I SA/Gd 1340/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-05-09
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na zarzucie przedawnienia zobowiązania podatkowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli bieg terminu przedawnienia został przerwany lub zawieszony na mocy przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie. Organy prawidłowo ustaliły, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) i zawieszony w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego na decyzję wymiarową. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że zobowiązanie podatkowe za styczeń 2014 r. objęte tytułem wykonawczym jest przedawnione. Organ I instancji odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i postępowania egzekucyjnego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 26 października 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.263.2022.DW w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako : "k.p.a."), art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), art. 59, art. 17, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. (dalej jako: "Skarżąca", "strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (dalej jako: "Naczelnik", "organ I instancji") z dnia 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem
o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na wygaśnięcie obowiązku, powołując się jednocześnie na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że zobowiązanie podatkowe za styczeń 2014 r. objęte wskazanym tytułem wykonawczym jest przedawnione, gdyż nie zaistniały żadne przesłanki, które spowodowałyby zawieszenie lub przerwę biegu terminu przedawnienia. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że jeżeli całe zadłużenie nie zostało wyegzekwowane, to jest przedawnione.
Organ I instancji, postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uznając, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
Naczelnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie dotyczącej ww. wierzytelności.
Podstawę prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] stanowi decyzja Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 28 sierpnia 2017 r. określająca Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług m.in. za styczeń 2014 r. w kwocie 128.328,00 zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r., na którą strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarga ta została wyrokiem Sądu z dnia 26 listopada 2019 r. oddalona, wniesiono od niej skargę kasacyjną.
Powyższej decyzji z dnia 28 sierpnia 2017 r. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem Naczelnika z dnia 25 września
2017 r., utrzymanym w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. Skarga wniesiona przez stronę została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia
24 kwietnia 2018 r.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] organ I instancji dokonał następujących czynności egzekucyjnych:
- zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w M. (na podstawie zawiadomienia z dnia 6 listopada 2017 r.),
- zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w G. (na podstawie zawiadomienia z dnia 6 listopada 2017 r.)
Odpis tytułu wykonawczego z dnia 25 października 2017 r. wraz z odpisami ww. zawiadomień Skarżąca otrzymała dnia 27 listopada 2017 r.
W związku z wszczęciem egzekucji administracyjnej Skarżąca zgłosiła zarzuty, którym odmówiono uznania za zasadne postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 października 2018 r. i ma charakter ostateczny w administracyjnym toku instancji.
Następnie organ I instancji na podstawie zawiadomienia z dnia 23 sierpnia 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.
Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało zawieszone postanowieniem z dnia 14 maja 2020 r., a następnie podjęte w dniu 10 marca 2021 r..
W dniu 24 maja 2022 r. Naczelnik, w oparciu o zawiadomienie z dnia 20 maja 2022 r., dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę strony skarżącej u jej pracodawcy, tj. P. W odpowiedzi na zawiadomienie, A1. P. w piśmie z dnia 24 maja 2022 r. poinformowała, że zajęcie nie może zostać zrealizowane, ponieważ Skarżąca zatrudniona jest za minimum socjalne, tj. 3.010,00 zł brutto.
Mając powyższe na uwadze, organ I instancji wskazał, że Skarżąca w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. zgłosiła m.in. zarzut przedawnienia zaległości podatkowej dochodzonej w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik podkreślił, że zarzut ten został oddalony w ostatecznym postanowieniu z dnia 31 lipca 2018 r., w którym wskazano, że bieg terminu przedawnienia m.in. zobowiązania za styczeń 2014 r. rozpoczął się od dnia 31 grudnia 2014 r., a następnie został przerwany w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w dniu 6 listopada 2017 r. W konsekwencji, przedmiotowe zobowiązanie pozostanie wymagalne co najmniej do dnia 7 listopada 2022 r., w związku z czym kwestia braku przedawnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu tytuł wykonawczy nr [...] została już ostatecznie rozstrzygnięta. Naczelnik uznał jednak, że biorąc pod uwagę upływ czasu od chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz rozpoznania zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu, oraz zmianę okoliczności faktycznych poprzez wystąpienie w sprawie kolejnych przesłanek skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zaległości podatkowej, należało merytorycznie rozpoznać wniosek z dnia 14 czerwca 2022 r.
Naczelnik zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2018 r., którą Sąd oddalił wyrokiem z dnia 26 listopada 2019 r. Pełnomocnik strony wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak do dnia wydania postanowienia z dnia 30 sierpnia 2022 r. do organu podatkowego nie wpłynął odpis orzeczenia NSA ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Następnie organ I instancji podkreślił, że w dniu 29 listopada 2019 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, które zostało prawomocnie zakończone dnia 8 kwietnia 2022 r.
W ocenie Naczelnika zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. nie uległa przedawnieniu, jest wymagalna i istnieje w kwocie należności głównej 121.435,46 zł, bowiem nie została zapłacona przez Skarżącą. Ponadto organ stwierdził, że nie wystąpiła żadna inna przesłanka określona w art. 59 § 1 u.p.e.a., która obligowałaby organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Po rozpoznaniu odwołania strony od tej decyzji, Dyrektor IAS, decyzją z dnia 26 października 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.
Dyrektor IAS w całości podzielił stanowisko zajęte przez organ I instancji wskazując, że z art. 70 § 1 O.p. wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnie się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. – stosownie do postanowień ww. przepisu – rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2015 r. i upłynąłby z dniem 31 grudnia 2019 r. Jednakże modyfikacja biegu terminu przedawnienia nastąpiła w związku z zastosowaniem skutecznego środka egzekucyjnego, o którym Skarżąca została poinformowana dnia 27 listopada 2017 r. (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w M.). Modyfikację biegu terminu przedawnienia w oparciu o to zdarzenie dopuszcza art. 70 § 4 O.p., który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że bieg 5-letniego terminu przedawnienia przedmiotowej należności rozpoczął się na nowo od dnia 7 listopada 2017 r.
Organ II instancji stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. uległ w niniejszej sprawie również zawieszeniu w związku ze złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję wymiarową Dyrektora IAS w przedmiocie tego podatku. Dyrektor IAS podkreślił, że w związku z wniesieniem przez Skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i niewpłynięciem do dnia wydania postanowienia odpisu orzeczenia NSA ze stwierdzeniem jego prawomocności, bieg terminu wciąż pozostaje zawieszony.
Następnie organ odwoławczy zauważył, że fakt wszczęcia i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nie ma wpływu na czas zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. nie uległa zatem przedawnieniu. W ocenie organu II instancji jest wymagalna i istnieje w kwocie należności głównej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
2. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070),
3. art. 70 § 1, § 6 i § 7 O.p.,
4. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Dyrektora IAS z dnia 26 października 2022 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego. Zatem spór w niniejszej sprawie dotyczy w swojej istocie rozstrzygnięcia, czy organ egzekucyjny miał obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne, na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.
Na mocy przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), z dniem 30 lipca 2020 r. uległy zmianie przepisy stanowiące podstawę złożenia wskazanego środka zaskarżenia, tj. art. 59 u.p.e.a. Przy czym na mocy art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Na wstępie wskazać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 u.p.e.a. Przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.
Stosownie bowiem do art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie, postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Skarżąca w piśmie zawierającym wniosek o umorzenie postępowania powołała się na przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jej zdaniem, obowiązek
objęty tytułem wykonawczym nr [...] wygasł z uwagi na przedawnienie.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko strony skarżącej wskazujące na zasadność umorzenia postępowania ze względu na przedawnienie obowiązku.
Wskazania wymaga, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca zgłaszała już zarzut przedawnienia w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. Zarzut ten został oddalony ostatecznym postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia 31 lipca 2018 r. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania za styczeń 2014 r. rozpoczął się od dnia
31 grudnia 2014 r., następnie został przerwany w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego dnia 6 listopada 2017 r.,
w konsekwencji czego przedmiotowe zobowiązanie zostałoby wymagalne co najmniej do dnia 7 listopada 2022 r. (data późniejsza od daty wydania zaskarżonego postanowienia).
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę na przepis art. 70 § 1 O.p., zgodnie
z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Co do zasady więc, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2019 r., o ile bieg
pięcioletniego terminu przedawnienia nie zostałby wcześniej przerwany bądź zawieszony.
Jednocześnie Dyrektor IAS powołał się na zaistnienie okoliczności skutkującej zawieszeniem terminu przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej "O.p."). Zgodnie z przywołanym przepisem, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Przepis art. 70 § 4 O.p. wiąże skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z zastosowaniem środka egzekucyjnego, które następuje w toku egzekucji administracyjnej. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Dla osiągnięcia skutku, o którym mowa w tym przepisie wystarczające jest zatem zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Ma to natomiast miejsce w toku egzekucji administracyjnej, która zostaje wszczęta m.in. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 448/21 wskazano, że dla oceny zastosowania przesłanki dotyczącej przedawnienia zobowiązania podatkowego (...) istotne znaczenie ma także art. 70 § 4 O.p. Zgodnie z tym unormowaniem ustawodawca wprowadził jedną z podstaw przerwania biegu terminu przedawnienia. Stosownie do tej regulacji bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Normatywną konsekwencją zastosowania tego rozwiązania jest to, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt P 26/10 Trybunał Konstytucyjny (OTK-A 2011/5, poz. 43) stwierdził, że przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. nastąpi dopiero, gdy wszczęto postępowanie egzekucyjne i zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., o którym podatnik został zawiadomiony (pkt 5.4.) Trybunał podkreślił przy tym, że katalog środków egzekucyjnych, których stosowanie - w myśl art. 70 § 4 O.p. - przerywa bieg przedawnienia, ma charakter zamknięty.
W realiach rozpoznawanej sprawy, wobec Skarżącej zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w M. (zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim z dnia
6 listopada 2017 r.), co spowodowało modyfikację biegu terminu przedawnienia. Odpis tytułu wykonawczego z dnia 25 października 2017 r. wraz z odpisami zawiadomień z dnia 6 listopada 2017 r. Skarżąca otrzymała dnia 27 listopada 2017 r. W związku z powyższym, bieg pięcioletniego terminu przedawnienia należności rozpoczął się na nowo od dnia 7 listopada 2017 r.
Ponadto, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Natomiast bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, zgodnie z art. 70 § 7 pkt 2 O.p., od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Skarżąca, dnia 25 lipca 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora IAS z dnia 29 czerwca 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, stanowiącą podstawę prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 25 października 2017 r. Skarga ta została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 836/18. Zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. uległ również zawieszeniu w związku ze złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję wymiarową Dyrektora IAS. Od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 listopada 2019 r. złożona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia przez organ II instancji, nie wpłynął do organu II instancji odpis orzeczenia NSA ze stwierdzeniem jego prawomocności, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania nadal pozostaje zawieszony.
Sąd podziela stanowsko organu odwoławczego, zgodnie z którym okoliczność wszczęcia dnia 29 listopada 2019 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, które zostało prawomocnie zakończone dnia 8 kwietnia 2022 r. nie ma wpływu na czas zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. nie uległa przedawnieniu. Jest wymagalna i istnieje w kwocie należności głównej 121.435,46 zł, ponieważ nie została zapłacona przez Skarżącą. Ponadto organ podejmując zaskarżone postanowienie nie stwierdził innych przesłanek określonych w art. 59 u.p.e.a., które powodowałyby konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wydanego wobec skarżącej.
Analizując dokonane w sprawie czynności egzekucyjne, realizowane
w stosunku do majątku Skarżącej przez organy egzekucyjne w postaci zajęć prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organy egzekucyjne zastosowały jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła je ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja
z rachunków bankowych (art. 80 u.p.e.a.).
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo wskazał w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu, iż nie zaistniała żadna
z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a. i w związku z tym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie zawiera wymagane elementy, o których mowa w art. 124 § 1 i 2 k.p.a., a jego treść wyjaśnia szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia, oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło