I SA/Gd 1252/12

WyrokWSA w Gdańsku2013-02-05

Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowo-terenowy, który został pierwotnie wyprodukowany jako samochód osobowy i posiadał homologację osobową, ale był zarejestrowany w Niemczech jako ciężarowy, a następnie w Polsce jako ciężarowy dwumiejscowy, powinien zostać zaklasyfikowany jako samochód osobowy (kod CN 8703) czy ciężarowy (kod CN 8704) na potrzeby opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że o klasyfikacji pojazdu jako samochodu osobowego (kod CN 8703) decyduje jego zasadnicze przeznaczenie, które jest ustalane na podstawie obiektywnych cech konstrukcyjnych i wyposażenia pojazdu, a nie jego późniejsza rejestracja czy sposób faktycznego użytkowania. W przypadku pojazdu Toyota Land Cruiser, który posiadał cechy typowe dla samochodów osobowych (pięciodrzwiowe nadwozie, 5 miejsc siedzących, bogate wyposażenie wnętrza, brak stałej przegrody), organy podatkowe prawidłowo zaklasyfikowały go jako samochód osobowy, mimo jego wcześniejszej rejestracji jako ciężarowego w Niemczech i w Polsce. Czasowe zmiany konstrukcyjne lub demontaż siedzeń nie zmieniają zasadniczego przeznaczenia pojazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Toyota Land Cruiser. Samochód został zakupiony w Niemczech, gdzie w dokumencie rejestracyjnym wpisano go jako ciężarowy (LKW) z 2 miejscami siedzącymi. Po sprowadzeniu do Polski, pierwsze badanie techniczne wykazało podrodzaj kombi i 2 miejsca siedzące. Producent poinformował, że pojazd został skompletowany jako osobowo-terenowy z 5 miejscami. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie, ustalając, że pojazd powinien być zakwalifikowany jako samochód osobowy (kod CN 8703). Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego określono zobowiązanie w podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając pojazd za osobowy na podstawie jego cech konstrukcyjnych i wyposażenia. Skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwą kwalifikację pojazdu, twierdząc, że powinien być traktowany jako ciężarowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę. W dniu 18 lipca 2007 r. A J. K. zakupił na terenie Niemiec samochód marki Toyota Land Cruiser 3,0 D4D, poj. silnika 2982 cm3, o nr nadwozia [...]. W niemieckim dokumencie rejestracyjnym (część II) wystawionym w dniu 3 sierpnia 2007 r. pod poz. 5 wpisano LKW (samochód ciężarowy, skrzynia, zamknięty), pod poz. S.1 (ilość miejsc siedzących łącznie z miejscem kierowcy) wpisano – 2. W dniu 21 sierpnia 2007 r. w stacji diagnostycznej na terenie kraju wykonano pierwsze badanie techniczne przedmiotowego samochodu. W załączniku do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu w poz. 10 (podrodzaj) wpisano – kombi, natomiast w poz. 18 (liczba miejsc siedzących, włączając siedzenie kierowcy) wpisano – 2. W dniu 13 sierpnia 2007 r. dokonano sprzedaży tego samochodu B. Nabywca dokonał rejestracji tego samochodu jako dwumiejscowego pojazdu ciężarowego w dniu 22 sierpnia 2007 r. Pismami z dnia 22 lipca 2011 r. oraz z dnia 31 sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do autoryzowanego przedstawiciela marki Toyota o wskazanie, czy pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy, czy też jako ciężarowy. Przedstawiciel marki Toyota pismem z dnia 1 września 2011 r. poinformował, że Toyota Land Cruiser 3,0D4D, rok produkcji 2007, poj. silnika 2982 cm3 i nr [...] nadwozia został skompletowany w Japonii w maju 2007 r. jako samochód osobowo-terenowy w kategorii M1G, nadwozie czterodrzwiowe, dostępna ilością miejsc 5 wraz z kierowcą, przeznaczony do sprzedaży w Niemczech. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od samochodu marki Toyota Land Cruiser 3,0 D4D. W wyniku powyższego postępowania ustalono, że strona nie złożyła deklaracji uproszczonej i nie uiściła należnego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, zakwalifikowanego do kategorii samochodów osobowych o kodzie CN 8703. Decyzją z dnia 2 marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Toyota Land Cruiser 3, 0 D4D o nr nadwozia [...], w kwocie 18.672 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła wybiórcze rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewłaściwe zakwalifikowanie przedmiotowego pojazdu. Dodatkowym pismem pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy kopię interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2010 r. Decyzją z dnia 11 września 2012 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11 ze zm.) a także art. 3 ust. 2, art. 80 ust. 1 i 2, art. 80 ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) Dyrektor wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości zaklasyfikowania wyrobu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego do pozycji 8703 CN (samochód osobowy). Stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy dla celów poboru akcyzy, ustawodawca nakazuje posługiwać się Scaloną Nomenklaturą (CN), zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Wyroby akcyzowe podlegające akcyzie zostały określone w załączniku nr 1 do ustawy. W wykazie tym w punkcie 59 ustawodawca umieścił samochody osobowe, do których zaliczono pojazdy samochodowe, inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami typu kombi oraz samochodami wyścigowymi (symbol PKWiU 34.10.2, kod CN 8703). Zgodnie ze Scaloną Nomenklaturą pozycja 8703 obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. W Notach Wyjaśniających do pozycji 8703 zapisano, że określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej dziewięciu osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. W wyjaśnieniach tych podano również, że klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych niniejszą pozycją jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone do przewozu osób, a nie do transportu towarów (pozycja 8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu VAN, SUV, furgon). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które są objęte tą pozycją, należą następujące cechy: (1) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe lub składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych); (2) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli; (3) obecność przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; (4) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów; (5) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną, dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki). Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, że w kodzie CN 8703 nie zawarto zwrotu "samochody osobowe", ale kodem tym objęto szerszy zakres pojazdów, tj. pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne zasadniczo przeznaczane do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi, co nie wyklucza przewozu tymi pojazdami towarów. Organ wskazał, że sporny samochód nie posiada cech przemawiających za przeznaczeniem go do transportu towarów z pozycji CN 8704. Mając powyższe na uwadze w dniu 4 lipca 2012 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego pojazdu, w trakcie których ustalono, że samochód posiada jedną przeszkloną na całej długości przestrzeń, zarówno dla kierowcy i pasażerów, jak i towarów. Na fotokopiach uwidoczniono, że samochód ma pięciodrzwiowe nadwozie, 5 miejsc siedzących, skórzanych stanowiących komplet. Wszystkie siedzenia wyposażono w uchwyty górne i boczne. Pod fotelami położone są dywaniki z tworzywa sztucznego. W podsufitce obecne jest oświetlenie (w trzech punktach). Ponadto auto wyposażone jest popielniczki, podłokietnik ze schowkiem, 6 poduszek powietrznych. Samochód jest całkowicie oszklony - szyby w drzwiach przednich i tylnych są regulowane elektrycznie. Przedstawiony do oględzin pojazd jest bogato wyposażony i wykończony ( oprócz w/w występują ponadto progi aluminiowe, relingi dachowe, aluminiowe felgi itp.). Nie stwierdzono obecności stałej przegrody oddzielającej przestrzeń osobową od towarowej. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miało ustalenie zasadniczego, właściwego podstawowego przeznaczenia pojazdu, bez znaczenia zaś jest to jak będzie wykorzystywany. Cechami świadczącymi o jego zasadniczym przeznaczeniu są stwierdzony sposób wykończania wnętrza, wyposażenie pojazdu w elementy umożliwiające podroż pasażerom. Organ wyjaśnił, że czasowe pozbawienie pojazdu tylnego rzędu (czy też kilku rzędów) siedzeń nie ma wpływu na zasadnicze przeznaczenie pojazdu. Czasowe wymontowanie siedzeń za pierwszym rzędem i późniejszy demontaż przegrody (nawet jeśli te czynności miały miejsce) miały na celu obejście obowiązku zapłaty akcyzy w Polsce. Dla celów klasyfikacji spornego samochodu jako samochodu osobowego nie mają podstawowego znaczenia niemieckie dokumenty rejestracyjne, ani też świadectwo homologacji. W tej kwestii organ drugiej instancji powołał się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym przepisy podatkowe są przepisami autonomicznymi względem innych przepisów niepodatkowych. Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, że w toku postępowania pierwszoinstnacyjnego zgromadzone dowodowy wykluczyły konieczność przeprowadzenia innych środków dowodowych wnioskowanych przez stronę. Odnosząc się zaś do interpretacji, przedłożonej w toku postępowania odwoławczego, organ wskazał, że interpretacja ta zapadła w zgoła odmiennym stanie faktycznym i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Końcowo Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu są bezpodstawne w świetle zaistniałych okoliczności faktycznych i uzasadniało to zatem określenie zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie 18.672 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan J. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi podatkowemu dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, poprzez uznanie, że przedmiotowy samochód jest przeznaczony zasadniczo, a zatem przeważnie, w głównej mierze do przewozu osób. Zdaniem skarżącego oceny tej dokonano w oderwaniu od sprawdzenia stanu pojazdu w dacie zakupu przez skarżącego i jego zarejestrowania przez niego w Polsce. Zarzucono również błędne ustalenie, że pojazd w dacie zakupu i zrejestrowania w Polsce był samochodem osobowym. Zdaniem skarżącego w wyniku wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego m.in. poprzez pominięcie jego wniosków dowodowych, doszło do wydania decyzji rażąco naruszającej prawo materialne. Nadto skarżący podniósł zarzut, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie spełniają wymogów formalnych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, co miało wypływ na wynik postępowania, ponieważ utrudniło sformułowanie zarzutów i wniosków dowodowych. Uzasadniając skargę pan J. K. wskazał, że organ błędnie zakwalifikował sporny pojazd jako pojazd osobowy, podczas gdy w dacie nabycia, co potwierdzają niemieckie dokumenty, pojazd ten zakwalifikowano jako pojazd ciężarowy, przeznaczony do przewozu towarów. Skarżący podkreślił, że fakt późniejszego przerobienia pojazdu w celu nadania cech samochodu osobowego nie powoduje, że pojazd ten zyskuje cechy samochodu osobowego z mocą wsteczną. Skarżący dodał, że organ pominął wnioski dowodowe, które zmierzały do wykazania stanu technicznego w dacie wewnątrzwspólnowotowego nabycia. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich stwierdził, że Noty Wyjaśniające nie mają charakteru wiążącego jako źródła prawa celnego. Skarżący wskazał, że wobec wykluczenia zastosowania Not Wyjaśniających do Scalonej Nomenklatury CN, parametrem decydującym o prawidłowej klasyfikacji do danej pozycji CN 8703 bądź 8704 jest proporcja ładowności. Pogląd ten skarżący wsparł pismem Departamentu Polityki Celnej Ministerstwa Finansów z dnia 20 sierpnia 2007 r. W ocenie skarżącego uzasadnienie decyzji organów celnych jest wadliwe, w szczególności ich uzasadnienie prawne. Obowiązek najstaranniejszego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji wynika z zasad ogólnych, wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny bowiem został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Główny zarzut sformułowany w skardze dotyczył dokonania przez Dyrektora Izby Celnej błędnych ustaleń faktycznych, co skutkowało przyjęciem przez ten organ ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem, a tym samym wydaniem decyzji rażąco naruszającej prawo materialne z obrazą przepisów prawa procesowego. Analiza zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej prowadzi do odmiennego wniosku. Postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi zasadami regulującymi jego przebieg, przy czym podkreślić należy, iż zastosowanie w sprawie miały przepisy Ordynacji podatkowej a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, iż przedmiotem analizy były wszystkie zgromadzone dowody, żaden nie został pominięty czy przemilczany, a zaprezentowane wnioski był racjonalne, spójne i stwarzały jednoznaczny obraz sprawy. Organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności, czyniąc zadość stawianym w tym zakresie wymogom. Zasada (art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm) – dalej jako "Op.") dotycząca obowiązku wyczerpującego zbadania przez organ podatkowy wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego nie ma charakteru bezwzględnego. Bezwzględne stosowanie tej zasady prowadziłaby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej. Gromadzenie dowodów nie polega bowiem na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organ podatkowy jest zobowiązany do gromadzenia dowodów w takim zakresie, jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 30.11.2011 r., sygn.akt I FSK 180/11 ). W świetle powyższego organy podatkowe nie były zobligowane do uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego. W tym miejscu wymaga odniesienia kwestia dotycząca dowodu z opinii biegłego w postępowaniu podatkowym. Powoływanie biegłego jest fakultatywne, a decyzję w takiej sprawie podejmuje organ podatkowy. Zgodnie z § 2 art. 197 Op. powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego. Zgodnie z treścią art. 197 § 1 Op. kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, albowiem użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, przez które należy rozumieć wiadomości, których nie posiadają pracownicy organów podatkowych. Nie może to być wiedza dostępna i łatwa do opanowania. Podkreślić należy zatem, że organ podatkowy nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez ten organ na podstawie dokumentów sprawy, czy– jak w rozpoznawanej sprawie– na podstawie dokumentacji fotograficznej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 23.8.2012 r., sygn. akt II FSK 120/11). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny zaklasyfikowania przez organy podatkowe samochodu Toyota Land Cruiser 3,0 D4D do pozycji 8703 CN, obejmującej samochody osobowe. W ocenie skarżącego samochód powinien zostać zaklasyfikowany do pozycji 8704 CN, obejmującej pojazdy ciężarowe. Dla dokonania szczegółowej oceny legalności zaskarżonej decyzji niezbędne jest przywołanie przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie, dotyczących opodatkowania akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych. Zasady ukształtowane w przepisach prawa materialnego mają bowiem wpływ na prowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności na jego zakres. Stosowanie do treści art. 154 ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 168, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy 3 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.) akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Ustęp 2 ww. przywołanego przepisu stanowił, iż podatnikami akcyzy od samochodów są: 1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju; 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Z treści tego przepisu wynika, że krajowe przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym mają w sprawach podatkowych w zakresie podatku akcyzowego zastosowanie jedynie do badania, czy dany pojazd był przed sprzedażą zarejestrowany na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Akcyzie podlegają jedynie samochody osobowe wcześniej niezarejestrowane na terytorium kraju. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowy (art. 80 ust.3 pkt 3 ). W myśl art. 81 ust. 1. ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego; 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Podstawę opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia zgodnie z wówczas obowiązując ustawą, stanowiła kwota, jaką nabywca był zobowiązany zapłacić. Stosowanie do zapisu w art. 3 ust. 2 omawianej ustawy do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), stanowiącą załącznik do rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do cytowanej ustawy akcyzie podlegały samochody osobowe – symbol PKWiU 34.10.2 i kodzie CN 8703, obejmujący samochody osobowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie odsyłają, w tym zakresie, do regulacji zawartych m.in. w przepisach o rejestracji pojazdów, a zatem w sposób samodzielny i autonomiczny wskazują na jedyną możliwą do stosowania klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym scalonej nomenklaturze (CN). W wyroku z 20 maja 2010 r., w sprawie sygn. akt I GSK 770/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zadaniem organów podejmujących rozstrzygnięcie w zakresie podlegania opodatkowaniu podatkiem akcyzowym samochodu, powinno obejmować swym zakresem kwestie dotyczące klasyfikacji taryfowej oraz klasyfikacji statystycznej i ustalenia w tym zakresie powinny być poddane regułom, wśród których najistotniejsze jest przesądzenie o kryterium związanym z przeznaczeniem pojazdu; NSA podkreślił, że w wyjaśnieniach do Taryfy celnej do pozycji 8703 i 8704 znajdują się określone cechy, które charakteryzują pojazd i są pomocne przy określaniu przeznaczenia konkretnego samochodu. Z tych względów nie jest dopuszczalne klasyfikowanie pojazdu do określonego kodu CN bez zastosowania tych reguł. Prawidłowej klasyfikacji dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. W myśl reguły I ORINS klasyfikację towarów należy uzgadniać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Natomiast zgodnie z brzmieniem pozycji 8703 obejmuje ona pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż te objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. W pozycji 8704 ujęto: Pojazdy mechaniczne do transportu towaru. Z powyższego brzmienia pozycji 8703 wynika zatem, iż o klasyfikacji samochodu do tejże pozycji decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Z przepisów tych wynika, że organy klasyfikację towarów winny uzgadniać jednolicie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Przy ustalaniu właściwej pozycji CN należy kierować się także Notami Wyjaśniającymi do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (nomenklatura CN jest 8 znakowym rozwinięciem Systemu Zharmonizowanego (HS) stanowiącymi załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M.P. z 2006r., nr 86, poz. 880). Noty Wyjaśniające do pozycji 8703, stanowią między innymi, że pojazdy przeznaczone raczej do przewozu osób, niż transportu towarów charakteryzują się następującymi cechami: a) obecnością stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (pasy bezpieczeństwa, punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecnością stałych punktów kotwiących i wyposażeniem do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składane; b) obecnością tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli; c) obecnością przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; d) brakiem stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów; e) wyposażeniem całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki). Opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii C noty wyjaśniające nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, co właściwie podniósł skarżący w skardze, jednak mają one charakter informacji instytucji i organów Unii Europejskiej. Dostrzegając bowiem złożoność materii, jaką jest klasyfikacja statystyczna i jej skomplikowany charakter, wprowadzono instytucje, które mają na celu pomoc w prawidłowym posługiwaniu się nią i jednocześnie chronić przed błędami w jej stosowaniu. Do tych instytucji ochronnych należą m.in. noty wyjaśniające (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 12.2008 r., sygn. akt III SA/Gd 348/08). Na ich znaczenie dla wykładni Taryfy celnej i jej jednolitej interpretacji wielokrotnie wskazywał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swym orzecznictwie, wyjaśniając, że pomimo, iż nie wiążą one prawnie, przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji poszczególnych pozycji (wyrok z dnia 28.4.1999 r. w sprawie C – 405/97 Mövenpick Deutschland). Kwestia kwalifikacji pojazdów była przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób bądź towarów ustalane jest na podstawie ogólnego wyglądu i ogółu cech samochodu (wyrok ETS z 6.12. 2007 r. w sprawie C-486/06, Lex nr 337569). W wyroku ETS (aktualnie: TSUE) z 6.12.2007 r. w sprawie C-486/06 (Dz. U. C 22 z 26 stycznia 2008r., str. 12) podkreśla się, że pojazdy o bogatym wyposażeniu wnętrza, które z reguły przypisywane jest samochodom osobowym (obecność siedzeń z pasami bezpieczeństwa o trzech punktach mocowania, znajdujących się za siedzeniem kierowcy, automatyczna skrzynia biegów, ABS, aluminiowe felgi), winny być klasyfikowane, na podstawie ich ogólnego wyglądu i ogółu cech, w pozycji 8703. Podkreślenia wymaga również, że o klasyfikacji pojazdu nie decyduje subiektywne przekonanie, czy nawet sposób faktycznego użytkowania konkretnego pojazdu, lecz obiektywne cechy samochodu pozwalające na stwierdzenie jego zasadniczego przeznaczenia, a więc głównego, dominującego charakteru. Szczególnie istotne w tym względzie jest przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Z kolei użytkownicy samochodów, decydując o sposobie korzystania z nich, mogą dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych samochodów. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że istotny dla ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu jest moment powstania obowiązku podatkowego, czyli w świetle art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, który stanowił, że w przypadku sprzedaży samochodu przed jego pierwszą rejestracją przez podatnika, o którym mowa w ust. 4, podatnik ten jest obowiązany przekazać nabywcy dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju, zatem chwila sprzedaży winna być ostatecznym momentem na dokonania zapłaty podatku akcyzowego, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło 1 marca 2007 r. Z okoliczności ustalonych przez organy podatkowe wynika, że przedmiotowy samochód marki Toyota Land Cruiser 3, 0 D4D został wyprodukowany jako samochód osobowy i otrzymał homologację osobową, czyli w założeniu producenta pojazd został przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Przeprowadzone oględziny pozwoliły na ustalenie, że samochód posiada jedną przeszkloną na całej długości przestrzeń, zarówno dla kierowcy i pasażerów, jak i towarów. Na fotokopiach uwidoczniono, że samochód ma pięciodrzwiowe nadwozie, 5 miejsc siedzących, skórzanych stanowiących komplet. Wszystkie siedzenia wyposażono w uchwyty górne i boczne. Pod fotelami położone są dywaniki z tworzywa sztucznego. W podsufitce obecne jest oświetlenie (w trzech punktach). Ponadto auto wyposażone jest popielniczki, podłokietnik ze schowkiem, 6 poduszek powietrznych. Samochód jest całkowicie oszklony- szyby w drzwiach przednich i tylnych są regulowane elektrycznie. Pojazd przedstawiony do oględzin jest bogato wyposażony i wykończony (występują ponadto progi aluminiowe, relingi dachowe, aluminiowe felgi itp.). Nie stwierdzono obecności stałej przegrody oddzielającej przestrzeń osobową od towarowej. Organy podatkowe na podstawie właściwie zebranego materiału dowodowego trafnie wskazały, że sporny pojazd przeznaczony jest zasadniczo do przewozu osób. Organy wzięły pod uwagę, że przedmiotowy pojazd posiada wszystkie znamiona samochodu osobowego, zasadnie konstatując, że został on zaprojektowany jako pojazd osobowy, posiadał wyłącznie homologację osobową, zaś dokonane zmiany konstrukcyjne nie były trwałe. W tej kwestii należy wskazać, że problematyka zmian konstrukcyjnych w samochodach osobowych była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które konsekwentnie prezentują pogląd, iż zmiany takie nie mają wpływu na zasadnicze przeznaczenie pojazdu (wyrok WSA w Poznaniu z 20.1.2012 r., sygn. akt III SA/Po 601/11, wyrok WSA w Szczecinie z 9.10.2012 r., sygn. akt I SA/Sz 575/12). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że sporny pojazd uprzednio na terenie Niemiec był zarejestrowany jako ciężarowy, o czym świadczy niemiecki dokument rejestracyjny. Nie jest kwestionowane także i to, że w polskich dokumentach rejestracyjnych, a także w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym samochód ten został uznany jako ciężarowy. Jednak dowód rejestracyjny, który jest decyzją administracyjną w przedmiocie dopuszczenia do ruchu zakupionego pojazdu, nie może być traktowany jako element jego identyfikacji, a co za tym idzie nie może mieć decydującego znaczenia dla określenia rodzaju pojazdu dla celów podatkowych, o czym zasadnie skonstatował organ odwoławczy (wyrok WSA w Warszawie z 3.11.2004 r., sygn. akt. III SA 2793/03, wyrok WSA w Rzeszowie z 28.4.2011 r., sygn. akt I SA/Rz 133/11, wyrok WSA w Gliwicach z 12.10.2009 r. sygn. akt III SA/Gl 647/09 czy wyrok WSA w Kielcach z 24.3.2011 r., sygn. akt I SA/Ke 163/11). Zapisy w dowodzie rejestracyjnym, czy zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu jako sporządzone w oparciu o przepisy prawa o ruchu drogowym mogą mieć w procesie klasyfikacji pojazdu znaczenie jedynie posiłkowe, nie przesądzają automatycznie o kwalifikacji pojazdu dokonywanej w oparciu o Nomenklaturę Scaloną. Sąd nie zgadza się z stanowiskiem strony skarżącej, aby kryterium, w oparciu o które należy dokonywać klasyfikacji pojazdu, powinna stanowić proporcja ładowności. Mając na uwadze opisane wyżej cechy spornego pojazdu, możliwość przewożenia towarów, jest jego jedynie dodatkową funkcją. Nie decyduje natomiast o zasadniczym przeznaczeniu, jakim jest przewóz osób, bowiem kryterium te może być stosowane pomocniczo jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zasadniczym przeznaczeniem pojazdu, pozwalającym zaklasyfikować pojazd do pozycji 8704, jest przewóz towarów (wyrok WSA w Gdańsku z 26.6.2012 r. sygn. akt 445/12 ). Zauważyć należy, że w każdym samochodzie konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu osób, zabieg wymontowania tylnego rzędu siedzeń spowoduje radykalną zmianę omawianej proporcji ładowności. Nie może to mieć jednak znaczenia dla zasadniczego przeznaczenia pojazdu był przewóz osób. Chybiony jest zarzut, iż dokonując klasyfikacji pojazdu do określonej pozycji CN, organy oparły się wyłącznie na jego aktualnym stanie stwierdzonym w toku oględzin, a nie z chwili nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wbrew twierdzeniom podatnika, w wyniku oględzin poddano analizie nie tylko aktualny stan pojazdu, ale również zbadano, czy w pojeździe tym istniały ślady wcześniejszych przeróbek. Porównanie obecnego stanu pojazdu i opisywanego przez stronę na dzień powstania obowiązku podatkowego, pozwoliło na stwierdzenie, że dokonane w spornym samochodzie zmiany miały charakter wyłącznie tymczasowy. Sąd jeszcze raz zwraca uwagę, że użytkownicy samochodów, decydując o sposobie korzystania z nich, mogą dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych samochodów. Organy podatkowe wnikliwe, zgodnie z art. 210 § 4 Op. przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w sposób wyczerpujący uzasadniły i wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dano wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Zdaniem Sądu organy wskazały na te elementy, które potwierdziły, że pojazd został konstrukcyjnie przystosowany do przewozu osób już przez jego producenta i rozważyły, że czasowe pozbawienie pojazdu tylnego rzędu siedzeń nie miało charakteru trwałego, i nie mogły skutkować uznaniem, że samochód zmienił zasadnicze przeznaczenie z przewozu osób na przewóz towarów. Skarżący, formułując zarzuty w skardze, odwoływał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które jest Sądowi znane. Podkreślić należy, że każde z tych orzeczeń zapadło w konkretnym stanie faktycznym i prawnym. Powoływane interpretacje organów podatkowych, mają charakter indywidualny. Skarżący powołał się na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 20 sierpnia 2007 r., które nie jest źródłem prawa w myśl art. 87 Konstytucji RP. Skarżący w toku postępowania podatkowego miał zapewniony czynny udział, tak jak tego wymaga art. 123 § 1 Op., był informowany o podejmowanych przez organ czynnościach, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków i wbrew twierdzeniom zawartymi w skardze skarżący podczas postępowania podatkowego korzystał z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, który w toku postępowania składał szereg wniosków dowodowych, jak również wywiódł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Organy podatkowe są zobligowane do wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Wbrew przekonaniu skarżącego nie jest rolą organu udzielanie pomocy prawnej stronom postępowania. Stosowanie bowiem do treści art.121 § 2 Op. organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, co organy podatkowe w przedmiotowej sprawie czyniły. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło