I SA/Gd 1280/12

WyrokWSA w Gdańsku2013-02-20

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym dla nabytego na terytorium kraju samochodu osobowego, odrzucając cenę wskazaną w umowie kupna-sprzedaży na rzecz wartości wynikającej z systemu EurotaxGlass's, z uwagi na podejrzenie zaniżenia ceny transakcyjnej?
Ratio decidendi
Organy podatkowe miały prawo odrzucić cenę wskazaną w umowie kupna-sprzedaży samochodu, jeśli istniały uzasadnione wątpliwości co do jej rzeczywistej wysokości, a tym samym podstawy opodatkowania. W sytuacji, gdy cena transakcyjna jest rażąco niższa od przeciętnej ceny rynkowej podobnych pojazdów, organy są uprawnione do ustalenia podstawy opodatkowania na podstawie przeciętnych cen stosowanych na rynku krajowym, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było skrupulatne, a ocena dowodów dokonana przez organy była zgodna z zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia na terenie kraju samochodu osobowego. Skarżący nabył samochód w czerwcu 2008 r. i odprowadził podatek akcyzowy w zadeklarowanej wysokości. Organy podatkowe, weryfikując wartość pojazdu, ustaliły, że średnia wartość rynkowa podobnego pojazdu wynosiła 78.000,00 zł, podczas gdy cena w umowie kupna-sprzedaży wynosiła 5.000,00 euro (ok. 16.829 zł). Organy zakwestionowały cenę transakcyjną, odrzucając przedłożone przez skarżącego faktury za naprawy jako nieodpowiadające stanowi pojazdu w dniu nabycia i nieistotne dla jego wartości. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie wartości rynkowej pojazdu i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 24 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia na terenie kraju samochodu osobowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.- dalej: O.p.), art. 4 ust. 3, art. 10 ust. 5, art. 75 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 z późn. zm – dalej u.p.a.), § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm) po rozpatrzeniu odwołania P. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 czerwca 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia na terenie kraju samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości w kwocie 7.654,00 zł w tym podatek do zapłaty w kwocie 5.365,00 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania: W dniu 24 czerwca 2008 r. P. N. złożył deklarację nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...] i odprowadził podatek akcyzowy w wysokości 2.289,00 zł. Przedmiotowy samochód zakupiony w dniu 23 czerwca 2008 r. w G., cenę nabycia strony określiły na 5.000,00 euro. W toku wszczętego postępowania podatkowego organ I instancji dokonał w oparciu o system EurotaxGlass’s wyceny pojazdu marki [...], z wykorzystaniem parametrów tego pojazdu znajdujących się z aktach sprawy. Średnia wartość brutto podobnego pojazdu co nabyty przez skarżącego wyniosła 78.000,00 zł. W związku z powyższym wzywano skarżącego do złożenia wyjaśnień, faktur dokumentujących naprawy mogących mieć wpływ na wartość rynkową pojazdu, a także wystąpiono do podmiotu, który zgodnie z oświadczeniem skarżącego dokonał napraw przedmiotowego pojazdu, o przesłanie faktur dokumentujących naprawy. Decyzją z dnia 22 czerwca 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia na terenie kraju samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości w kwocie 7.654,00 zł w tym podatek do zapłaty w kwocie 5.365,00 zł. P. N. w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na wycenie samochodu. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, o uznanie deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego za prawidłowe oraz o przyjęcie dowodu w postaci opinii "A". Dyrektor Izby Celnej, rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 24 września 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przywołując przepisy art. 4 ust. 3, art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.) w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626) oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, że czynnością podlegającą opodatkowaniu w niniejszej sprawie jest nabycie w kraju samochodu osobowego marki [...], od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że nabycie ww. pojazdu musiało zostać poprzedzone nabyciem wewnątrzwspólnotowym tego samochodu. Jednakże z uwagi na fakt, że na umowie nabycia z dnia 23 czerwca 2008 r. wskazano jako miejsce jej zawarcia G., wnioskować należy, że strona nie dokonała przemieszczenia samochodu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, a tym samym nie dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego tego pojazdu. Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany w Urzędzie Miasta S. w dniu 7 lipca 2008 r. Z dokumentów przesłanych przez ww. Urząd wynika, że zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wystawiono dnia 24 czerwca 2008 r., tym samym dopuszczono ten pojazd jako sprawny technicznie do ruchu drogowego. Jako, że w umowie kupna – sprzedaży ww. pojazdu wskazano w dodatkowych ustaleniach, że auto posiada "uszkodzony komputer, uszkodzony (zatarty) tylny most" wezwano skarżącego do przedłożenia faktur i dokumentów potwierdzających dokonanie napraw w tym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie strona przedłożyła pięć faktury wystawionych na firmę "B" prowadzoną przez K. P.-N. Organ podniósł, że trzy z przedłożonych faktur nie zawierały zapisów, które wskazywałyby, że dotyczą przedmiotowego samochodu natomiast cztery z nich zostały wystawione w 2009 r., tj. po wypadku, w którym brał udział pojazd w 2008 r. zatem dotyczą napraw uszkodzeń, które mogły powstać w trakcie wypadku lub w toku późniejszej eksploatacji pojazdu. Odnośnie ww. wypadku organy podatkowe, na podstawie faktury za naprawę pojazdu od firmy "C" ustaliły, że miał miejsce 25 czerwca 2008 r. w związku z powyższym tylko jedna z faktur przedłożonych przez skarżącego (wystawiona w 2008 r.) może być brana pod uwagę przy ocenie stanu przedmiotowego pojazdu w dniu jego nabycia przez stronę. Dokonując analizy przedmiotowej faktury stwierdzono, że dotyczy ona klocków hamulcowych, uszczelniacza mostu, kalibracji fotela i sprawdzenie hałasu mostu, co w opinii organów stanowi zakup związany z bieżącą eksploatacją pojazdu i nie może być uznane za naprawę uszkodzonego pojazdu. Organ odwoławczy odnosząc się do przedłożonej do odwołania opinii z dnia 10 lipca 2012 r. nie uznał jej za wiarygodną w zakresie stanu technicznego samochodu w dniu jego zakupu, a tym samym w zakresie wartości samochodu w czerwcu 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w powyższym zakresie wskazał, że opinia ta została wykonana zgodnie z wytycznymi zleceniodawcy czyli strony tj. na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę, również wyposażenie pojazdu także braki w wyposażeniu standardowym oraz uszkodzenia pojazdu przyjęto na podstawie pisemnej informacji od zleceniodawcy a dane te nie zostały w żaden sposób zweryfikowane przez rzeczoznawcę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia o podatku akcyzowym i niewłaściwe przyjęcie, że brak jest możliwości ustalenia wartości rynkowej, pomimo, że podana przez skarżącego wartość odpowiadała cenie ustalonej w umowie pomiędzy niezależnymi podmiotami, której wiarygodności organ nie podważył, 2. naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 122 oraz art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewyjaśnienie przez organ w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy, a przez to przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności oparcie się na wycenie pojazdu w systemie EurotaxGlass w wersji na rynek europejski, o znacznie bogatszym wyposażeniu standardowym, niż pojazd skarżącego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie a także o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podnosi, że zasadnicze zarzuty dotyczą po pierwsze tego, że organy administracji nie przyjęły ceny ustalonej w umowie zawartej pomiędzy podmiotami niezależnymi, bez podważenia samej umowy, i bezpodstawnie przyjęły, że wartość rynkowa jest inna niż ustalona w umowie zatem nie została w ogóle spełniona przesłanka art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Po drugie, organy dokonały zbyt pobieżnego i niewyczerpującego badania wartości zakupionego przez skarżącego pojazdu. Skarżący zarzuca ponadto organom podatkowym, że nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczność kiedy faktycznie zostały wykonane naprawy samochodu dokumentowane przedłożonymi fakturami, opierając się wyłącznie na dacie wskazanej w fakturze, wskazując, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, że faktury wystawione zostały na inny podmiot, gdyż istotny jest fakt, że samochód, którego naprawy dotyczyły faktycznie był uszkodzony. W ocenie skarżącego organy naruszyły zasady prawdy obiektywnej poprzez odmówienia wiarygodności opinii rzeczoznawcy, przedłożonej do odwołania, gdyż przedmiotowy pojazd posiada znacznie uboższe od standardowego, wyposażenie. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności i prawidłowości przyjętej przez organy dla potrzeb wyliczenia podatku akcyzowego ceny zakupionego przez skarżącego samochodu osobowego. W ocenie skarżącego organy bezpodstawnie zakwestionowały cenę pojazdu wynikającą z przedłożonej wraz deklaracją umowy, a dokonując wyceny w oparciu o system EurotaxGlass’s zawyżyły ją znacznie, nie uwzględniając faktu złego stanu technicznego pojazdu. Organy stoją natomiast na stanowisku, że wobec stwierdzonego na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego braku wiarygodności umowy, musiały dokonać wyceny w sposób zgodny z wytycznymi zawartymi art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący w dniu 23 czerwca 2008 r. dokonał nabycia samochodu osobowego, przedmiot sporu dotyczy zatem wyłącznie prawidłowości określenia przez organy podstawy opodatkowania, co przekłada się na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Z uwagi na to, że obowiązek podatkowy w akcyzie z tytułu nabycia samochodu osobowego powstał przed dniem wejścia w życie ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 108, poz. 626 ze zm.) w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, o czym przesądza treść art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 z późn. zm – dalej u.p.a.) Zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 u.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Następnie w art. 81 ust. 1 ww. ustawy wskazano czynności podlegające opodatkowaniu tj. sprzedaż, import, nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu. Mając na względzie, że z jednej strony z ww. przepisów wynika, że akcyzie podlegają wszystkie samochody niezarejestrowane w kraju, a w art. 81 ust. 3 nie ujęto zdarzenia, które jest rozpatrywane w niniejszej sprawie, tj. nabycie, na podstawie umowy kupna-sprzedaży, w kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego w kraju, należy zastosować ogólne przepisy o podatku akcyzowym (art. 4 ust. 33 u.p.a.). Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 3 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Ustawodawca przewidział w art. 10 ust. 5 ww. ustawy, że jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług. W celu odniesienia ceny z umowy do wskazanej w art. 10 ust. 5 u.p.a. "przeciętnej ceny samochodu tego samego rodzaju, stosowanej na rynku krajowym" organ I instancji dokonał sprawdzenia średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu w oparciu o system wyceny pojazdów EurotaxGlass’s. W wyniku tego sprawdzenia ustalono średnią cenę brutto podobnych pojazdów w kwocie 78.000,00 zł. W związku z tak znaczącą rozbieżnością średniej ceny pojazdu (78.000 zł) a ceną zadeklarowaną przez skarżącego (5.000,00 EUR 16.829 zł) organ I instancji podjął szereg czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii. Wezwano skarżącego do przedłożenia faktur i dokumentów potwierdzających dokonanie napraw pojazdu w zakresie uszkodzeń wskazanych w umowie. Skarżący przedłożył pięć faktur przy czym, trzy z nich nie zawierały zapisów, które wskazywałyby, że dotyczą przedmiotowego samochodu natomiast cztery z nich zostały wystawione w 2009 r., tj. po wypadku, w którym brał udział pojazd w 2008 r. Wobec powyższego za prawidłową uznać należy konkluzję organów podatkowych, że tylko jedna z faktur przedłożonych przez skarżącego (wystawiona w 2008 r. na kwotę 900,91 zł) może być brana pod uwagę przy ocenie stanu przedmiotowego pojazdu w dniu jego nabycia przez stronę. Dokonując analizy przedmiotowej faktury stwierdzono, że dotyczy ona klocków hamulcowych, uszczelniacza mostu, kalibracji fotela i sprawdzenie hałasu mostu, co w ocenie Sądu stanowi zakup związany z bieżącą eksploatacją pojazdu i nie może być uznane za naprawę uszkodzonego pojazdu. Wbrew twierdzeniu autora skargi to nie fakt, że ww. faktury wystawione zostały na inny podmiot, a nie na skarżącego, miał decydujący wpływ na nieuwzględnienie kwot w nich wskazanych jako obniżających wartość pojazdu w dniu nabycia. Podkreślenia wymaga, że tylko na fakturze z 10 września 2009 r. wskazana jest marka pojazdu, natomiast na fakturze z 24 czerwca 2008 r. numer rejestracyjny pojazdu, zatem w pozostałych przypadkach nie jest możliwe zidentyfikowanie samochodu, którego dotyczyły zakupy. Co jednak istotne, wobec udowodnienia, że przedmiotowy pojazd w dniu 25 czerwca 2008 r. brał udział w wypadku drogowym, można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że poniesione koszty dotyczą uszkodzeń związanych z wypadkiem (tym bardziej, że chociażby faktura z 10 września 2009 r. dotyczy poduszek powietrznych, których wymiana czy też naprawa układu sterującego jest normalnym następstwem kolizji drogowej). Ponadto większość pozycji z przedłożonych faktur dotyczy np. kalibracji fotela czy też wymiany klocków hamulcowych czego w żaden sposób nie można odnieść do wskazanych w umowie uszkodzeń: "uszkodzony komputer, uszkodzony (zatarty) tylny most" a jest zwykłym następstwem eksploatacji pojazdu. Trudno uznać, że tak znaczna różnica w cenie pojazdu (78.000 zł wg EurotaxGlass’s i 16.829 zł wg skarżącego) wynika ze złej kalibracji fotela czy też konieczności wymiany klocków hamulcowych. Na marginesie wskazania wymaga, że przedłożone faktury opiewają łącznie na kwotę 4.731,51 zł co stanowi zaledwie około 6% średniej ceny podobnego pojazdu wskazanej wyżej. Odnosząc się do kwestii wyposażenia pojazdu i argumentów skarżącego, że nie posiada fachowej wiedzy dotyczącej standardowego wyposażenia pojazdów tej marki, Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że na wycenie EurotaxGlass’s standardowe wyposażenie pojazdu tego modelu i marki jest szczegółowo wymienione (karta 60 akt administracyjnych). Skarżący zapoznał się z ww. wyceną i nie wnosił na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego żadnych uwag. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie jest wymagana specjalistyczna wiedzy w zakresie wyposażenia pojazdów aby stwierdzić chociażby takie braki jak przedstawione na etapie odwołania w opinii rzeczoznawcy w rubryce "Braki w wyposażeniu standardowym" (karta 112 akt administracyjnych), gdzie wymienia się m.in. czujnik parkowania, regulację elektryczną foteli, klimatyzację, lusterka, opony, radioodtwarzacz, siatkę mocującą bagaż, światła przeciwmgielne czy też wycieraczki z czujnikiem deszczu, co czyni zarzuty skarżącego w tym zakresie bezzasadnymi. Wobec powyższego w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania przez organy art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Jedynym dowodem, zaoferowanym przez stronę celem wykazania okoliczności, że cena przedmiotowego pojazdu wyniosła 5000 euro (16.829 zł) była umowa sprzedaży opatrzona datą, z której wynikało, że skarżący nabył przedmiotowy samochód w dniu 23 czerwca 2008 r. wobec ustalonej przez organy podatkowe przeciętnej ceny samochodu tego samego rodzaju ok. 78.000 zł. W związku z tym uprawniony jest wniosek organów, że powyższa umowa nie odzwierciedlała faktycznie dokonanej transakcji i na jej podstawie nie było możliwe ustalenie podstawy opodatkowania odpowiadającej faktycznej cenie nabycia. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu, że organy nie podważyły samej umowy zatem nie mogły przyjąć, że wartość rynkowa jest inna co skutkuje brakiem przesłanki niemożliwości ustalenia kwot, o której mowa w art. 10 ust. 5 u.p.a., w ocenie Sądu tak przedstawiony zarzut jest całkowicie bezzasadny i nielogiczny. Oczywistym jest, że organy podatkowe nie kwestionowały ani dokonanej transakcji ani jej potwierdzenia w postaci umowy, w innym przypadku nie mogłoby być w ogóle mowy o zapłacie akcyzy. Zakwestionowana została wykazana przez strony umowy cena przedmiotowego pojazdu, która ma wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania. Wywody skarżącego, że skoro "niezależne podmioty ustaliły ją w swobodnie zawartej umowie" to nie sposób uznać, że nie można ustalić kwoty, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1-3", nie znajdują poparcia ani w przepisach prawa ani też w zwykłym doświadczeniu życiowym. Ustawodawca biorąc pod uwagę możliwość, że strony umów w celu zaniżenia podstawy opodatkowania będą zaniżały cenę danego towaru akcyzowego, przewidział możliwość "oszacowania" wartości towaru na podstawie przeciętnych cen. Podobne przepisy znajdują się w wielu uregulowaniach, gdzie wskazana cena ma wpływ na wysokość podatku (VAT, PCC czy chociażby transakcje między podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo), tym bardziej dziwi stawiany przez skarżącego, reprezentowanego przez radcę prawnego, zarzut. Nie sposób nawet wyobrazić sobie sytuacji, gdy jedynym czynnikiem mającym wpływ na wysokość opodatkowania jest "wola niezależnych podmiotów", ustalających samodzielnie od jakiej kwoty należny będzie podatek. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje również podnoszona przez skarżącego kwestia różnic w cenach przedmiotowego pojazdu "na rynek amerykański" i na "rynek europejski". Pomijając fakt, że nabycia pojazdu dokonano w G. co już na wstępie dyskwalifikuje zasadność wywodów o cenach na amerykańskim rynku czy też aukcjach tam dokonywanych, podkreślenia wymaga, że treść przepisu art. 10 ust. 5 u.p.a. wprost wskazuje na przeciętne ceny "stosowane w danej miejscowości lub na rynku krajowym". Organy podatkowe nie były zatem uprawnione do dokonywania porównań cen podobnych aut na rynkach zagranicznych. Reasumując, skoro w sprawie nie było możliwe ustalenie podstawy opodatkowania, zastosowanie znalazły zasady ogólne, w tym wskazywany już art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, w myśl którego jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły przeciętną cenę samochodu tego samego rodzaju, stosowaną na rynku krajowym, przy wykorzystaniu danych wynikających z katalogu EurotaxGlass’s. Sąd za prawidłowy uznaje taki sposób określenia podstawy opodatkowania, bez potrzeby powoływania przez organy biegłego z zakresu wyceny wartości pojazdów mechanicznych. Informatory o rynkowych wartościach pojazdów prowadzone są w sposób profesjonalny, przy wykorzystaniu danych pochodzących z największych giełd samochodowych, auto-komisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski. O wartości zawartych w nich danych może świadczyć fakt, iż są one powszechnie wykorzystywane zarówno przez rzeczoznawców samochodowych, jak i firmy ubezpieczeniowe. Zaznaczenia wymaga przy tym, że posłużenie się przez organy podatkowe tego rodzaju katalogiem służy ustaleniu przeciętnej ceny tego typu pojazdów na rynku krajowym, a nie wartości tego konkretnego pojazdu. Wobec powyższego określone przez organy podatkowe zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 5.365,00 zł jest prawidłowe. Organy prawidłowo przyjęły wartość przedmiotowego pojazdu w kwocie 78.000,00 zł a do obliczenia podstawy opodatkowania pomniejszono ww. cenę o wartość podatku VAT (22%) i akcyzy (13,6%). Tak otrzymaną podstawę opodatkowania (52.280,00 zł) przyjęto do ustalenia całkowitej kwoty podatku akcyzowego (x 13,6%), a otrzymaną kwotę (7.654,00 zł) pomniejszono o akcyzę zapłaconą i wykazaną przez skarżącego w złożonej deklaracji (2.289,00 zł). Postępowanie dowodowe, mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zostało przeprowadzone przez organy bardzo skrupulatnie i przy uwzględnieniu wszelkich obowiązujących organy tym zakresie zasad wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, w zakresie odnoszącym się do oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie oraz ich wiarygodności, organ podatkowy prowadził postępowanie w sprawie w sposób zgodny z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny dowodów. Zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i swobodnej oceny dowodów (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) pozostają ze sobą w bezpośrednim i ścisłym związku. Z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonywanej z perspektywy analizy akt sprawy, przywołać należy chociażby stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 1994 r., w sprawie sygn. akt III SA 491/94, z którego wynika, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Dowody zebrane i przeprowadzone w sprawie, organy podatkowe oceniły zgodnie z dyrektywami zawartymi w przepisach art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją zasady swobodnej oceny dowodów, rozumianej jako adresowanej do organów podatkowych dyrektywy, zgodnie z którą, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, oceniają one wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności jest to, że rozpatrzeniu podlegają nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale komplementarnie wszystkie dowody we wzajemnej ich łączności, co uzasadnia twierdzenie, że w tym względzie, jako istotny jawi się również tzw. punkt widzenia. Dokonując oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, organy podatkowe nie przekroczyły jej granic. Rezultat oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie nie może być zaś kwalifikowany, jako naruszenie przepisów prawa, tylko i wyłącznie z tego powodu, że strona ocenę tę uznaje za niezgodną z jej oczekiwaniami. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji (tak w warstwie faktycznej, jak i prawnej) nie uzasadnia stanowiska o dowolności, ani w zakresie odnoszącym się do przeprowadzonych w sprawie dowodów, poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, ani też oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji stwierdzonych faktów. Zebrane i przeprowadzone w sprawie dowody, ocenione zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, ponad wszelką wątpliwość obrazują, że przedłożona wraz z deklaracją umowa kupna - sprzedaży nie odpowiadała rzeczywistemu zdarzeniu. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło