I SA/Gd 1244/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z dnia 4 lutego 2011 r. ustalił dla G. S. i J. S. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2011 w wysokości 1.162,00 zł. W uzasadnieniu podano, że podatek rolny ustalono w wysokości 3 zł zaś podatek od nieruchomości w kwocie 1.158 zł. Odnośnie podatku od nieruchomości jako podstawę opodatkowania wskazano: dom letniskowy o pow. 133,74 m2 oraz grunty letniskowe o pow. 767 m2. Podatnicy wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy w zakresie wymiaru podatku od domu. W ich ocenie prawidłowy wymiar tego podatku powinien wynosić kwotę 85,60 zł stanowiącą iloczyn powierzchni budynku i stawki przeznaczonej do opodatkowania budynków mieszkalnych (0,64 zł), a nie jak przyjął organ podatkowy stawki dla budynków pozostałych (6,60 zł). W odwołaniu podatnicy zawarli nadto wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia rozpatrywania przez Starostę ich wniosku o sprostowanie oczywistej pomyłki w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 6 marca 2011 r. podatnicy odnieśli się do pisma Wójta Gminy z dnia 25 lutego 2011 r., w którym organ ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, uzupełniając jednocześnie zarzuty i argumentację je popierającą przedstawione w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 listopada 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku ustalania wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości, ewidencja gruntów i budynków jest podstawą do wymiaru tych podatków, a na konieczność ustalenia charakteru gruntu i budynku na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane z ewidencji gruntów wskazują bezpośrednio art. 1a ust. 3 i art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) – dalej jako "u.p.o.l." oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.), gdzie wymienia się ewidencję, jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Wskazano też, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. W ocenie Kolegium opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych będzie możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek oznaczony zostanie jako mieszkalny. W przedmiotowej sprawie budynek stanowiący własność odwołujących oznaczony został w ewidencji jako "inne niemieszkalne", stosownie do § 65 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Tym samym budynek ten nie może zostać opodatkowany jako budynek mieszkalny. Organ odwoławczy stwierdził też, że nie jest dopuszczalne w toku postępowania podatkowego prowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy budynek jest wykorzystywany do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właścicieli. Podważenie danych zawartych w ewidencji bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Błędy w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków nie mają wpływu na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Znaczenie dla sprawy ma tylko klasyfikacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenia prawa przez: 1. brak zrozumienia i niestosowanie podstawowej zasady prawa podatkowego – jego autonomiczności w stosunku do innych dziedzin prawa, 2. niewłaściwą interpretacje i niestosowanie art. 210 § 1 pkt 4 i 6 i § 4 Op., 3. niewłaściwą interpretacje art. 1a i 5 u.p.o.l, 4. niewłaściwą interpretacje art. 21 i 26 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, 5. brak ustalenia stanu faktycznego, co do wykorzystywania przez skarżących spornego budynku dla zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, co stanowi rażące naruszenie art. 122 i art. 187 Op., 6 niewłaściwą interpretacje przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a w szczególności załącznika do tej ustawy i art. 3 pkt 1, 2 i 2a, 7. bezkrytyczne akceptowanie przez organy podatkowe naruszeń prawa przez Starostę, który niewłaściwie interpretuję przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne i wprowadza do ewidencji gruntów i budynków informacje niezgodne z tym prawem oraz ze stanem faktycznym, 8. prowadzenie postępowania w sposób przewlekły i niestosowanie art. 139 oraz częściowe tylko stosowanie art. 140 Op. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że istotą sporu jest zagadnienie, do której kategorii budynków w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. należy zaliczyć, stanowiący własność skarżących budynek. Skarżący podnieśli, że odesłanie zawarte w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. do ewidencji gruntów i budynków w zakresie gruntów nie jest przez nich kwestionowane. Jednakże, na gruncie tego przepisu, nie jest uprawniona teza jakoby ta ewidencja dotyczyła także budynków. W ocenie skarżących, według prawa geodezyjnego i kartograficznego budynek letniskowy jest jednoznacznie budynkiem mieszkalnym. Skarżący zwrócili uwagę na wyrok WSA w Gdańsku z 22.09.2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 276/11, którym uchylona została odmowa sprostowania oczywistej pomyłki w kartotece budynku stanowiącego własność skarżących. Skarżący w dalszej kolejności, wskazując na wyniki wykładni językowej i celowościowej mających zastosowanie w sprawie przepisów, wywiedli, że stanowiący ich własność budynek jest budynkiem mieszkalnym. Dla poparcia przedstawionej tezy skarżący przytoczyli fragment uzasadnienia wyroku NSA z 19.02.2008 r. o sygn. akt II FSK 1726/06, w którym wyjaśniono, że za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżący, w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 21 lutego 2011 r., złożył pismo procesowe z dnia 19 lutego 2012 r., w którym uzupełnił i wyjaśnił treść skargi oraz modyfikował wniosek w pkt 1 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do istotnego naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. W ocenie Sądu należy podkreślić, że sam fakt, iż z ewidencji gruntów i budynków wynika, że skarżący jest współwłaścicielem działki oznaczonej symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem, którego funkcję określono jako inny budynek niemieszkalny, wbrew stanowisku strony przesądza, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. Tym samym Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. o Sygn. akt I SA/Gd 1164/11. Zdaniem Sądu zasadniczym błędem oceny przez skarżącego zaskarżonej decyzji było zignorowanie wniosków płynących z uwzględnienia przez organy podatkowe dla potrzeb rozstrzygnięcia zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W świetle art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie sposób było pominąć zapisy odnoszące się do budynku ujawnione w tejże ewidencji. Wypis z ewidencji, o której mowa, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego przepisu, "Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Wskazany przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§ 2). W myśl § 3, "Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach". Skorzystanie z tej możliwości wymagałoby wszakże - co oczywiste - zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej. Zbieżne z tą konkluzją ustalenia poczyniono w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 111/11 (LEX nr 896590) stwierdzono, iż "Organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów [...] Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych". Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1166/10 (LEX nr 747822) przyznano: "Chociaż ewidencja gruntów i budynków z definicji skazana jest na nieaktualność, ponieważ rejestruje zdarzenia, które zaistniały wcześniej, należy przyjąć, że ma charakter rejestru urzędowego, który spełnia przesłanki z art. 194 Op.". Według sądu, ewidencja ta "jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji". Skoro tak, to "Czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawiera stosownych danych". Rozważania te sąd zamknął spostrzeżeniem, iż "Prowadzenie postępowania dowodowego w postaci m.in. dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność podważenia wpisów zawartych w ewidencji stanowiących urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, jest nieskuteczne prawnie". Taką myśl zawarł także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2012 r., w sprawie II FSK 1471/10. Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2011 r. o sygn. akt III SA/Gd276/11 należy wyjaśnić, że dopiero ewentualne zmiany w zapisach ewidencji gruntów i budynków, dokonane przez właściwy organ wskutek powołanego wyroku, mogą być uwzględnione w postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości. Z przedstawionych powodów, zbędne jest roztrząsanie pozostałych zarzutów skargi oraz związanych z nimi wywodów. Istota omawianego problemu sprowadza się bowiem do tego, że w razie związania stosującego prawo organu danymi wynikającymi z istniejącej dokumentacji urzędowej, przeprowadzanie ustaleń co do stanu faktycznego mających znaczenie dla wyjaśnienia treści obowiązującej normy prawnej (zrekonstruowania jej zawartości) jest niedopuszczalne. Nadto, Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania podatkowego organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności takiego skutku nie można odnieść do uchybienia przepisom art. 139 i 140 Op. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.