swoim odwołaniu. 4. Nieruchomość gruntowo-budynkowa na terenie B. stanowi majątek spółki cywilnej "A" S.C. 5. Decyzją z dnia 18 marca 2009 r. Nr [...] wydano pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego "A" będącego częścią inwestycji objętej decyzją pozwolenia na budowę nr [...]. Następnie Kolegium przywołało przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U z 2006 r. Nr 136,poz. 969 ze zm.) – dalej jako u.p.r. – zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, oraz przepis art. 4 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.r., który stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjmuje się również według danych z ewidencji gruntów i budynków. Z tych względów Kolegium uznało, że nieruchomość gruntowa położona w B. [...] co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, jednocześnie wskazując, iż nieruchomość ta stanowi majątek wspólników spółki cywilnej, którzy prowadzą działalność inną niż działalność rolnicza – co wynika z przedmiotu działalności spółki. W związku z tym część gruntu zajęta na tą działalność podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawką podwyższoną jak związaną z działalnością gospodarczą. Ustalenia wymaga zaś, jaka powierzchnia gruntu zajęta jest na tą działalność. Z informacji z rejestru gruntów i budynków wynika, że na nieruchomości gruntowej w B. [...] usytuowany jest budynek handlowo-usługowy oddany do użytkowania na podstawie decyzji z dnia 18 marca 2009 r. [...]. Jak wynika z notatki z oględzin z dnia 21.06.2010 r., dokonanych w ramach czynności sprawdzających, budynek jest zajęty w całości na działalność gospodarczą (część budynku jest zajęta m.in. na pomieszczenia biurowe, pozostała część na szatnie pracownicze, suszarnie odzieży roboczej, przechowywanie sprzętu i narzędzi – co uwidocznione zostało na zdjęciach). W związku z tym Kolegium uznało, że grunt pod budynkiem jest zajęty na działalność gospodarczą inną niż działalność rolnicza. Ponadto za grunt zajęty na działalność gospodarczą uznać należy grunt przeznaczony na parking – co wynika z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez współwłaścicieli nieruchomości (wspólników spółki) złożonej w dniu 24.06.2010 r. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że nie wzięło po uwagę przy ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok dowodu w postaci umowy dzierżawy, bowiem – jak wynika z dokumentów – A. P. jest współwłaścicielem łącznym nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem A w B. [...], a nie jej dzierżawcą. Grunty i budynek stanowią majątek wspólników Spółki, którzy nie prowadzą działalności rolnej. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, która stanowi podstawę przy ustalaniu podatku od nieruchomości, na nieruchomości posadowiony jest budynek o charakterze usługowo-handlowym zajęty na działalność gospodarczą związaną z profilem działalności gospodarczej prowadzonej w formie Spółki cywilnej, a wspólnicy spółki oprócz umowy dzierżawy nie przedstawili żadnych dowodów na wykorzystanie części budynku wyłącznie na działalność rolniczą. W związku z powyższym Kolegium uznało, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowego opodatkowania nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucili jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez jego niezastosowanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej opodatkowania wydzierżawionego budynku o pow. 149,50 m2. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Spółka jest właścicielem działki o pow. 2,0 ha oraz położonego na niej budynku. Na podstawie umowy dzierżawy 10 marca 2003 r. anektowanej dnia 31 grudnia 2009 r. Spółka wydzierżawia grunty rolne oraz cześć budynku gospodarczego na cele rolnicze. Podkreślono, że dzierżawca, tj. A. P., prowadzi na nich gospodarstwo rolne i wykorzystuje grunt i budynek gospodarczy wyłącznie na cele rolnicze. Skarżący kwestionują jako niezgodne z prawem odrzucenie jako dowodu umowy dzierżawy, wskazując, że Spółka cywilna jest tzw. ułomnym podmiotem i stosunki majątkowe w spółce cywilnej w kontekście kodeksu cywilnego nie przekładają się na przepisy podatkowe. Umowy dzierżawy czy użyczenie między spółką cywilną a jednym z jej wspólników są akceptowane przez organy podatkowe a nawet nie są kwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 209/06) i powszechnie występują w obrocie gospodarczym. Zdaniem skarżących organ powinien rozpatrywać to zagadnienie w kontekście przepisów prawa podatkowego a nie cywilnego. Dalej skarżący podnoszą, że art. 7 ust. 1 pkt4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie nakazuje, aby działalność rolną prowadził wyłącznie podmiot będący właścicielem nieruchomości. Warunkiem zwolnienia jest wyłącznie rodzaj przedmiotu, a wiec nieruchomości wykorzystywanych do określonej działalności. Bez znaczenia dla zwolnienia jest natomiast, kto jest właścicielem nieruchomości. Jeżeli więc właściciel wynajmuje budynek gospodarczy wchodzący w skład gospodarstwa rolnego dla osoby, która wykorzystuje go na cele wyłącznie rolnicze, to na podstawie ww. przepisu korzysta ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Spółka ma więc pełne prawo do skorzystania z tego zwolnienia, a organ podatkowy poprzez niezastosowanie ww. przepisu dopuścił się naruszenia prawa materialnego. Nadto skarżący zarzucili organowi podatkowemu naruszenie prawa procesowego poprzez niedokonanie czynności sprawdzających (ponownych oględzin) w celu ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie wykorzystywania części budynku gospodarczego na działalność rolniczą. Skarżący wskazali też, że dzierżawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT z tytułu prowadzonej działalności rolniczej i zatrudnia pracowników do pracy w gospodarstwie, które to fakty nie były sprawdzane przez organy podatkowe. Zdaniem skarżących sens unormowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opiera się nie na formalnym potwierdzeniu sposobu użytkowania budynku gospodarczego, ale na jego faktycznym wykorzystaniu. Podkreślili, że w przypadku wątpliwości organy podatkowe są zobowiązane do zapoznania się ze sposobem prowadzenia gospodarstwa rolnego, tego nie uczyniły, żądając od podatnika udowodnienia, że budynek wykorzystuje się na cele rolnicze. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia cytowanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję Kolegium z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie jest bezsporne, że opodatkowana nieruchomość stanowi współwłasność łączną trzech osób fizycznych będących wspólnikami spółki cywilnej i przedsiębiorcami. Okoliczność ta została ustalona podstawie ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego stanowiącej podstawę przy ustalaniu zobowiązania w podatku od nieruchomości i rolnym. Poprawnie zatem w ocenie Sądu organ podatkowy przyjął, że A. P. wraz z A. S. i A. D. jest współwłaścicielem łącznym nieruchomości gruntowej, tj. działki Nr [...] o pow. 2,0 ha zawierającej grunty orne i użytki rolne zabudowane i położonego na ww. działce budynku o funkcji handlowo-usługowej. Nie budzi również wątpliwości Sądu w świetle znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 30 lipca 2008 r. ustalenie, że współwłaściciele są wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej działalność inną niż rolnicza. Powyższe oznacza, że sporna nieruchomość stanowi własność przedsiębiorców. Z tych względów podkreślić należy, iż obowiązek podatkowy w podatku o nieruchomości wynika dla przedsiębiorcy z samego faktu posiadania nieruchomości i nie zależy od faktycznego wykorzystywania jej na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stosownie zaś do uregulowań zawartych w art. 3 ust. 1 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości; b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Zasadnie zatem organ podatkowy nie zastosował w niniejszej sprawie zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) cytowanej ustawy, gdyż nieruchomość stanowiła współwłasność przedsiębiorców. W ocenie Sądu nie doszło zatem w przedmiotowej sprawie do ani zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego polegającego na bezpodstawnym niezastosowaniu ww. przepisu ani na zarzucanych w skardze naruszeń postępowania, gdyż nieprzeprowadzone przez organ podatkowy dowody w świetle powyższych rozważań nie dotyczyły okoliczności, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Trafnie również zauważa organ podatkowy, że osoba będąca współwłaścicielem łącznym nieruchomości nie może być jednocześnie dzierżawcą tej nieruchomości. Zasadnie zatem przy rozstrzyganiu pominięto przedłożoną umowę dzierżawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.