I SA/Gd 1259/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-10-22
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Alicja Stępień, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może być usprawiedliwione błędnym przekonaniem strony o liczbie i sposobie zaskarżenia doręczonych dokumentów, a także złym samopoczuciem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów. Błędne zinterpretowanie doręczonych dokumentów, traktowanie ich wyłącznie informacyjnie oraz złe samopoczucie nie stanowią przeszkód trudnych do przezwyciężenia, które usprawiedliwiałyby przywrócenie terminu. Strona powinna wykazać się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw, co obejmuje zapoznanie się z treścią tytułów wykonawczych i zawartymi w nich pouczeniami.Stan faktyczny
W.T. złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że uchybienie nastąpiło bez jego winy z powodu doręczenia w jednej kopercie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu, co wprowadziło go w błąd co do liczby dokumentów i sposobu ich zaskarżenia. Dodatkowo wskazał na złe samopoczucie. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie w części dotyczącej jednego tytułu wykonawczego, a w pozostałej części utrzymał w mocy odmowę przywrócenia terminu. W.T. zaskarżył postanowienie DIAS do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi W.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 15 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 maja 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( dalej jako: DIAS, organ odwoławczy ), działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. z art. 59 § 1, art.127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a.; art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez W.T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 15 stycznia 2019 r. w części, w której odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] z dnia 22 października 2018 r.:
1. uchylił zaskarżone postanowienie w części, w której odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]. z dnia 22 października 2018r. i umorzył w tym zakresie postępowanie w przedmiocie tego wniosku jako bezprzedmiotowe;
2. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części, w której odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...] z dnia 22 października 2018 r.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął wobec zobowiązanego W.T. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 22 października.2018r.
Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 5 listopada 2018 r.
Razem z odpisami tych tytułów wykonawczych zostały doręczone odpisy zawiadomień o podjętych w sprawie czynnościach egzekucyjnych, tj.:
1) zawiadomienia nr [...] z dnia 23 października 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.;
2) zawiadomienia nr [...] z dnia 23 października 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.
Pismami z dnia 15 listopada 2018 r. zobowiązany złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz od nr [...] do [...] z dnia 22 października 2018 r.
W.T. nie złożył takiego wniosku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 22 października 2018 r.
Zdaniem zobowiązanego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jego winy, jako że w jednej kopercie doręczono mu zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych i tytuły wykonawcze. Wprowadziło go to w błąd co do liczby dokumentów wymagających zaskarżenia i sposobu zaskarżenia. W przekonaniu strony doręczenie na jej adres ma znaczenie tylko informacyjne, to znaczy, że właściwe doręczenie nastąpi na adres pełnomocnika, który wniósł w jego imieniu skargę na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 23 sierpnia 2018 r. Ponadto w ocenie strony na uchybienie terminu miało wpływ także złe samopoczucie.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., w związku z ww. wnioskami pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. wezwał zobowiązanego do złożenia dalszych wyjaśnień w sprawie, tj.:
1. podania, w jakich okolicznościach powziął on wiedzę o 7- dniowym terminie do złożenia zarzutów,
2. wskazania, jakie wydarzenia miały bezpośredni wpływ na przyjęcie błędnego terminu do złożenia zarzutów,
3. wyjaśnienia, czy uchybienie do wniesienia zarzutów ma związek ze stanem zdrowia (zwolnienie lekarskie, zaświadczenia o pobycie w szpitalu, zaświadczenie o odbytej rehabilitacji).
W odpowiedzi W.T. wskazał, że o terminie do wniesienia zarzutów dowiedział się od prawnika w dniu 14 listopada 2018r. Jak strona stwierdziła, w tym dniu zorientowała się, że w jednej kopercie doręczono jej zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych i tytuły wykonawcze o różnych terminach zaskarżenia. Zobowiązany dodał jednocześnie, że na uchybienie terminu miało wpływ także niezrozumienie pouczeń zawartych w tytułach wykonawczych i zawiadomieniach o zajęciach.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.
1) połączył wnioski o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 22 października 2018 r.;
2) odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tych tytułów wykonawczych.
Zobowiązany zaskarżył to postanowienie wskazując, że zostało ono wydane z naruszeniem:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 i 10 u.p.e.a. poprzez przedwczesną i bezzasadną odmowę przywrócenia terminów do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
b) art. 62 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym połączeniu wniosków o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów;
c) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.
W konsekwencji podniesionych zarzutów, zobowiązany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny.
W wyniku rozpoznania zażalenia DIAS wydał zaskarżone postanowienie, wskazując w jego uzasadnieniu, że podlegające instancyjnej kontroli postanowienie dotyczy odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przy czym, jako że zobowiązany nie złożył wniosku w tym przedmiocie co do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 22 października 2018 r. stwierdził, że organ egzekucyjny błędnie procedował w tym zakresie. W konsekwencji postanowienie w tej części organ odwoławczy uchylił i orzekł o umorzeniu postępowania w tej sprawie jako bezprzedmiotowego.
Odnosząc się zaś do pozostałego zakresu sprawy, DIAS uznał za organem egzekucyjnym, że zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. Oznacza to w konsekwencji, że nie dopełnił wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, co stanowi o konieczności odmowy przychylenia się do treści żądania. Stąd organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.
O podstawach do przyjęcia takiego stanowiska świadczyły następujące okoliczności sprawy: odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 5 listopada 2018r., siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upływałby w dniu 12 listopada 2018r. ( dzień ten został uznany za wolny od pracy na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2018 r. o ustanowieniu Święta Narodowego z okazji Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2117)], a zatem został przesunięty na dzień 13 listopada 2018r. w zgodzie z treścią art. 57 § 4 k.p.a., co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu złożony osobiście przez zobowiązanego w kancelarii Urzędu Skarbowego w B. w dniu 15 listopada 2018r. nastąpił z uchybieniem siedmiodniowego terminu na dokonanie tej czynności.
Przechodząc do zbadania, czy zachodzą podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, DIAS wskazał, że obejmuje to ustalenie: 1) czy wnioski o przywrócenie terminu złożone zostały we właściwym terminie; 2) czy istnieje prawdopodobieństwo, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy; 3) czy do chwili doręczenia wniosku o przywrócenie terminu dopełniono czynności, dla których był określony termin.
Jak stanowi bowiem art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Niedopełnienie przez stronę choćby jednego z ww. warunków zamyka drogę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
DIAS podzielił w całości stanowisko organu egzekucyjnego, co do nieuprawdopodobnienia przez zobowiązanego braku winy w niedochowaniu terminu.
W okolicznościach badanej sprawy można przypisać zobowiązanemu co najmniej niedbalstwo w prowadzeniu swoich spraw. Jak wskazał w treści pisma z dnia 21 grudnia 2018 r., zobowiązany dopiero w dniu 14 listopada 2018 r. otrzymał w jednej kopercie zarówno odpisy tytułów wykonawczych, jak i zawiadomień o zajęciu. Wprowadziło to stronę w błąd, co do terminów zaskarżenia, a z błędu tego wyprowadził ją dopiero prawnik w dniu 14 listopada 2018 r. W tych okolicznościach faktycznych DIAS zaznaczył, że odpisów tytułów wykonawczych było 20, natomiast zawiadomień o zajęciach - 2. Mając na uwadze obiektywny miernik staranności, wbrew rozsądkowi jest pominięcie 20 dokumentów i skupienie się tylko na 2 ( przy czym te 2 dokumenty wyraźnie różniły się od tych 20 szatą graficzną i układem, co w jasny sposób implikowało, że z ich treścią adresat również winien się zapoznać, gdyż stanowią one o czymś innym niż pozostałe dokumenty ).
Jak słusznie stwierdził organ egzekucyjny, wybiórcze zajmowanie się swoimi sprawami (poprzez takie właśnie przeglądanie dokumentów) nie stanowi obiektywnej i niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody, która uzasadniałaby przywrócenie stronie terminu do wniesienia zarzutów. W każdym z doręczonych odpisów tytułów wykonawczych widniało bowiem stosowne pouczenie. Nie była to wiedza niedostępna ( nie musiała się strona nawet udawać do prawnika, by się o tym przekonać ), lecz znajdująca się na tzw. wyciągnięcie ręki.
DIAS podkreślił jednocześnie, że w pouczeniach zawartych na zawiadomieniach o zajęciach jest wyraźna informacja o tym, że skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. Osobie, która zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności starannie prowadzi swoje sprawy, dałoby to podstawy do weryfikacji, jakie są te inne środki i jaki jest termin na ich złożenie (w szczególności w kontekście przeczytania tego pouczenia na dokumentach doręczonych wraz z innymi dokumentami, na których pogrubioną czcionką także zawarte zostało słowo "POUCZENIE").
To, że uznał zobowiązany doręczaną przesyłkę za pozbawioną znaczenia prawnego, także stanowi jedynie wyraz niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw. Weryfikacja znaczenia tej przesyłki po upływie terminu do złożenia zarzutów (tj. w dniu 14 listopada 2018 r.) tylko dopełnia tego obrazu. Złego samopoczucia związanego z osłabieniem koncentracji na skutek infekcji dróg oddechowych także organ odwoławczy nie uznał za okoliczność, która skutecznie zniweczyłaby możliwość złożenia zarzutów w terminie. Obiektywną okolicznością o takiej cesze mogłaby być obłożna choroba. Z doświadczenia życiowego wynika natomiast, że infekcja dróg oddechowych nie należy do schorzeń, które powodują całkowitą niemożność organizacji swoich spraw. Potwierdza to także okoliczność, że stopień nasilenia choroby nie wymagał nawet kontaktu z lekarzem.
W konkluzji DIAS uznał, że organ egzekucyjny słusznie ocenił, iż w rzeczonej sprawie nie ma podstaw do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie organ nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie naruszało art. 124 § 1 i 2 k.p.a., jako że stanowisko to jest uzasadnione w stopniu pozwalającym na ocenę przesłanek, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia prawnego. Nie można przy tym powiedzieć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bowiem na ocenę sprawy (tj. weryfikację postępowania pod kątem m.in. możliwości przypisania braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zarzutów) nie ma wpływu udzielenie rat i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie ma podstaw, by zaskarżone postępowanie wpadkowe (dotyczące określonego środka prawnego, tj. zażalenia na ocenę wniosku o przywrócenie terminu) nie zostało zakończone z uwagi na niepodejmowanie obecnie przez organ egzekucyjny czynności wykonawczych do majątku (co stało się na mocy zawieszenia postępowania egzekucyjnego).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie DIAS, W.T. domagając się jego uchylenia podniósł, że zostało ono wydane z naruszeniem:
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym wydaniu rozstrzygnięcia zmieniającego postanowienie organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ;
- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 i 10 u.p.e.a. poprzez przedwczesną i bezzasadną odmowę przywrócenia terminów do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie DIAS z dnia 15 maja 2019 r., którym organ odwoławczy w zasadniczym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., uchylając je w części, w której odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 22 października 2018 r. i umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku jako bezprzedmiotowe. W zakresie objętym skargą również i ta część zaskarżonego postanowienia jest przez stronę kwestionowana.
Jak wynika z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 5 listopada 2018r., siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upływałby w dniu 12 listopada 2018r. ( dzień ten został uznany za wolny od pracy na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2018 r. o ustanowieniu Święta Narodowego z okazji Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2117)], a zatem został przesunięty na dzień 13 listopada 2018r. w zgodzie z treścią art. 57 § 4 k.p.a., co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu złożony osobiście przez zobowiązanego w kancelarii Urzędu Skarbowego w B. w dniu 15 listopada 2018r. nastąpił z uchybieniem siedmiodniowego terminu na dokonanie tej czynności.
Na wstępie należy podkreślić, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie cztery następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie zarzutów. Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca tę przesłankę spełniła poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu.
Skarżący uznaje, że wystarczającą przesłanką braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów był fakt, że w jednej kopercie doręczono mu zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych i tytuły wykonawcze. Wprowadziło go to w błąd co do liczby dokumentów wymagających zaskarżenia i sposobu zaskarżenia. W przekonaniu strony doręczenie na jej adres ma znaczenie tylko informacyjne, to znaczy, że właściwe doręczenie nastąpi na adres pełnomocnika, który wniósł w jego imieniu skargę na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2018 r. Ponadto w ocenie strony na uchybienie terminu miało wpływ także złe samopoczucie.
W ocenie Sądu uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu nie mogą być mylnie wyprowadzone przez skarżącego wnioski co do tego, że otrzymane dokumenty wymagają zaskarżenia, jak i sposobu ich zaskarżenia. Nie ma także znaczenia, że strona dokumenty te traktowała wyłącznie informacyjne, skoro z akt sprawy wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym skarżący nie ustanowił pełnomocnika.
Brak prawidłowej komunikacji pomiędzy profesjonalnym pełnomocnikiem ustanowionym dla potrzeb wniesienia skargi na decyzję ostateczną w postępowaniu podatkowym a skarżącym, który błędnie upatruje rozciągnięcie tego pełnomocnictwa w postępowaniu egzekucyjnym, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi i wskazywać braku zawinienia. Ewidentnie stanowi to brak staranności strony. W dacie doręczenia tytułów wykonawczych skarżący powinien, a nawet dbając o swoje interesy miał obowiązek zapoznać się z ich treścią oraz z pouczeniem w nich zawartym, przez co mógł zachować ustawowy termin do wniesienia zarzutów. Z tych względów należy podzielić stanowisko DIAS, że strona nie uprawdopodobniła braku winy i nie wskazała żadnej realnie istniejącej przeszkody, która uniemożliwiała wniesienie odwołania w terminie. Taką, w ocenie Sądu, nie może być gołosłowna niedyspozycja zdrowotna.
Dlatego jeszcze raz należy stanowczo podkreślić, że brak staranności zobowiązanego sprawia, że wskazana przez niego przyczyna uchybienia terminowi do złożenia zarzutów jest przez niego wyłącznie zawiniona i nie może skutkować uwzględnieniem wniosku strony o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu kwestionowane postanowienie nie jest obarczone także innymi wadami wskazanymi w treści skargi, zatem winno się ostać w obrocie prawnym. Nie można przy tym powiedzieć, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane przedwcześnie, jako że na ocenę rzeczonej sprawy nie ma wpływu udzielenie skarżącemu rat i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie ma podstaw, by postępowanie nie zostało zakończone z uwagi na niepodejmowanie obecnie przez organ egzekucyjny czynności wykonawczych do majątku zobowiązanego (co stało się na mocy zawieszenia postępowania egzekucyjnego).
Końcowo, należy wskazać, że Sąd rozstrzygając sprawę przychylił się do orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika, że wprawdzie 5 k.p.a. mówi tylko o możliwości prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony, jeśli spełnione są warunki w nim określone, ale tym bardziej można i należy prowadzić jedno postępowanie dotyczące tej samej strony, jeżeli te warunki również są spełnione (np. patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 630/98, ONSA 2000/1/25, LEX 39211).
W rozpatrywanej sprawie tak też się stało, organ I instancji prawidłowo połączył pisma stanowiące wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w jedno postępowanie, z uwagi na tożsamość spraw i wydał w trybie art. 62 k.p.a. jedno zakwestionowane zażaleniem postanowienie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło