I SA/Gd 1307/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-10-29

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Zbigniew Romała, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatniczka, która nabyła udziały we współwłasności nieruchomości i poniosła wydatki na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z przeznaczeniem lokali na wynajem, może odliczyć te wydatki od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli budynek został częściowo zlokalizowany na działce przyległej, a pozwolenia na budowę i użytkowanie wydano na rzecz spółki, która była faktycznym inwestorem?
Ratio decidendi
Skarżącej przysługuje ulga podatkowa z tytułu wydatków poniesionych na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z przeznaczeniem lokali na wynajem, pomimo że budynek częściowo zlokalizowano na działce przyległej, a pozwolenia administracyjne wydano na rzecz spółki będącej faktycznym inwestorem. Nabycie przez skarżącą udziałów we współwłasności nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę oraz poniesienie przez nią wydatków na kontynuację budowy spełnia przesłanki z art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okoliczności dotyczące podziału działek, lokalizacji budynku na działce przyległej oraz statusu inwestora spółki nie mają znaczenia dla prawa do ulgi, jeśli współinwestorzy upoważnili spółkę do podejmowania czynności związanych z realizacją inwestycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.P. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. Organ uznał, że skarżąca bezpodstawnie odliczyła od dochodu wydatki na budowę budynku wielorodzinnego, ponieważ nabyła udziały we współwłasności nieruchomości po zakończeniu inwestycji, a rzeczywistym inwestorem była inna spółka. Skarżąca nabyła udziały we współwłasności nieruchomości, zleciła budowę dwóch mieszkań i poniosła wydatki na kontynuację budowy. Organy podatkowe odmówiły prawa do ulgi, uznając, że budynek został wzniesiony na innej nieruchomości, a skarżąca nie poniosła wydatków na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 800,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie NSA Zbigniew Romała NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi R.P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2001r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 800,00 (osiemset 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1307/01 U z a s a d n i e n i e Izba Skarbowa działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art.26 ust.1 pkt 8, ust.2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. R.P. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 5 kwietnia 2001r. określającej: - należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999r. w wysokości 73.346,20 zł, - zaległość podatkową w tym tytule w kwocie 4.097,60 zł, - odsetki za zwłokę od powyższej zaległości podatkowej, naliczone na dzień wydania decyzji, w kwocie 2.028,30 zł, decyzją z dnia 18 czerwca 2001r. zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W zeznaniu podatkowym za 1999r. sporządzonym na formularzu PIT-35 p. R. P. wykazała osiągnięty dochód w wysokości 295.910,96 zł, od którego odliczono składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 15.042,07 zł oraz wydatki poniesione na kontynuację rozpoczętej w 1998r. budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem w kwocie 10.245,00 zł. W wyniku kontroli przeprowadzonej na okoliczność sprawdzenia prawidłowości odliczeń od dochodu za 1999r. Drugi Urząd Skarbowy stwierdził zaniżenie podstawy opodatkowania, a tym samym podatku dochodowego za ten rok, z uwagi na bezpodstawne odliczenie od dochodu wydatków na budowę budynku wielorodzinnego w kwocie 10.245,00 zł. W ocenie Urzędu Skarbowego udział we współwłasności nieruchomości, na której realizowana była budowa budynku z mieszkaniami na wynajem, a której rzeczywistym inwestorem było "A" Sp. z o.o. w T., podatniczka nabyła po zakończeniu inwestycji w 1999r. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucając naruszenie art.120 Ordynacji podatkowej w związku z art.26 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wniósł o jej uchylenie. Izba oceniając ponownie zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdza, iż w rozważanej sprawie nie zostały spełnione wymogi z art.26 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z niespornych ustaleń wynika, iż umową sprzedaży z dnia 29 czerwca 1998r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...] z "A" Sp. z o.o. w T. strona nabyła za cenę 4.624,00 zł - 2/100 części w udziale wynoszącym 85/100 we własności nieruchomości o pow. 0,1794 ha, położonej w T. oznaczonej nr działek: 384 i 390, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Kw [...]. Z kolei umową sprzedaży z dnia 30 grudnia 1998r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...] strona nabyła od Spółki z o.o. "A", z jej udziału wynoszącego 75/100 we własności przedmiotowej nieruchomości, udział wynoszący 7749/179400 części za cenę 9.298,80 zł. Umową z dnia 28 listopada 1998 roku podatniczka zleciła Spółce z o.o. "A" wybudowanie dwóch mieszkań (nr 7 i 8) o pow. 35,90 m2 i 33,81 m2 na II piętrze budynku wielorodzinnego (na nieruchomości wyżej opisanej), w którym znajdować się będzie 11 mieszkań przeznaczonych na wynajem, za cenę 120.041,00 zł. W 1999r. na kontynuację rozpoczętej w 1998r. budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem poniosła wydatki w kwocie 10.245,00 zł. Decyzją z dnia 2 lipca 1998 roku nr [...] Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego (zgodnie z wnioskami z dnia 10 czerwca 1998r. i 1 lipca 1998r.) udzielił "A" w T. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej m.in. budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami oznaczony nr 1.2 zawierający 11 mieszkań oraz lokal handlowy, w tym wypadku na terenie obejmującym działki nr nr 384 i 385 oraz dla pozostałych inwestycji 389, 390, 391 (działki oznaczone nr 385 i 391 o łącznej pow. 0,2703 ha, zapisane w Kw [...] stanowiły, w 1998 roku, własność Spółki "A"). Natomiast decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 1998 roku nieruchomość o powierzchni 0,1794 ha, zapisana w Kw [...] oznaczona numerami działek 384 i 390 uległa podziałowi na działki oznaczone numerami: 384/1, 384/2, 390/1, 390/2, zaś nieruchomość oznaczona nr działek 385 i 391 zapisana w Kw [...] uległa podziałowi polegającemu na wydzieleniu działek o nr 385/1, 385/2, 391/1 i 391/2. Działki nr 384/2 i 385/2 zostały zabudowane budynkiem oznaczonym numerem budowlanym 1.2, w którym wybudowanie dwóch mieszkań nr 7 i 8, na II piętrze, o pow. 35,90 m2 i 33,81 m2 zleciła Spółce z o.o. "A" podatniczka. Umową z dnia 17 lutego 1999r., zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości, sprzedaży i przeniesieniu udziału we współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, zawartą pomiędzy Spółką z o.o. "A" i współwłaścicielami m.in. z p. P., została zniesiona współwłasność nieruchomości położonej w T. zapisanej w Kw [...], w skład której wchodziły działki: 390/1, 390/2, 384/1 i 384/2, na terenie której wybudowano cztery budynki, w tym trzy z lokalami mieszkalnymi przeznaczonymi na wynajem, m.in. w ten sposób, że własność nieruchomości stanowiącej działkę 384/2 o pow. 0,0348 ha przysługiwać będzie p. P. w udziale wynoszącym 1248/10000. Tą samą umową z dnia 17 lutego 1999r. Spółka "A" z nieruchomości stanowiącej jej własność, o pow. 0,2703 ha zapisanej w Kw [...] przeniosła, w celu całkowitego zwolnienia z długu, na p. P. udział wynoszący 1248/10000 we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę 385/2 o pow. 0,0561 ha. Z zebranego materiału dowodowego, zdaniem Izby, wynika zatem, że na nieruchomości (działki nr 384, 390), której udział p. P. nabyła od Spółki "A" umowami z dnia 29 czerwca 1998r. i z dnia 30 grudnia 1998r. z przeznaczeniem jej pod zabudowę domem mieszkalnym, zawierającym lokale mieszkalne przeznaczone na wynajem, inwestycja taka nie została zrealizowana. Podłużny, wąski kształt działek nr 384 i 390, objęty współwłasnością z udziałem p. P., wg stanu prawnego istniejącego w 1998r. wykluczał, w ocenie Izby, możliwość budowy na tym gruncie budynku wielorodzinnego, a jego realizacja możliwa była jedynie na dwóch przylegających nieruchomościach, tj. działkach nr 384, 390 (Kw[...]), i nr 385, 391 (Kw [...]). Izba zatem podzieliła stanowisko organu I instancji, że skoro wynikająca z umowy inwestycja została zrealizowana na dwóch nieruchomościach, a wzniesione poszczególne budynki i znajdujące się w nich lokale nie stanowią odrębnych nieruchomości, to istotnie udziału we współwłasności, w nieruchomości Kw [...], nie można odnieść do nieruchomości Kw [...], na której w przeważającej części wzniesiono ww. budynki. Nieruchomość opisana w Kw [...] obejmująca pierwotnie działki 385 i 391 stanowiła bowiem własność Spółki z o.o. "A", a wydzielona z niej po podziale, zabudowana część - tj. działka 385/2 została p. P. sprzedana dopiero w 1999 r. Zatem, skoro budynek oznaczony nr 1.2 został wybudowany na dwóch przyległych nieruchomościach, zaś udziału podatniczki w nieruchomości objętej Kw [...] nie można odnieść, ani do sąsiedniej nieruchomości Kw [...], stanowiącej do 1999 r. własność Spółki "A" ani do wzniesionych na tych dwóch nieruchomościach budynków, to brak jest, zdaniem Izby, podstaw do skorzystania z przedmiotowej ulgi. Izba podkreśla, że własność działki nr 385/2, na której został wzniesiony w przeważającej części budynek podatniczka nabyła umową sprzedaży z dnia 17 lutego 1999r. już jako zabudowaną, to zaś oznacza, że nie ponosiła wydatków na budowę budynku. W konsekwencji wg Izby podatniczka nie spełnia przesłanki, o których mowa w art.26 ust.1 pkt 8 ustawy. Zdaniem Izby wykazane w zeznaniu podatkowym kwoty odliczeń w istocie wydatkowane były na nabycie udziału we współwłasności działki oraz udziału we wspólnej inwestycji (zrealizowanej na innym gruncie) odpowiadającej cenie konkretnych mieszkań, oznaczonych kondygnacją, numerami i powierzchnią. Dodatkowo Izba podkreśla, że to Spółka "A" posiadała prawo własności w stosunku do nieruchomości Kw [...] i przeważający udział we współwłasności nieruchomości Kw [...], decyzja o pozwoleniu na użytkowanie tych czterech budynków została wydana na rzecz Spółki "A", inwestorem tych budynków faktycznie była Spółka "A" i sytuacji tej nie zmienia fakt udzielenia Spółce pełnomocnictwa, bowiem z decyzji dotyczących pozwolenia na budowę, jak i pozwolenia na użytkowanie wynika, iż w niniejszej sprawie Spółka "A" działała w charakterze strony a nie pełnomocnika. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona – zarzucając decyzjom naruszenie art.26 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 z późn. zm.) oraz art.200 Ordynacji podatkowej – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego, pełnomocnik strony wyszczególnia - wynikające z art.26 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przesłanki, spełnienie których warunkuje prawo do skorzystania z przedmiotowej ulgi podatkowej. Opisując każdą z tych przesłanek i argumentując ich spełnienie, pełnomocnik podnosi, iż ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji oparte są na błędnej, często rozszerzającej wykładni przepisów podatkowych (co w aspekcie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne) oraz na niezrozumieniu instytucji współwłasności, regulowanej przepisami kodeksu cywilnego, jak również istoty decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto stwierdza, że Izba Skarbowa starając się nie dostrzegać oczywistych faktów, przedstawia wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie decyzji. Zarzut ten ma wynikać z faktu, że organ odwoławczy mimo przyznania w uzasadnieniu decyzji, że podatniczka nabyła w 1998 r. udział we współwłasności działek nr 384 i 390 oraz, że odliczenia od dochodu dotyczą budynku nr 1.2 (odniesienie do załączonej mapy sytuacyjnej) jednocześnie stwierdza, że budynek nie został wzniesiony na działce stanowiącej współwłasność podatniczki i że nie nabyła ona udziału we własności wzniesionego na m.in. jej działce budynku. W ocenie strony z powyższego wynika, iż twierdzenie organu jakoby budynek został zrealizowany wyłącznie na działce nr 385 jest okolicznością nie znajdującą potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Pełnomocnik strony zarzuca także rażące naruszenie w postępowaniu podatkowym art.200 Ordynacji podatkowej, bowiem strona dołączyła do odwołania mapę sytuacyjną w celu przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zaś Izba Skarbowa nie wyznaczyła podatnikowi przed wydaniem decyzji trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Izba w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, w pełni podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 1 X 2002r. pełnomocnik skarżącej powołał się na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2002r., wydanej w identycznym stanie faktycznym i prawnym jak niniejsza sprawa. Stosownie do treści art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271 z późn. zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawne w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Kwestia sporna sprowadza się natomiast do udzielenia odpowiedzi czy w tak ustalonym stanie faktycznym skarżącej przysługuje ulga sprecyzowana w przepisie art.26 ust.1 pkt 8 cyt.w. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Sądu przedmiotowa ulga skarżącej przysługuje. Otóż stosownie do art.26 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym – od dochodu podlegają odliczeniu wydatki poniesione w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach podatkowych wynika, że w księdze wieczystej Kw nr [...] wpisana była m.in. na rzecz "A" Spółka z o.o. z siedzibą w T., w udziale wynoszącym 85/100 części, własność nieruchomości o powierzchni 0,1794 ha, położonej w T. Skarżąca w dniu 28.06.1998r. nabyła od "A" Spółka z o.o. za cenę 4.624,00 zł udział wynoszący 2/100 części we własności wyżej wymienionej niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, numerami działek 384 i 390, natomiast w dniu 30.12.1998r. udział wynoszący 7749/179400 za cenę 9.298,80 zł. Z ww. aktów notarialnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że udziały we własności nieruchomości nabyte zostały z przeznaczeniem pod budowę budynku wielorodzinnego zawierającego lokale mieszkalne przeznaczone na wynajem. Bezsporny w sprawie jest również fakt poniesienia przez skarżącą w badanym roku podatkowym wydatku w kwocie 10.245,00 zł na kontynuację budowy rozpoczętej w 1998r. przedmiotowego budynku. W konsekwencji skoro skarżąca poniosła wydatki na cel wskazany w przywołanym wyżej przepisie art.26 ust.1 pkt 8 ustawy, organy w sposób nieuprawniony odmawiają skarżącej prawa do analizowanej ulgi i jej kontynuacji w 1999r. W szczególności bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że budynek w którym znajdowały się lokale na wynajem (w tym skarżącej) częściowo z uwagi na nietypowy podział działek zlokalizowany został na działce przyległej jak i to, że w 1999r. uregulowany został stan prawny przedmiotowej nieruchomości – tak, aby stan faktyczny odpowiadał stanowi prawnemu. Bez znaczenia w tej sprawie jest również fakt, że decyzje administracyjne dotyczące wydania pozwolenia na budowę i użytkowania budynku wielorodzinnego udzielone zostały Spółka z o.o. "A" w T. Współinwestorzy upoważnili Spółkę do podejmowania różnego rodzaju czynności niezbędnych dla realizacji budowy, w tym także w celu uzyskania stosownych decyzji, pozwoleń, itp., mających pośredni i bezpośredni związek z całym procesem inwestycyjnym. Tego rodzaju postępowanie zgodne jest z przepisami ustawy z dnia 07.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 z późn. zm.). Zatem ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe obowiązane będą jedynie zbadać, czy wysokość dokonanego przez skarżącą odliczenia w badanym roku podatkowym odpowiada limitowi określonemu w art.26 ust.2 i 3 cyt.w. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tych przyczyn na mocy art.145 § 1 lit.a, art.200, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w wyroku. IP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło