I SA/Gd 1288/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. w M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 28 listopada 2001 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 77,40 (siedemdziesiąt siedem 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1288/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 28 maja 2002 r. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. w M. z dnia 6 grudnia 2001 r., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 28 listopada 2001 r. określającą za lipiec 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na konto bankowe w kwocie 966,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług 5.940,00 zł i odsetki od wyżej wymienionej zaległości podatkowej liczonych na dzień wydania decyzji tj. 28 listopada 2001 r. w kwocie 435,00 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie 1.782,00 zł. Podstawą rozstrzygnięcia Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w dniach 5, 8 i 9 października 2001 r. kontroli stwierdzono, że Spółka "A" zawyżyła w rozliczeniu za lipiec 2001 r. podatek naliczony o kwotę 5.940,00 zł wynikającą z faktury Nr 31/2001 z dnia 23 lipca 2001 r., dokumentującej zakup wózka widłowego GPW 2504 171219/763. Przedmiotowa faktura została wystawiona przez Spółkę Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" w E.. W wyniku kontroli przeprowadzonej PW "B" stwierdzono, iż w dokumentacji Spółki znajduje się kopia faktury Nr 31/2001. Ponadto stwierdzono, że przedmiotowy wózek stanowił środek trwały Spółki PW "B", który nabyła w dniu 29 października 1991 r. Mając na względzie powyższe Urząd Skarbowy uznał, iż sprzedaż spornego wózka, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym objęta była zwolnieniem z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Tym samym organ podatkowy pierwszej instancji, na podstawie § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) uznał, iż faktura Nr 31/2001 nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W następstwie powyższych ustaleń Urząd Skarbowy w dniu 28 listopada 2001 r. wydał decyzję, w której określił za lipiec 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 966,00 zł, zaległość podatkową w wysokości 5.940,00 zł i odsetki od zaległości podatkowej w kwocie 435,00 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.782,00 zł. Od powyższej decyzji Urzędu Skarbowego Spółka odwołała się do Izby Skarbowej , wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zdaniem odwołującej się Spółki decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów zarówno prawa proceduralnego jak i materialnego. Spółka "A" nie mogła mieć wiedzy o okresie używania spornego wózka przez sprzedającego, który według jego zapewnień został zakupiony 3-4 miesiące wcześniej i z uwagi na brak płynności finansowej nastąpiła konieczność jego sprzedaży. Spółka dołożyła należytych starań by zagwarantować sobie prawo do odliczenia podatku, ale nie miała wglądu do dokumentów objętych tajemnicą handlową Spółki "B". W ocenie odwołującej się brak jest podstaw do traktowania kwoty 5.940,00 zł jako zaległości podatkowej, nie wystąpił bowiem element winy, a stan faktyczny mógł być ustalony wyłącznie przy zastosowaniu uprawnień kontrolnych organu podatkowego. Ponadto strona wskazała również, iż organ podatkowy odmówił mocy dowodowej okazanym ewidencjom podatkowym, bez ich podważenia w protokole, o którym mowa w art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej, ograniczając tym samym ustawowe prawa strony. Zdaniem Spółki naruszono również prawo strony do czynnego uczestnictwa w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego – art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Odwołująca się wskazała także na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie towaru używanego. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę w toku postępowania odwoławczego przytoczyła art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od towarów i usług sprzedaż towarów używanych, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Na podstawie art. 4 pkt 7b wskazanej wyżej ustawy przez towary używane rozumie się towary, których okres używania przez podatnika, dokonującego sprzedaży, wyniósł co najmniej pół roku. Tym samym, zdaniem Izby, bezspornym jest, że przedmiotowy wózek należy uznać za towar używany, ponieważ został on zakupiony przez Spółkę "B" w 1991 r. Izba wskazała również, iż Spółce PW "B" nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z uwagi na fakt, iż w 1991 r. nie obowiązywały przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec powyższego Izba stanęła na stanowisku, że faktura Nr 31/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. jest fakturą, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, albo została zwolniona od podatku. Natomiast stosownie do zapisu § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w przypadku, gdy wystawiono fakturę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Izba wskazała, iż do stosowania powyższego przepisu organ podatkowy jest zobligowany, bez badania przyczyn, dla których została wystawiona faktura, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Izba przytoczyła również treść art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Organ podatkowy wskazał jednakże, iż ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który będzie obowiązany wykazać przyczyny ("winę") leżącą po stronie innych podmiotów. Izba wskazała, iż zwrot kwoty 5.940,00 zł nastąpił na podstawie złożonej przez Spółkę deklaracji podatkowej, która została podpisana przez jej przedstawiciela. Izba uznała, iż wobec faktu, iż powyższa kwota była Spółce nienależna, należy ją uznać za zaległość podatkową. Izba za bezzasadny uznała również zarzut strony dotyczący naruszenia art. 187 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, że decyzja wydana została w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którym strona została zapoznana w dniu 5 listopada 2001 r. i prawidłowo pouczona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie tego materiału. Izba Skarbowa zgodziła się natomiast z zarzutem strony dotyczącym braku uzasadnienia (towar używany) w stopniu wyczerpującym, jednak w ocenie organu podatkowego naruszenie to nie nastąpiło w stopniu wymagającym jej uchylenia. W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej skarżąca "A" Sp. z o.o. w M. wniosła o jej uchylenie, zarzucając istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 52 § 1 pkt 2, art. 123 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż nie kwestionuje ustaleń urzędu skarbowego odnośnie nieprawidłowego ujęcia w rozliczeniu za lipiec 2001 r. podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej zakup wózka widłowego. Skarżąca zakwestionowała natomiast naliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, ponieważ zwrot różnicy podatku nastąpił bez jej winy. Spółka podkreśliła, iż stwierdzenie faktu, że przedmiotowa sprzedaż podlegała zwolnieniu od podatku od towarów i usług możliwe było jedynie w wyniku przeprowadzonej u kontrahenta kontroli. Spółka nie miała zaś podstaw do kwestionowania okresu użytkowania przez sprzedawcę spornego wózka widłowego, ponieważ nieracjonalnym jest sprzedaż z podatkiem VAT towaru, który korzysta ze zwolnienia od tego podatku z mocy prawa. Zdaniem skarżącej Izba Skarbowa błędnie zinterpretowała przepis art. 52 Ordynacji podatkowej, jako że brak winy wypływa z obiektywnych przyczyn, a nie z procedur związanych ze zwrotem. Nadto skarżąca podniosła, iż bezprawnie została określona kwota zaległości podatkowej, ponieważ w dniu 10 października 2001 r. dokonała wpłaty kwoty tytułem zapłaty podatku na poczet ewentualnej decyzji za lipiec 2001 r. Wpłata ta skutkowała brakiem podstaw do określenia kwoty odsetek za zwłokę. Podkreśliła również, iż gdyby Spółka miała możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym 3 dni przed wydaniem decyzji, to powyższą kwestię wyjaśniłaby. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto Izba wskazała, iż fakt wprowadzenia Spółki w błąd przez kontrahenta poprzez zapewnienie o krótkim okresie użytkowania spornego wózka pozostaje, zdaniem Izby Skarbowej, bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, ponieważ ryzyko wyboru niewłaściwego i nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę towarów i usług. Natomiast odnośnie nieprawidłowego określenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy sporna kwota została przez Spółkę wpłacona przed wydaniem tej decyzji, Izba wskazała, iż okoliczność ta została podniesiona przez stronę dopiero na etapie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w ustalonym niespornie stanie faktycznym zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą się ostać z tej przyczyny, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2004 r. w sprawie SK 22/03 orzekł, iż: Paragraf 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona, jest niezgodny z art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W rozważanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kwota wykazana w analizowanej fakturze Nr 31/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. dokumentującej zakup wózka widłowego została przez skarżącą Spółkę zapłacona. Mając zatem na względzie przywołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego za zbędne sąd uznał ustosunkowywanie się do szczegółowych zarzutów skargi. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd orzekł jak w wyroku.