I SA/Gd 1319/12

Dnia 11 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A S.A. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. A S.A. z siedzibą w G. wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu sądowego od skargi. Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach skarżącej spółki oraz przedłożonych przez nią dokumentów, wynika, że kapitał podstawowy spółki wynosił 19.425.000 zł, wartość środków trwałych na dzień 31 października 2012 r. – 26.672.668,31 zł (według bilansu za rok 2011 – 28.296.503,54 zł), ostatni rok obrotowy według bilansu spółka zakończyła stratą netto – 17.417.502,06 zł, w złożonym za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. zeznaniu podatkowym CIT-8 wykazała stratę w wysokości 3.906.501,13 zł, deklarując przychody w kwocie 14.991.267,48 zł i koszty ich uzyskania w kwocie 18.897.768,61 zł, w okresie od sierpnia do października 2012 r. spółka dla potrzeb podatku VAT zadeklarowała przychody z tytułu dostawy towarów i usług w kwotach: 1.271.992 zł, 1.309.944 zł i 1.809.644 zł, zaś do 31 października 2012 r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów, produktów i zmiany ich stanu w łącznej wysokości 14.506.265,98 zł oraz przychody finansowe w łącznej wysokości 62.946,30 zł i poniosła koszty (operacyjne i finansowe) w wysokości 22.520.565.51 zł, spółka na dzień 30 listopada 2012 r. posiadała zadłużenie w łącznej kwocie 51.187.306,69 zł, na które składają się należności wobec dostawców (2.476.548,92 zł), z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i utworzonych rezerw (wraz z odsetkami – 17.279.403,31 zł; z zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 1 października 2012 r. wynika, że zaległości podatkowe spółki wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynoszą 11.903.249 zł) oraz pożyczek (wraz z odsetkami – 29.617.871,27 zł), na rachunkach bankowych prowadzonych przez Bank A S.A. oraz B S.A., z których wyciągi przedłożono, spółka zgromadziła na dzień 30 listopada 2012 r. środki w łącznej kwocie 483.114,30 zł, zaś – według oświadczenia na dzień jego złożenia – spółka na kontach posiadała środki w łącznej kwocie 564.613,51 zł. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że aktualnie z osiąganych przychodów jest w stanie regulować jedynie zobowiązania wobec ZUS, pracowników, dostawców mediów oraz kontrahentów, z którymi zawarła umowy na świadczenie usług przeładunkowo-magazynowych towarów. Skarżąca podniosła, że na realizację wszystkich zobowiązań brakuje jej środków finansowych w kwocie około 1.150.000 zł. Z tych przyczyn jest w stanie uiścić tytułem wpisu kwotę nie wyższą niż 3.000 zł. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego przeciwko przyjęciu, że spółka nie ma realnych możliwości finansowych na poniesienie wpisu od skargi w pełnej wysokości świadczy stan środków na rachunkach bankowych, z których wyciągi przedstawiła. Kwota ta znacznie przekracza wysokość należnego wpisu od skargi. Analiza przepływu środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych spółki oraz suma sald końcowych w miesiącu, w którym wniesiona została skarga (tj. w listopadzie 2012 r.) wskazuje, że dysponowała ona środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 stycznia 2013 r. W dniu 6 lutego 2013 skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia i wniosła o zmianę postanowienia referendarza sądowego w całości poprzez przyznanie wnioskowanej pomocy prawnej przez Sąd. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i w konsekwencji naruszenie art. 245 i art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że orzeczenie zostało wydane na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Strona przedłożyła wyciągi wszystkich posiadanych rachunków bankowych, wraz z wyciągami, które potwierdzają stany kont podane w polach 9.3 wniosku. Strona nie kwestionuje twierdzenia Sądu, że strata z działalności nie oznacza braku środków finansowych na rachunku. Pragnie natomiast zauważyć, że strata świadczy o tym, że podmiot jest zadłużony, i że środki, które pojawiają się na rachunku z bieżącej działalności w pierwszej kolejności kierowane są na zaspokajanie przeterminowanych należności, aby nie doprowadzić do stanu permanentnej niewypłacalności, który stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości podmiotu. We wniosku podnoszono, że z osiągniętych przychodów Spółka będzie w stanie regulować tylko i wyłącznie częściowe zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pracowników, dostawców mediów oraz do realizacji zobowiązań wynikających z zawartych umów handlowych na świadczenie usług. W ocenie wnioskującej, brak środków finansowych oraz realizacja tylko powyższych płatności powoduje, że Spółka zmuszona jest do wstrzymania regulowania pozostałych zobowiązań w kwocie 310.438,59, co w konsekwencji przyczynia się do dalszego wzrostu jej zobowiązań bieżących i przeterminowanych. Skarżąca podkreśliła, że niniejsza sprawa nie jest jedyną sprawą dotyczącą podatku od nieruchomości- infrastruktury portowej. Spółka złożyła do WSA w sumie 5 skarg od decyzji SKO za okres 2006-2010 r. Łączna kwota wpisów sądowych wynosi 76.767 zł, równowartość funduszu płac kilkudziesięciu pracowników. Zdaniem Spółki zapłata wpisu sądowego zmniejszy możliwość spłaty zobowiązań. Środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych są przedsiębiorcy niezbędne ze względu na konieczność regulowania zobowiązań podatkowych, pensji pracowników, zobowiązań wobec kontrahentów, które to należności mają albo ustawowe, sankcjonowane prawo pierwszeństwa zaspokojenia bądź są niezbędne dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uwzględnił fakt, że stan posiadanych przez Spółkę środków pieniężnych na rachunkach bankowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uległ zwiększeniu o kwotę 81.499,21 zł. Przyjąć zatem należało, że na wskazywanych przez skarżącą rachunkach bankowych zostały zgromadzone wystarczające środki na pokrycie kosztów procesu, które mogła na ten cel przeznaczyć. Spółka nie przedstawiła dokumentów, które wskazywałby, że konta te zostały zablokowane czy zabezpieczone, a więc nie miała przeszkód do dysponowania tymi środkami. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już wyjaśniono, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją (por. postanowienie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 549/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując oceny możliwości płatniczych spółki wzięto także pod uwagę przedstawione przez nią zadłużenie z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i wobec kontrahentów, które jednak – mimo znacznej wysokości – nie uniemożliwia spółce prowadzenia działalności, jak również okoliczność, że w sprawach zainicjowanych przez spółkę przed tut. Sądem zobowiązana ona została do uiszczenia wpisów sądowych od skarg w łącznej wysokości 76.767 zł. Nie można jednak pominąć okoliczności, że spółka posiada także majątek o znacznej wartości, którego składniki może spieniężyć. Takie też rozwiązanie przyjął Zarząd spółki na koniec roku 2011, co wynika z treści informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2011 r. Reasumując, za zasadne – w świetle dokonanych ustaleń – uznać należało, że Spółka przedstawiła swoją sytuację majątkową i finansową nierzetelnie, w taki sposób by potwierdzała, iż nie ma ona realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Całokształt ustalonych i wskazanych okoliczności nie pozwala zaś na dokonanie pełnej oceny jej możliwości płatniczych, a w konsekwencji stwierdzenia, czy w ogóle, a jeśli tak to w jakiej części jest ona w stanie uiścić koszty sądowe, ale także skutkuje uznaniem za niewiarygodne złożonego przez nią oświadczenia. Postępowanie skarżącej nie pozwala bowiem na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Dokonana analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, że skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze wybiórczo, manipulując danymi tak by potwierdzały jej trudną sytuację finansową. Tym samym oświadczenie skarżącej uznać należało za niewiarygodne, nadal budzące uzasadnione wątpliwości, jak również sprzeczne z ustaleniami dokonanymi z uwzględnieniem dokumentów przedłożonych przy sprawie. W konsekwencji brak jest podstaw, aby przyjąć, że Spółka nie może ponieść niezbędnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zestawiając zarówno osiągane przez skarżącą przychody, jak i posiadane przez nią na rachunkach środki pieniężne, a także wartość majątku, jakim dysponuje, z wysokością wymaganego wpisu od skargi nie można uznać aby nie była ona w stanie go uiścić. Zdaniem Sądu wnioskujący nie może dyskrecjonalnie ustalać hierarchii swoich wierzycieli, z pokrzywdzeniem Skarbu Państwa. W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jednakże dysponuje środkami na regulowanie niektórych zobowiązań. Zatem nie można przyjąć, że spółka nie posiada środków na uiszczenie należności z tytułu kosztów sądowych. W ocenie Sądu Spółka prowadząca działalność gospodarczą w takim zakresie, jak wnioskująca, powinna przewidzieć możliwość występowania na drogę sądową w celu ochrony swych interesów i zgromadzić na ten cel środki finansowe, w tym między innymi na pokrycie kosztów sądowych. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w postanowieniu.