I SA/Gd 1355/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Protokolant - Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. w T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 21 czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. oddala skargę. I SA/Gd 1355/01 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy decyzją z dnia 30 marca 2001 r. przedłużył termin zwrotu na rzecz skarżącej "A" S. A. w T. kwoty podatku od towarów i usług za luty 2001 r. do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu sprawdzenie zasadności dokonania zwrotu. Powodem podjęcia decyzji była wysoka kwota żądanego zwrotu (1.718.435 zł) z faktur dotyczących robót budowlano-montażowych. Strona przyznając uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT, podkreśliła konieczność oparcia jej o wiarygodne dowody mogące wzbudzić wątpliwości co do rzetelności złożonego przez podatnika rozliczenia. Przesłanką dla wydania takiej decyzji nie może być jedynie znaczna kwota żądanego zwrotu. W niniejszym przypadku zasadność zwrotu została sprawdzona już w dniach 9 -21 marca 2001 r. Z protokołu kontroli wynika, iż zasadnicza część zwrotu tj. kwota 1.430.013,20 zł wynika z dokonanej przez Spółkę inwestycji (budowa hali). Pracownicy Urzędu Skarbowego dokonali oględzin hali i stwierdzili, że wszystkie roboty zostały wykonane. Zatem działania organu zmierzały do skorzystania z prawa do zapłaty jedynie połowy odsetek. Izba Skarbowa decyzją z dnia 21 czerwca 2001 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W przypadku podjęcia przez organ podatkowy wątpliwości dotyczących wykazanej kwoty zwrotu, czy też trudności w jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego ma on ustawowe prawo do przedłużenia zwrotu. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające odnośnie zasadności wykazanego zwrotu ustalił, że podatek naliczony wykazany przez Spółkę w deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc luty 2001 r. związany był przede wszystkim z nabyciem robót budowlanych i montażowych oraz instalacyjnych w hali magazynowej "pod klucz" przy ulicy [...] w T., od wskazanej firmy, udokumentowanych fakturami VAT Nr 452/VAT/2000 z dnia 8 stycznia 2001 r. (wart. netto 6.500.000 zł; VAT - 1.430.000 zł) i Nr 36/VAT/2001 z dnia 28 lutego 2001 r. (wart. netto - 450.000 zł; VAT - 99.000 zł). Wątpliwości organu I instancji - odnośnie powyższych transakcji - wzbudziły m. in. wyjątkowo krótkie terminy realizacji budowy obiektu. Pozwolenie na budowę hali zostało udzielone w dniu 5 grudnia 2000 r., mocą decyzji Urzędu Miasta Wydziału Architektury i Budownictwa Nr [...]. W umowie Nr MG/35/2000 z dnia 15 listopada 2000 r. zawartej z wykonawcą - "B" S.A. z siedzibą w G. przy ul. [...], jako datę rozpoczęcia prac budowlanych, wskazano 11 grudnia 2000 r., po czym już w dniu 29 grudnia 2000 r. sporządzono protokół odbioru częściowego, dotyczący 95% robót budowlanych o wartości 6.500.000 zł, zaś w dniu 8 stycznia 2001 r. wystawiono fakturę etapową z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług w wysokości 1.430.000 zł. Kolejny protokół dotyczący odbioru części prac budowlanych, montażowych i instalacyjnych w hali sporządzono w dniu 27 lutego 2001 r., określając wartość przedmiotu sprzedaży na 450.000 zł, co dodatkowo potwierdzono fakturą VAT wystawioną w dniu 28 lutego 2001 r., w której uwidoczniono podatek VAT w kwocie 99.000 zł. W związku z koniecznością sprawdzenia powyższych operacji gospodarczych w dniu 15 marca 2001 r. zwrócono się do Urzędu Skarbowego z prośbą o przeprowadzenie kontroli krzyżowej u wykonawcy przedsięwzięcia. Zebrany materiał źródłowy nie wyjaśniał okoliczności związanych z deklarowanym zwrotem w stopniu umożliwiającym uznanie go za zasadny, nie wskazywał szczegółowego zakresu prowadzonych prac, w konfrontacji ze stanem zatrudnienia na poszczególnych etapach realizacji inwestycji, zaangażowanych środków technicznych i finansowych, itp. W tej sytuacji organ I instancji nie dokonał zwrotu na rachunek bankowy Spółki i skorzystał z instytucji przedłużenia terminu do wypłacenia żądanej kwoty różnicy podatku, co czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, uregulowanej w przepisie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług ...., słusznie uznając, że dopiero prowadzone dodatkowe postępowanie podatkowe umożliwi zebranie wyczerpujących dowodów i materiałów odnośnie przedmiotowych transakcji. Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym powinna być zwrócona przez urząd skarbowy we właściwej wysokości, dlatego też nie tylko prawem, a wręcz obowiązkiem organu jest weryfikacja jej rozliczenia w oparciu o pełen materiał dowodowy pozwalający bezspornie stwierdzić jej prawidłową wysokość. Stąd trudno uznać za zasadny argument, jakoby celem wydania zaskarżonej decyzji miało być dążenie organu do stworzenia sytuacji prawnej pozwalającej Urzędowi na zapłatę jedynie połowy wartości odsetek, do których zapłaty byłby zobowiązany, gdyby takiej decyzji nie wydał. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w odwołaniu zarzut nadużycia przez Urząd Skarbowy uprawnień wynikających z cyt. art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług ...., bowiem organ ten wydając sporne rozstrzygnięcie w jego uzasadnieniu wskazał - jako przesłankę przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym - konieczność wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji. Podniesiony przy tym argument o znacznej wartości transakcji miał jedynie podkreślać wagę sprawy, nie stanowił zaś samodzielnej podstawy przedłużenia terminu zwrotu. Na odmienny sposób niniejszego rozstrzygnięcia nie mogą również wpłynąć zarzuty naruszenia procedury podatkowej. W wydanej decyzji zawarto jej podstawę prawną oraz przytoczono przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Również w toku prowadzonego postępowania nie naruszono zasad ogólnych procedury podatkowej mających istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w toku całego postępowania umożliwiono Spółce czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zapoznanie się z całością zebranego materiału dowodowego. "A" S. A. w T. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której powtórzyła zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego (...). Podatnik sam podkreśla, że rozstrzygnięcie o przedłużeniu terminu zwrotu należy do sfery uznaniowej organu podatkowego (podobnie NSA w wyrokach z dnia 26 października 1995 r. SA/Gd 2096/95 - POP 1997/2/49, z dnia 27 września 1996 r. SA/Lu 1889/95 - LEX nr 27274, z dnia 29 października 2002 r. III SA 800/01 - Mon. Podat. 2003/7/32). W niniejszym przypadku uznaniowość rozstrzygnięcia nie nosiła cech dowolności. Organ podatkowy miał podstawy do powzięcia wątpliwości co do prawidłowości żądania przez podatnika zwrotu bezpośredniego wysokiej kwoty VAT (1.718.435 zł). Dlatego zostało wszczęte szeroko zakrojone postępowanie podatkowe zmierzające do wyjaśnienia zasadności zwrotu. Postępowanie to obejmowało nie tylko - jak wskazuje strona skarżąca - oględziny obiektu, ale również było prowadzone wobec wystawcy faktur. W aktach sprawy znajduje się obszerny materiał dowodowy zebrany w okresie od marca do czerwca 2001 r. Natomiast słusznie wskazuje strona skarżąca na wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wynika z niego jakoby jedyną przyczyną przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku była wysoka kwota. W istocie - o czym świadczy postępowanie dowodowe urzędu prowadzone jeszcze przed wydaniem decyzji z 30 marca 2001 r. - przyczyną podejrzeń co do prawidłowości żądania zwrotu były również wątpliwości dotyczące samego prawa do odliczenia przez podatnika podatku naliczonego z faktur wystawionych przez wykonawcę inwestycji, w sytuacji gdy z dokumentacji wynikało że w okresie od 11 do 29 grudnia 2000 r. wykonano 95% prac budowlanych, montażowych i instalacyjnych hali. Powyższy brak należytego uzasadnienia decyzji został jednak naprawiony w postępowaniu odwoławczym. Natomiast skarżąca Spółka nie dostrzegła innego uchybienia omawianego rozstrzygnięcia. Urząd Skarbowy przedłużył termin zwrotu VAT decyzją z dnia 30 marca 2001 r. Tymczasem winno to nastąpić w formie postanowienia (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r. FPS 1/02 i FPS 5/02 - ONSA 2002/4/135 i 137). Uchybienie to w ocenie tut. Sądu nie powinno skutkować uwzględnieniem skargi. Podzielić należy poglądy wyrażone w przywołanym wcześniej wyroku z dnia 29 października 2002 r. III SA 800/01. NSA wskazał w sprawie analogicznej do aktualnie rozpoznawanej, że do organu podatkowego należy też ocena czy zasadność zwrotu podatku wymaga dodatkowego sprawdzenia, czy też nie. Nie może oznaczać to jednak dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięć co do stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny. Ustalenia w tym zakresie powinny stanowić element uzasadnienia rozstrzygnięcia dotyczącego przedłużenia terminu zwrotu podatku. Braku tego nie ustrzegł się organ podatkowy I instancji, który w istocie w swojej decyzji nie podał przyczyn przedłużenia tego terminu. Uchybienie to zostało naprawione przez organ odwoławczy, który motywy takiego postępowania organów podatkowych określił w sposób jednoznaczny. Czyni to nieuzasadnionym zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). NSA w dalszych rozważaniach wskazał, że zaskarżonemu rozstrzygnięciu została nadana forma decyzji z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w Ordynacji podatkowej. Nie mogło to uchybienie, w ocenie sądu, mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w świetle jej stanu faktycznego i wykazanej w akcie organu odwoławczego potrzeby dodatkowego sprawdzenia zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy skarżącej. Mając powyższe na względzie należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).