I SA/Gd 1238/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-12-24

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada znaczące zadłużenie, może zostać uznana za podmiot nieposiadający wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi, pomimo posiadania znacznych środków na rachunkach bankowych i majątku o dużej wartości?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego. Pomimo wykazanej straty i zadłużenia, spółka posiadała na rachunkach bankowych środki przekraczające wysokość wpisu, a także majątek o znacznej wartości, który mogła spieniężyć. Posiadanie środków na rachunkach bankowych, które mogłyby zostać przeznaczone na wpis, wyklucza uznanie braku możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi w kwocie 14.638 zł, deklarując możliwość uiszczenia jedynie 3.000 zł. Spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiadała znaczne zadłużenie. Sąd analizował stan środków na rachunkach bankowych spółki, jej przychody, koszty, majątek trwały oraz zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 24 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" S.A. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Spółka "A" S.A. [...] wnioskiem z dnia 26 listopada 2012 r. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 14.638 zł. W uzasadnieniu wskazała, że aktualnie z osiąganych przychodów jest w stanie regulować jedynie zobowiązania wobec ZUS, pracowników, dostawców mediów oraz kontrahentów, z którymi zawarła umowy na świadczenie usług przeładunkowo-magazynowych towarów. Skarżąca podniosła, że na realizację wszystkich zobowiązań brakuje jej środków finansowych w kwocie około 1.150.000 zł. Z tych przyczyn jest w stanie uiścić tytułem wpisu kwotę nie wyższą niż 3.000 zł. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach skarżącej spółki oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2012 r. (doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 3 grudnia 2012 r.), wynika, że kapitał podstawowy spółki wynosił 19.425.000 zł, wartość środków trwałych na dzień 31 października 2012 r. – 26.672.668,31 zł (według bilansu za rok 2011 – 28.296.503,54 zł), ostatni rok obrotowy według bilansu spółka zakończyła stratą netto – 17.417.502,06 zł, w złożonym za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. zeznaniu podatkowym CIT-8 wykazała stratę w wysokości 3.906.501,13 zł, deklarując przychody w kwocie 14.991.267,48 zł i koszty ich uzyskania w kwocie 18.897.768,61 zł, w okresie od sierpnia do października 2012 r. spółka dla potrzeb podatku VAT zadeklarowała przychody z tytułu dostawy towarów i usług w kwotach: 1.271.992 zł, 1.309.944 zł i 1.809.644 zł, zaś do 31 października 2012 r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów, produktów i zmiany ich stanu w łącznej wysokości 14.506.265,98 zł oraz przychody finansowe w łącznej wysokości 62.946,30 zł oraz poniosła koszty (operacyjne i finansowe) w wysokości 22.520.565.51 zł, spółka na dzień 30 listopada 2012 r. posiadała zadłużenie w łącznej kwocie 51.187.306,69 zł, na które składają się należności wobec dostawców (2.476.548,92 zł), z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i utworzonych rezerw (wraz z odsetkami – 17.279.403,31 zł; z zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 października 2012 r. wynika, że zaległości podatkowe spółki wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynoszą 11.903.249 zł) oraz pożyczek (wraz z odsetkami – 29.617.871,27 zł), na rachunkach bankowych prowadzonych przez [...] oraz [...] spółka zgromadziła na dzień 30 listopada 2012 r. środki w łącznej kwocie 483.114,30 zł. Wobec majątku spółki prowadzona jest egzekucja na podstawie tytułów egzekucyjnych z dnia 23 grudnia 2011 r., którymi objęto należności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 2006 r. w łącznej kwocie 1.816.288 zł (wraz z odsetkami). W niniejszej sprawie uznano, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przeciwko przyjęciu, że spółka nie ma realnych możliwości finansowych na poniesienie wpisu od skargi w pełnej wysokości świadczy stan środków na rachunkach bankowych, z których wyciągi przedstawiła. Kwota ta znacznie przekracza wysokość należnego wpisu od skargi. Analiza przepływu środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych spółki wskazuje, że zarówno w momencie wniesienia skargi (tj. 26 października 2012 r.), jak i doręczenia zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu (tj. 19 listopada 2012 r.) dysponowała ona środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego. I tak, suma sald końcowych analizowanych rachunków na dzień wniesienia skargi wynosiła 392.807,79 zł, zaś w dniach 19 i 21 listopada 2012 r. (wyciąg z konta spółki w [...] nie obrazował stanu środków ani na dzień 19 listopada 2012 r., ani też 20 listopada 2012 r.) – 128.373,62 zł. Przyjąć zatem należało, że na wskazywanych przez skarżącą rachunkach bankowych zostały zgromadzone wystarczające środki na pokrycie kosztów procesu, które mogła na ten cel przeznaczyć. Zauważyć przy tym należy, że spółka nie przedstawiła dokumentów, które wskazywałby, że konta te zostały zablokowane czy zabezpieczone, a więc nie miała przeszkód do dysponowania tymi środkami. Podkreślić przy tym należy, że z historii operacji dokonanych na rachunkach spółki wynika, że posiada ona także inne dwa czynne konta o numerach [...] i [...], na których gromadzi środki, a z których wyciągów nie przełożyła. Końcowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już wyjaśniono, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją (por. postanowienie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 549/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie zestawiając zarówno osiągane przez skarżącą przychody, jak i posiadane przez nią na rachunkach środki pieniężne z wysokością wymaganego wpisu od skargi nie można uznać aby nie była ona w stanie go uiścić. Dokonując oceny możliwości płatniczych spółki wzięto także pod uwagę przedstawione przez nią zadłużenie z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i wobec kontrahentów, które jednak – mimo znacznej wysokości – nie uniemożliwia spółce prowadzenia działalności. Nie można pominąć okoliczności, że spółka posiada także majątek o znacznej wartości, którego składniki może spieniężyć. Takie też rozwiązanie przyjął Zarząd spółki na koniec roku 2011, co wynika z treści informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2011 r. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło