I SA/Gd 1249/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2018 r. uchylił decyzję z dnia [...] 2014 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. i ustalił S.S. wysokość podatku od nieruchomości za ten rok w wysokości 27.461,- zł oraz stwierdził nadpłatę w kwocie 623,60 zł. Pismem z dnia 22 października 2018 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie. Do odwołania załączono pełnomocnictwo z dnia 5 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 26 listopada 2018 r. wezwało pełnomocnika Strony do złożenia pełnomocnictwa sporządzonego zgodnie z przepisami na określonym wzorze (PPS-1, PPD-1) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Strony nadesłała pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1 oraz pełnomocnictwo do doręczeń na druku PPD-1. Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie S.S. od ww. decyzji Prezydenta Miasta, z uwagi na okoliczność, iż w zakreślonym terminie nie przedłożono poprawnie udzielonego pełnomocnictwa. W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik Strony wskazała, że wprawdzie rubryka C została w formularzu pełnomocnictwa nieprawidłowo uzupełniona przez pełnomocnika, zamiast jej mocodawcę, jednakże pełnomocnictwo ogólne doręczone wcześniej wraz z odwołaniem dawało pełnomocnikowi podstawę do działań w imieniu Strony, zawierało bowiem jej oświadczenie woli wyrażone w sposób wyraźny. Zatem pełnomocnik zgodnie z wezwaniem SKO dokonał usunięcia braków formalnych z zachowaniem terminu a nieprawidłowe udzielenie pełnomocnictwa na wzorze, wynikło z oczywistej omyłki pisarskiej. Do zażalenia załączono prawidłowo udzielone pełnomocnictwo na formularzu PPS-1 oraz PPD-1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] 2019 r. utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] 2018 r. SKO wskazało, że Strona w zakreślonym terminie nie przedłożyła poprawnie udzielonego pełnomocnictwa na wzorze przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2016 roku w sprawie wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa (Dz.U. poz. 916 ze zm.). Rubryka C formularza PPS-1 -przewidzianego dla udzielania pełnomocnictw szczególnych, została bowiem w całości wypełniona przez pełnomocnika, zamiast przez mocodawcę. Organ wyjaśnił, że złożenie wraz z odwołaniem pełnomocnictwa z dnia 5 kwietnia 2018 r. nie spełniało wymagań dla któregokolwiek z pełnomocnictw określonych w art. 138a § 2 i nast. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018 rok poz. 800) – dalej jako "O.p.". Biorąc pod uwagę, że złożenie niewłaściwego pełnomocnictwa, podobnie jak jego niezłożenie, jest brakiem formalnym wnoszonego pisma, który może być konwalidowany, SKO prawidłowo wezwało wnoszącą odwołanie do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Brak ten nie został jednakże uzupełniony, gdyż pełnomocnictwo zostało złożone do akt wprawdzie na wzorze określonym w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p., jednakże wzór ten został nieprawidłowo uzupełniony - brak jest w nim bowiem oświadczenia mocodawcy o udzieleniu pełnomocnictwa do występowania w sprawie podatkowej. A zatem brak w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu Strony nie został usunięty. Powyższego nie zmienia okoliczność, iż radca prawny złożyła wcześniej, wraz z odwołaniem, pełnomocnictwo uprawniające ją do działania w imieniu odwołującej, gdyż pełnomocnictwo to nie uprawniało pełnomocnika do działania w sprawie podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., a także wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 233 § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie pozostawienia odwołania od decyzji organu I instancji bez rozpatrzenia, a tym samym naruszenie przepisów art 169 § 1 i § 4 O.p. poprzez błędne uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki do ich zastosowania, b) art. 169 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i O.p. poprzez zaniechanie przez SKO wezwania strony do podpisania odwołania wniesionego w niniejszej sprawie i w ten sposób potwierdzenia czynności dokonanych przez pełnomocnika, który zdaniem Kolegium, nie przedstawił umocowania do działania w imieniu Strony odpowiadającego nowym, szczególnym uregulowaniom w zakresie pełnomocnictw do działania w postępowaniu podatkowym. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga S.S. jest niezasadna. Sporne w niniejszej sprawie jest czy SKO prawidłowo orzekło o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie w terminie poprawnie udzielonego pełnomocnictwa. Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszły w życie zmiany w zakresie przepisów odnoszących się do doręczeń i ustanawiania pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Stosownie do art. 138e § 1 O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Zgodnie z art. - art. 138e § 2 O.p. pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu. W myśl art. 138e § 3 O.p. pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictw został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2330 ze zm.). W odniesieniu do osoby fizycznej we wzorze tym wyszczególniono m.in. dane identyfikacyjne mocodawcy i pełnomocnika (nazwisko, pierwsze imię, datę urodzenia, rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz jego numer i serię, aktualny adres zamieszkania oraz w przypadku profesjonalnych pełnomocników numer wpisu na listę adwokatów, radców prawnych lub doradców podatkowych), dane kontaktowe (nr telefonu, e-mail, adres elektroniczny, adres elektroniczny na portalu podatkowym), zakres pełnomocnictwa oraz inne szczegółowo wymienione elementy. Zgodnie z art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Z powyższego wynika zatem, że obowiązkiem pełnomocnika było złożenie w toku postępowania dokumentu pełnomocnictwa według wzoru określonego w ww. rozporządzeniu na druku PPS-1, jeżeli było to pełnomocnictwo szczególne lub też na druku PPD-1, w przypadku złożenia pełnomocnictwa do doręczeń. Złożenie niewłaściwego pełnomocnictwa, podobnie jak jego niezłożenie, jest brakiem formalnym wnoszonego pisma, który może być konwalidowany. Skutkiem zaistnienia każdej z dwóch wyżej przedstawionych okoliczności winno być zatem wdrożenie przez organ trybu przewidzianego w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wezwanie wnoszącego pismo do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 roku, sygn. I SA/Gd 756/08, Lex nr LEX nr 483164). Oceniając zatem kwestię skuteczności złożonych w sprawie pełnomocnictw należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że załączone do odwołania pełnomocnictwo z dnia 5 kwietnia 2018 r. nie mogło zostać potraktowane jako prawnie skuteczne, albowiem nie spełniało wymagań dla któregokolwiek z pełnomocnictw określonych w art. 138a § 2 O.p. i nast. Uznanie powyższego pełnomocnictwa za prawidłowe mogłoby nastąpić jedynie w sytuacji, stwierdzenia, że spełnia ono wymogi określone w przepisach, w szczególności jeśli zawierałoby dane określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. Tymczasem pełnomocnictwo to nie zawierało wszystkich wymaganych elementów określonych w ww. przepisach, co oznacza, że nie uprawniało pełnomocnika do działania w sprawie podatkowej. Z uwagi na powyższe SKO nie mogło uznać omawianego pełnomocnictwa za wiążące w niniejszej sprawie. Z tego względu organ zasadnie wystosował wezwanie w trybie art. art. 169 § 1 O.p. do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa na stosownym, wymaganym przez przepisy prawa formularzu, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania do profesjonalnego pełnomocnika brak ten nie został poprawnie usunięty, gdyż złożone do akt pełnomocnictwa na drukach określonych w przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p. nie zawierały oświadczenia mocodawcy o udzieleniu pełnomocnictwa do występowania w sprawie podatkowej. Zatem należało przyjąć, że brak w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu Strony nie został usunięty, albowiem jedynie Skarżąca poprzez złożenie stosownego oświadczenia mogła ustanowić pełnomocnika. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie był uprawniony do zastąpienia Strony i złożenia zamiast niej tego oświadczenia, powołując się na pełnomocnictwo wcześniejsze (obarczone brakami formalnymi). Wbrew zapatrywaniom pełnomocnika, złożenie przez niego podpisu w zamian za Stronę, nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, skoro oświadczenie nie pochodziło od osoby uprawnionej do udzielenia pełnomocnictwa. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że pełnomocnictwo szczególne do działania w imieniu odwołującej w sprawie podatkowej nie zostało złożone w terminie zakreślonym przez organ podatkowy. Zgodnie z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Stosownie do art. 169 § 4 O.p. organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. W konsekwencji prawidłowo pozostawiło wniesione odwołanie bez rozpatrzenia. Z uwagi na powyższe niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów, tj.: art. 233 §1 O.p., art. 169 § 1 i 4 O.p. oraz art. 121 O.p. SKO prawidłowo utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Podkreślenia wymaga, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało prawidłowo zredagowane i zawierało podstawę prawną żądania. Także druki PPS-1 i PPD-1 zawierają stosowne pouczenia, zatem nie powinno budzić wątpliwości, że w rubryce C formularza oświadczenie składa mocodawca. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.