I SA/Gd 1265/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-01-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekazanie w drodze darowizny udziału we współwłasności samochodu sprowadzonego jako mienie przesiedlenia powoduje utratę zwolnienia z podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu tego pojazdu?
Ratio decidendi
Przekazanie udziału we współwłasności samochodu nie jest równoznaczne z odstąpieniem całego pojazdu, który jest rzeczą niepodzielną. Zwolnienie z podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług przysługuje, jeśli osoba faktycznie posiadała i użytkowała pojazd przez wymagany okres 12 miesięcy. Organy podatkowe powinny ustalić, który ze współwłaścicieli faktycznie korzystał z pojazdu w tym okresie, a nie przyjmować automatycznie utraty zwolnienia z powodu darowizny udziału.
Stan faktyczny
K. S. w 2006 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód sprowadzony jako mienie przesiedlenia, korzystając ze zwolnienia z podatków pod warunkiem nieodstępowania pojazdu przez 12 miesięcy. W listopadzie 2006 r. przekazał w drodze darowizny 1/10 udziału w samochodzie siostrzeńcowi. Organ podatkowy uznał, że naruszono warunek zwolnienia i określił podatek akcyzowy i VAT od całej wartości pojazdu. Organ odwoławczy obniżył stawki podatków, ale utrzymał opodatkowanie całego pojazdu. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdańsku z dnia 29 września 2010 r., określił, że decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 3 050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 29 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług z tytułu importu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 3 050 (trzy tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1265/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 29 września 2010 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.), art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2009 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, 80 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz.257 ze zm., dalej jako u.p.a.), § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako u.p.t.u.), Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 16 czerwca 2010 r., nr [...][...] określającą skarżącemu K. S. kwotę podatku akcyzowego w wysokości 36 492 zł i podatku od towarów i usług w wysokości 21 321 zł z tytułu importu samochodu osobowego oraz określił podatek akcyzowy w kwocie 7 425 zł i podatek od towarów i usług w kwocie 13 645 zł. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej był następujący stan faktyczny: K. S. w dniu 3 listopada 2006 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy marki BMW X5, rok produkcji 2001, wyposażony w silnik o pojemności 4398 cm3 sprowadzony w ramach mienia przesiedlenia z USA, deklarując jego wartość celną w kwocie 53 737 zł oraz poniesione koszty transportu w kwocie 860 zł. W przyjętym zgłoszeniu celnym wskazano, że towar jako mienie osobiste podlega zwolnieniu z należności celnych przywozowych na podstawie art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23 kwietnia 1983 r. ze zm.), podatku akcyzowego na mocy art. 25 ust. 2 u.p.a. oraz podatku od towarów i usług w związku z art. 47 ust. 1 u.p.t.u. Jednocześnie skarżący został poinformowany o warunku zwolnienia, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, tj. nieodstępowaniu pojazdu przez okres 12 miesięcy od daty dopuszczenia do obrotu. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 16 czerwca 2010 r. określił skarżącemu podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego. W wyniku przeprowadzonej kontroli postimportowej ustalono bowiem, że skarżący w dniu 7 listopada 2006 r. przekazał E. P. w drodze darowizny udział we własności przedmiotowego samochodu odpowiadający 1/10 jego części. Organ pierwszej instancji przyjął zatem, że skarżący odstąpił pojazd przed upływem 12-miesięcznego okresu, czym naruszył warunek zwolnienia z należności przywozowych. Z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 221 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1 z 19.10.1992r. ze zm. Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, dalej jako WKC), powiadomienie dłużnika o długu celnym nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia jego powstania, Dyrektor Urzędu Celnego odstąpił od określenia kwoty długu celnego. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu zawarcia przez skarżącego umowy darowizny, zatem termin, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC upłynął z dniem 7 listopada 2009 r. Następnie powołał się na art. 7 ust. 2 pkt 1 u.p.a. i art. 19 ust. 7 u.p.t.u., w świetle których z chwilą powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego powstaje obowiązek podatkowy z tytułu importu towaru w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług. Organ przyjął jako podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym wartość celną pojazdu, cło, które skarżący byłby zobowiązany uiścić, gdyby nie upłynął termin do powiadomienia dłużnika o kwocie należności z tego tytułu oraz krajowe koszty transportu. Natomiast podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług poza powyższymi elementami stanowiła również określona ww. sposób kwota podatku akcyzowego. Organ przyjął, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) stawka akcyzy dla przedmiotowego samochodu osobowego wynosi 61,6%, zaś podatku od towarów i usług w myśl art. 41 ust. 1 u.p.t.u. – 22%. Wskazał przy tym, że kwota należności celnych przywozowych określona została na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, czyli według stawki obowiązującej w dniu zbycia pojazdu i według wartości celnej ustalonej na ten dzień. Końcowo Dyrektor Urzędu Celnego wyjaśnił skarżącemu, że odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych nalicza się od dnia 18 listopada 2006 r. do dnia zapłaty włącznie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. S. Zakwestionował wysokość określonego podatku akcyzowego (a w konsekwencji podatku od towarów i usług) wskazując na niezgodność uregulowań zawartych art. 75 u.p.a. oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. z dyspozycją art. 90 zdanie 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który – jego zdaniem – winien być bezpośrednio stosowany. Powołał się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt C-313/05, w świetle którego wysokość podatku od sprowadzanych pojazdów nie powinna przekraczać wysokości podatku rezydualnego zawartego w wartości rynkowej pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. Podniósł również zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 u.p.t.u. poprzez nieokreślenie w sentencji decyzji cła dla potrzeb prawidłowego określenia podatku VAT, a także brak wyjaśnienia sposobu naliczenia cła. Ponadto, w ocenie skarżącego organ pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął dla określenia należności przywozowych wartość całego pojazdu, co skutkowało naruszeniem art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83. Zdaniem skarżącego Dyrektor Urzędu Celnego winien był uwzględnić, że nieodpłatne odstąpienie w drodze darowizny dotyczyło jedynie 1/10 części samochodu i przyjąć, że obowiązek podatkowy powstał co do darowanej części pojazdu. Pominięcie tej okoliczności – w ocenie skarżącego – stanowiło naruszenie art. 155, art. 195 i art. 888 K.c. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie kwestionował ustaleń stanu faktycznego sprawy, który zdaniem Dyrektora Izby Celnej został ustalony prawidłowo, jak również powstania obowiązku podatkowego w związku z dokonaną przez skarżącego darowizną 1/10 części sprowadzonego samochodu. Istota sporu dotyczy zatem wysokości podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług określonego przez organ pierwszej instancji. Na wstępie swoich rozważań organ odwoławczy przywołał treść art. 75 ust. 1 u.p.a., który ma zastosowanie na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Odniósł się także do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., w świetle których stawka podatku akcyzowego na samochody osobowe o pojemności silnika powyżej 2000 cm3 obniżona została do 13,6%. Stawka ta wzrasta wraz z wiekiem pojazdu maksymalnie do limitu określonego w ustawie. W świetle powołanych przepisów, biorąc pod uwagę rok produkcji pojazdu (2001 r.) oraz moment powstania obowiązku podatkowego (2006 r.), stawka podatku akcyzowego na przedmiotowy samochód wynosiłaby 61,6%. Następnie omówił powoływany przez skarżącego wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt C-313/05, w którym Trybunał stwierdził, że przepisy rozporządzenia w części dotyczącej stawek podatku akcyzowego rosnących wraz z wiekiem pojazdu naruszają art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia była ustawa z 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Mając to na uwadze, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie podatek akcyzowy winien zostać określony przy zastosowaniu stawki podstawowej 13,6%, nie zaś jak przyjął organ pierwszej instancji – 61,6%. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił skarżącemu, że kwota długu celnego, który uległ przedawnieniu, ustalona została – zgodnie z art. 22 ust. 2 u.p.a. i art. 38 ust. 2 u.p.t.u. – wyłącznie dla potrzeb określenia należności podatkowych z tytułu importu samochodu, przy czym uznał, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że przedawnione należności celne stanowią element kalkulacyjny, o którym mowa ww. przepisach podatkowych. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie na względzie mieć należy szczegółowe regulacje zawarte w przepisach podatku akcyzowego oraz od towarów i usług, na podstawie których do podstawy opodatkowania wlicza się jedynie należne, a zatem wymagalne cło. Skoro należności celne uległy przedawnieniu to nie mogą stanowić podstawy opodatkowania. Organ odwoławczy podtrzymał natomiast stanowisko Dyrektora Urzędu Celnego, w świetle którego brak jest podstaw do przyjęcia, że opodatkowaniu podlega jedynie przekazana w drodze darowizny 1/10 część samochodu. Zauważył, że zarówno przepisy prawa celnego, jak i podatkowego nie różnicują skutków naruszenia warunku nieodstępowania towaru w zależności od tego czy towar został przekazany innemu podmiotowi w całości, czy też w ułamkowej części. Nie ma zatem znaczenia, że stosownie do przepisów prawa cywilnego samochód może być przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych. Stanowi on bowiem niepodzielną rzecz. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej określił wysokość należności podatkowych z tytułu importu samochodu osobowego obniżając wysokość podatku akcyzowego z kwoty 36 492 zł do kwoty 7 425 zł oraz podatku od towarów i usług z kwoty 21 321 zł do kwoty 13 645 zł. Końcowo, organ odwoławczy wskazał, że w świetle przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług terminem płatności podatku jest termin 10 dni liczony od daty doręczenia decyzji. Tym samym zdefiniowana w art. 51 § 1 O.p. i art. 53 § 1 O.p. zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę powstaje z chwilą nieuiszczenia określonego decyzją podatku ww. terminie. Podkreślił, że przepisy ustawy nie utożsamiają daty powstania zaległości podatkowej z data powstania obowiązku podatkowego. Zatem przyjęty przez organ pierwszej instancji termin, od którego skarżący zobowiązany jest naliczać odsetki za zwłokę określony na dzień 18 listopada 2006 r. uznano za nieprawidłowy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł K. S., żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Argumentacja skargi przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego, a także podniesione w niej zarzuty są w zasadzie tożsame ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę na etapie postępowania instancyjnego. Pełnomocnik dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 120 i art. 122 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: I. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazuje strona skarżąca. Na wstępnie zauważyć należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako p.p.s.a.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzja może bowiem zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) i pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. II. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. O wyniku dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem postanowień organów obu instancji przesądziły naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, których dopuściły się organy. Stan faktyczny sprawy był w istocie niesporny i polegał na tym, że: - skarżący w dniu 3 listopada 2006 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy marki BMW X5, rok produkcji 2001, wyposażony w silnik o pojemności 4398 cm3, sprowadzony w ramach mienia przesiedlenia z USA, deklarując jego wartość celną w kwocie 53 737 zł oraz poniesione koszty transportu w kwocie 860 zł, który jako mienie osobiste podlega zwolnieniu z należności celnych przywozowych, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług pod warunkiem nieodstępowania go przez okres 12 miesięcy od daty dopuszczenia do obrotu, - w dniu 7 listopada 2006 r. skarżący przekazał w drodze darowizny 1/10 część przedmiotowego samochodu E. P. (siostrzeńcowi). W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pozostawało uznanie przez organy podatkowe obu instancji, że skarżący sporządzając umowę darowizny samochodu osobowego naruszył warunki zwolnienia z należności przywozowych rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przenoszącej swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego, o których mowa w art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 oraz art. 25 ust. 2 u.p.a. i art. 47 ust. 1 u.p.t.u. III. W pierwszej kolejności należało dokonać analizy przepisów regulujących przedmiotowe zwolnienia. W myśl przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 zwolnione z należności celnych przywozowych – co do zasady – jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty (art. 2). Jednocześnie art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) stanowi, że w ciągu 12 miesięcy od daty dopuszczenia do swobodnego obrotu, mienie osobiste, które zostało zwolnione z należności celnych przywozowych, nie może być pożyczane, oddawane w zastaw, wynajmowane lub zbywane, odpłatnie lub nieodpłatnie, bez uprzedniego poinformowania o tym właściwych organów. Każde pożyczenie, oddanie w zastaw, wynajęcie bądź zbycie przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 powoduje obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych od danego mienia, według stawki obowiązującej w dniu takiego pożyczenia, oddania w zastaw, wynajęcia lub zbycia, oraz według rodzaju rzeczy i wartości celnej ustalonej lub przyjętej w tym dniu przez właściwe organy. Stosownie do art. 25 ust. 2 u.p.a. zwolnienie od akcyzy może być stosowane w przypadku, gdy na podstawie przepisów prawa celnego wyroby akcyzowe są objęte zawieszającą procedurą celną lub zwolnione od należności celnych przywozowych. Natomiast w świetle regulacji zawartej w art. 47 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przenoszącej miejsce zamieszkania z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli – łącznie - są spełnione następujące warunki: 1) rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, z tym że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem, w którym osoba ta przestała mieć miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego; 2) rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane na terytorium państwa trzeciego; 3) osoba fizyczna miała miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca zamieszkania; oraz, co w sprawie rozpoznawanej istotne, 4) rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego. Przede wszystkim wskazać trzeba, że powołane regulacje dotyczące zwolnienia osobistego mienia przesiedlenia z należności przywozowych, poza wskazaniem czynności, których dokonanie skutkuje utratą zwolnienia, a do których zaliczyć należy sprzedaż, wynajem, pożyczkę, oddanie w zastaw, użyczenie, wydzierżawienie odwołują się również do niesprecyzowanego pojęcia odpłatnego lub nieodpłatnego zbycia i odstąpienia. Taka redakcja przepisów zarówno prawa wspólnotowego, jak i krajowego pozwala przyjąć, że zwolnienie w nich określone związane jest przede wszystkim z faktycznym władaniem rzeczą, a nie jedynie prawem własności do niej. W konsekwencji nie będzie ono miało zastosowania każdorazowo w przypadku faktycznej utraty władztwa nad nią poprzez oddanie jej w posiadanie i do korzystania (używania) innemu podmiotowi przed upływem zakreślonego prawem terminu. Do takich wniosków prowadzi wykładnia językowa przytoczonych uregulowań. Jak już bowiem wskazano do utraty zwolnienia z należności przywozowych prowadzi nie tylko sprzedaż, czy też nieodpłatne zbycie rzeczy, ale na równi traktowane jest oddanie rzeczy w posiadanie i do korzystania innemu podmiotowi na podstawie umowy najmu, używania, pożyczki, zastawu, dzierżawy, czy też jej odstąpienia na innego podstawie. Odstępować w znaczeniu językowym oznacza zrezygnować z czegoś, zrzec się czegoś na czyjąś korzyść, użyczyć, odsprzedać (Słownik języka polskiego PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, str. 456). Istotnym jest, że zwolnieniem z należności przywozowych objęte zostały rzeczy osobistego użytku osoby przenoszącej miejsce zamieszkania z kraju trzeciego na terytorium Polski, czyli takie, które były w posiadaniu osoby przesiedlającej się w jej poprzednim miejscu zamieszkania i były tam przez nią używane. Można przyjąć, że wolą ustawodawcy było, aby rzeczy sprowadzone w ramach mienia przesiedlenia nie utraciły osobistego charakteru po jego sprowadzeniu do Polski. IV. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy podatkowe nieprawidłowo przyjęły, że zawarcie przez skarżącego umowy darowizny, której przedmiotem był udział w samochodzie osobowym sprowadzonym przez niego w ramach mienia przesiedlenia wynoszący 1/10, prowadzi wprost do odstąpienia (zbycia) pojazdu na rzecz obdarowanego. Skutkiem dokonanej darowizny było ustanowienie na przedmiotowym samochodzie osobowym współwłasności w częściach ułamkowych, do której – zgodnie z dyspozycją art. 196 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako K.c.) – zastosowanie mają przepisy Działu IV K.c. Zgodnie z art. 195 K.c. własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 K.c.). W doktrynie ukształtował się pogląd, że cechą współwłasności, poza jednością przedmiotu i wielością podmiotów, jest niepodzielność wspólnego prawa własności współwłaścicieli, które wyraża się w tym, że rzecz nie jest podzielona i żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do fizycznie określonej części rzeczy. Tym samym każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy (por. Kodeks cywilny, Komentarz - do art. 1-44911, tom I, pod red. K. Pietrzykowskiego, Wyd. C. H. Beck, W-wa, 2008, str. 652 i n.). Skoro w rozpatrywanej sprawie każdy ze współwłaścicieli, tj. tak skarżący, jak i obdarowany ma prawną możliwość posiadania i używania przedmiotowego samochodu osobowego to, aby stwierdzić, że skarżący utracił prawo do zwolnienia z należności przywozowych, organy zobowiązane były do ustalenia, który ze współwłaścicieli faktycznie korzystał z przedmiotowego samochodu przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu. W aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania skarżącego w dniu 16 lutego 2010 r., z którego wynika, że skarżący w miesiącu, w którym sprowadził przedmiotowy samochód oraz dokonał jego darowizny, tj. w listopadzie 2006 r. ponownie wyjechał do USA, zaś samochód pozostawił pod opieką obdarowanego, przy czym oświadczył, że nie pamięta kiedy znowu przyjechał do Polski. Zeznał, że w roku 2008 przebywał w USA, w marcu 2009 r. przyleciał do Polski i po krótkim pobycie wyjechał do USA celem dopełnienia formalności związanych z transportem mienia przesiedlenia, które użytkował podczas pobytu w USA, a które w dniu 26 maja 2009 r. zgłosił do odprawy celnej. Od tego czasu zamieszkuje w Polsce i nadal użytkuje przedmiotowy samochód. W tych okolicznościach niezbędnym jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia, czy skarżący naruszył warunek zwolnienia z należności przywozowych (podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług). Rozpatrując sprawę ponownie organy podatkowe – uwzględniając wyrażoną wyżej ocenę prawną – winny zatem ustalić, czy obdarowany po opuszczeniu przez skarżącego kraju w listopadzie 2006 r. pod jego nieobecność faktycznie posiadał i użytkował przedmiotowy samochód. V. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 38 ust. 2 u.p.t.u. poprzez nieokreślenie w sentencji decyzji cła dla potrzeb prawidłowego określenia podatku VAT, a także brak wyjaśnienia sposobu naliczenia cła. Wyjaśnić należy pełnomocnikowi skarżącego, że Dyrektor Izby Celnej określając kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego samochodu przyjął (poza kwotą podatku akcyzowego) wartość celną towaru oraz koszty jego transportu, pomijając kwotę należności celnych (długu celnego) z uwagi na ich przedawnienie. Odmienne stanowisko w tej kwestii prezentował organ pierwszej instancji, którego organ odwoławczy nie podzielił i uchylił rozstrzygnięcie, określając inną wysokość należności podatkowych z tytułu importu. Zdaniem Sądu przyjęty przez organ odwoławczy sposób określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym oraz od towarów i usług z tytułu importu mienia osobistego, w przypadku stwierdzenia, że skarżący naruszył warunki zwolnienia z opodatkowania jest prawidłowy. Sąd nie podziela także stanowiska pełnomocnika, że dla określenia podatkowych należności przywozowych nie należy brać pod uwagę wartości całego pojazdu, a jedynie jego część odpowiadającą darowanemu udziałowi. Jak już wskazywano warunkiem zwolnienia mienia przesiedlenia jest jego faktyczne posiadanie przez osobę przenoszącą miejsce swojego zamieszkania przez wymagany przepisami prawa okres. Samochód jest rzeczą niepodzielną, zatem nie sposób przyjąć, że tylko jego część mogła zostać oddana do użytkowania obdarowanemu i tylko ta część będzie podlegała opodatkowaniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło