I SA/Gd 1379/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2009 r. do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. I SA/Gd 1379/14 UZASADNIENIE Wnioskiem z 5 grudnia 2014 r., pełnomocnik Gminy [...] zwrócił się o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 16.169 zł. Postanowieniem z 10 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącej Gminie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że przeciwko przyjęciu, że skarżąca nie dysponuje kwotą 16.169 zł na uiszczenie opłaty od wniesionej skargi świadczy stan środków pieniężnych na jej rachunkach bankowych. Zarówno na dzień wniesienia żądania (5 grudnia 2014 r.), jak i na dzień sporządzenia przedłożonych dodatkowych dokumentów (20 stycznia 2015 r.) posiadała środki pieniężne w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. I tak na dzień złożenia przedmiotowego wniosku na kontach Gmina zgromadziła kwotę 284.034,80 zł, zaś na dzień 20 stycznia 2015 r. – 1.496.138,59 zł. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw. Podniósł zarzut pominięcia przez referendarza sądowego podnoszonej przez skarżącą okoliczności niemożności samodzielnego zaciągania zobowiązań przez nowo wybranego Wójta Gminy. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wójt nie może dowolnie rozporządzać majątkiem gminy oraz zaciągać w jej imieniu zobowiązań; do dokonania tych czynności wymagane jest podjęcie stosownej uchwały przez radę gminy. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skarżącej doręczone 28 listopada 2014 r. – w przeddzień drugiej tury wyborów samorządowych, które odbyły się 30 listopada 2014 r., zaś wyniki zostały ogłoszone tydzień później. Wójt nie miał zatem możliwości przedstawienia nowo ukonstytuowanej radzie gminy wniosku o zezwolenie na zaciągnięcie zobowiązania celem wykonania zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącą o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów (rocznego zestawienia wartości środków trwałych według grup rodzajowych za 2014 r.; zestawienia środków trwałych na dzień 31 grudnia 2014 r.; zestawień dotyczących zaciągniętych kredytów i pożyczek wraz z zawartymi umowami; odpisów deklaracji VAT-7 za październik, listopad i grudzień 2014 r.; wyciągów z ośmiu rachunków bankowych sporządzonych za okres od 20 października 2014 r. do 20 stycznia 2015 r., tj. kont o nazwach: sumy depozytowe, Fundusz Pracy, depozyty Funduszy Specjalnych (ZFŚS), umowy o odpadach, dochody, wydatki, rachunki bieżące walutowe euro i PLN) Sąd przyjął, że na dzień 31 grudnia 2013 r. Gmina posiadała majątek w postaci aktywów trwałych o łącznej wartości 40.004.491,60 zł (w tym rzeczowe aktywa trwałe o wartości 39.849.030,86 zł, przy czym na środki trwałe gminy składają się: infrastruktura techniczna, w tym wodociągi, kanalizacja, drogi, budynki użyteczności publicznej: szkoły, ośrodek zdrowia, siedziba Gminy oraz zasoby mieszkaniowe); środki trwałe o wartości 37.341.327,66 zł; deficyt budżetowy wyniósł 2.810.260,32 zł; stan jej kont bankowych na dzień złożenia wniosku wynosił 280.034,80 zł, zaś na dzień 20 stycznia 2015 r. Gmina dysponowała już łącznie kwotą 1.496.138,59 zł. W tak ustalonym stanie sprawy, którego ustaleń skarżąca nie kwestionowała, Sąd uznał, że Gmina nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadesłane przez skarżącą dokumenty nie pozwalają uznać, że nie dysponuje ona kwotą 16.169 zł na uiszczenie opłaty od wniesionej skargi. Jak już wskazano powyżej skarżąca zarówno na dzień wniesienia żądania (tj. 5 grudnia 2014 r.), jak i na dzień sporządzenia dodatkowych dokumentów (tj. 20 stycznia 2015 r.) posiadała środki pieniężne w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. Na kontach skarżąca zgromadziła kwotę 284.034,80 zł, zaś na dzień 20 stycznia 2015 r. – 1.496.138,59 zł. Podkreślić przy tym należy, że przyjęte przez Sąd kwoty stanowią różnicę pomiędzy dochodami Gminy a ponoszonymi przez nią wydatkami i ustalone zostały na podstawie historii kont o nazwie: dochody, umowy o odpadach oraz wydatki. Sąd nie podziela argumentacji sprzeciwu, że skarżąca aby uiścić należny wpis sądowy od skargi musiałaby zaciągnąć dodatkowe zobowiązania finansowe, skoro posiada ona środki, które może przeznaczyć na ten cel. Nie do zaakceptowania jest także stanowisko pełnomocnika, że do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Gminy niezbędne jest podjęcie stosownej uchwały przez Radę Gminy. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy Wójt skarżącej Gminy został uprawniony do wniesienia skargi, to również należało przyjąć, że został uprawniony do uiszczenia kosztów sądowych związanych z zainicjowanym sporem sądowym. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. W ocenie Sądu uiszczenie wpisu sądowego należy zaliczyć właśnie do tej kategorii spraw. Reasumując, dokonane ustalenia prowadzą do wniosku, że skarżąca – wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika – posiada środki na uiszczenie opłaty sądowej od wniesionej skargi bez konieczności zaciągania zobowiązań finansowych na ten cel, a nie znajduje potwierdzenia okoliczność braku dostatecznych środków na jej poniesienie. Tym samym złożony wniosek należało ocenić jako bezzasadny. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.