I SA/Gd 1383/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-01-19
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek umorzyć zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną w przypadku ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, czy też jest to decyzja uznaniowa?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, nawet w przypadku wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku, przy czym uznanie to jest ograniczone dyrektywami wyboru, jakimi są ważny interes podatnika oraz interes publiczny.Stan faktyczny
Skarżąca I.R. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (bezrobotna, utrzymująca się z pomocy społecznej i zbierania surowców wtórnych) oraz problemy zdrowotne. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów podatkowych dotyczące jej zobowiązań podatkowych za lata 2004-2006 oraz podtrzymując swoje argumenty o niemożności spłaty zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.
Pismem z dnia 8 października 2014 r. I.R. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie jej zadłużenia wraz z odsetkami i kosztami postępowania. Uzasadniając powyższe wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z pomocy społecznej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia 11 lutego 2015 r. odmówił I.R. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006 w łącznej wysokości [...] zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia 28 lutego 2015 r. I.R. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że jej zaległość podatkowa została naliczona przez Urząd Skarbowy na podstawie zeznań podatkowych innych sklepów nie związanych z jej działalnością oraz, że jest systematycznie gnębiona wymuszaniem spłat niesłusznie naliczonego jej podatku. Jednocześnie strona powołała się m.in. na okoliczność złego stanu zdrowia oraz, że nie jest w stanie spłacać przedmiotowych należności podatkowych, gdyż utrzymuje się z opieki społecznej oraz ze zbierania surowców wtórnych. Dodatkowo I.R. wskazała, że nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy zwłaszcza dorywczej, czy też sezonowej, gdyż zatrudnienie spowodowałoby utratę przez nią ubezpieczenia, które zapewnia jej Rejonowy Urząd Pracy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 17 lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2015 r.
Na powyższą decyzję, pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. I.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze i piśmie z dnia 11 października 2015 r. (k. 41) strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem wskazując też na nieprawidłowe działania organu podatkowego orzekającego o jej podatku za lata 2004 - 2006.
Po zapoznaniu się z treścią skargi na decyzję z dnia 17 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy jednak wskazać, że w obecnym postępowaniu nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skarżącej skierowane do postępowań wymiarowych za lata 2004-2006.
W tym zakresie jest istotne jedynie to, że na podstawie ustaleń kontroli prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za lata 2004-2006 oraz przeprowadzonego w tym zakresie postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego określił l.R. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych:
1. za 2004 r. - decyzją z 17 sierpnia 2010 r. Nr [...], w kwocie [...] zł,
2. za 2005 r. - decyzją z 16 marca 2011 r. Nr [...], w kwocie [...] zł,
3. za 2006 r. - decyzją z 15 marca 2011 r. Nr [...], w kwocie [...] zł.
Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzjami Nr [...] z dnia 16 listopada 2010 r., Nr [...] z dnia 29 września 2011 r. oraz Nr [...] z dnia 30 września 2011 r. Na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności podatkowych tj. 10 października 2014 r. I.R. posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006 w łącznej wysokości [...] zł, należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł.
Tak więc, procedowaniu w niniejszej sprawie podlegała możliwość zastosowania ulgi podatkowej co do tych zaległości.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego unormowania wynika, że - jak już wskazano w zaskarżonej decyzji - przyznanie ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne oznacza natomiast, że organ podatkowy przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Uznaniowość decyzji oznacza, że organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia należności podatkowych nawet w przypadku ustalenia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (por. wyrok NSA z 9 marca 2012 r., sygn.. akt II FSK 1717/10). Należy jednak podkreślić, że w/w uznanie administracyjne nie oznacza swobody decyzji dla organu administracji, lecz jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są ważny interes podatnika oraz interes publiczny.
W orzecznictwie przyjmuje się, że o istnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy. Przesłanka ta wymaga wykazania nadzwyczajnych okoliczności w sytuacji życiowej podatnika, zdarzeń obiektywnie niezależnych od jego postawy i zachowania, na które nie mógł on mieć wpływu nawet przy dołożeniu należytej staranności, a których wystąpienie uniemożliwia mu realizację zaległych należności podatkowych.
Z kolei przesłanka interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość i bezpieczeństwo, to dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo.
Podkreślenia przy tym wymaga, że ponieważ każda ulga podatkowa oznacza odstąpienie od zasady powszechności i równości opodatkowania, jej stosowanie ogranicza się do wyjątkowych przypadków, występujących tylko w związku z zaistnieniem sytuacji, których nie można w żadnym razie wiązać z negatywnym zachowaniem się podatnika występującego o udzielenie ulgi.
Jednocześnie należy przypomnieć, że zobowiązania podatkowe określone ustawami, mają charakter powszechny, zasadą jest płacenie podatków. Umorzenie należności podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych, co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadnionych ważnym interesem podatnika organ podatkowy może odmówić udzielenia wnioskowanej ulgi. Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności została pozostawiona organom podatkowym.
Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że skarżąca nie wykazała przesłanek wynikających z cytowanego wyżej art. 67a § 1 pkt 3 O.p..
Ustalenia dokonane w sprawie chociaż potwierdzają trudną sytuację majątkową skarżącej, jak też problemy zdrowotne, to nie mogą one same w sobie stanowić przesłanki do rezygnacji z należności przysługującej Skarbowi Państwa. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego, że nie może podjąć pracy zarobkowej. Z akt sprawy wynika natomiast, że jest w okresie aktywności zawodowej.
W ocenie Sądu interes publiczny wymaga wyegzekwowania należności Skarbu Państwa w pierwszej kolejności od podatnika, jeżeli nie przedstawił dowodów, że jego aktywność zawodowa została ograniczona.
W sprawie dokumenty przedstawione przez skarżącą, które mogą tą okoliczność wykazać, nie są dowodami świadczącymi o jej niezdolności do pracy (recepty na leki, skierowania na badania itp.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżąca nie wskazała okoliczności uzasadniających uwzględnienie skargi. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w sprawie zostało przeprowadzone wyczerpujące problematykę istotną dla rozstrzygnięcia postępowanie dowodowe, a zebrane dowody zostały ocenione zgodnie z zasadami procedury podatkowej.
Dokumenty złożone na rozprawie potwierdzają fakty ustalone przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tej sytuacji uznać należało zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a..
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło