I SA/Gd 1233/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. oddalił skargę M. K. Wnioskiem z dnia 9 września 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 25 września 2015 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci i partnerką, jego majątek to: mieszkanie o powierzchni około 70 m2, nieruchomość rolna wraz z warsztatem usługowym, dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 i 242 m2 oraz sprzęt, maszyny i pojazdy wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej, osiąga dochód z działalności gospodarczej (usługowej) w wysokości niezbędnej do utrzymania własnego i rodziny. Wskazać należy, że przedmiotowy wniosek jest już drugim wnioskiem skarżącego o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy. Poprzedni wniosek WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. rozpoznał odmownie z uwagi na niewykonanie przez skarżącego wezwania do przedłożenia dokumentów, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 343/15 oddalił zażalenie skarżącego, wskazując że Sąd I instancji trafnie uznał, że bierność skarżącego w zakresie dokładnego i – co ważne – wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji uniemożliwiła pełną jej ocenę. Referendarz sądowy ponownie uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Skarżący nie zadeklarował wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej. Nie odniósł się też do sytuacji finansowej swojej partnerki (żony/konkubiny), w szczególności co do osiąganych przez nią dochodów. Nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy oraz że zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod adresem, pod którym prowadzi działalność gospodarczą. Okoliczności te wynikają z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez samego skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem. W związku z powyższym referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 30 września 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych skarżącego i jego żony/konkubiny za 2014 r. (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; b/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 lipca 2015 r. z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz – w przypadku gdy jest on podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; c/ oświadczenia, czy skarżący w związku z posiadaniem dwóch lokali użytkowych osiąga dochody z tytułu ich najmu (dzierżawy); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich miesięczną wysokość; d/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego żonę/konkubinę pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych i ciężarowych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę/konkubinę rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie od 1 lipca 2015 r.; a w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu przez każdą z tych osób; f/ oświadczenia żony/konkubiny w przedmiocie nieosiągania przez nią dochodów (w tym z tytułu umów zleceń, o dzieło, z wykonywanej działalności gospodarczej), a w przypadku gdy ma ona status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); w przypadku, gdy osiąga ona dochody – przedłożenia dokumentów obrazujących ich źródło, miesięczną wysokość oraz z okresu ostatnich trzech miesięcy (w kwocie brutto i netto); g/ oświadczenia złożonego przez żonę/konkubinę w przedmiocie posiadanych przez nią nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; h/ oświadczenia, czy skarżący lub jego żona/konkubina w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystali ze świadczeń pomocy społecznej (w tym z zasiłków rodzinnych); jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); i/ oświadczenia, czy skarżący lub jego żona/konkubina otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); j/ w związku z zamieszkiwaniem przez skarżącego pod wspólnym adresem z rodzicami W. K. oraz H. K. (i prowadzeniem pod nim działalności gospodarczej) wskazania, czy skarżący partycypuje w kosztach związanych z eksploatacją domu (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; jeżeli skarżący zamieszkuje osobno – przedłożenia dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.). Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi W. K. w dniu 19 października 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 101 akt). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący po raz kolejny nie wykazał zasadności wniesionego żądania, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny. Uchylenie się zaś przez skarżącego od obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby dokonać rzetelnej oceny sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.