I SA/Gd 1399/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Ł.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr {...} w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 5 czerwca 2012 r. ustalił Ł.B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2007 w kwocie 136.520,- zł. Przedmiotowa decyzja została nadana przesyłką poleconą w dniu 6 czerwca 2012 r. na adres zamieszkania skarżącego, tj. (...). Decyzja ta po dwukrotnym jej awizowaniu w dniach 8 czerwca i 18 czerwca 2012 r. została zwrócona do organu podatkowego z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, działając w trybie art. 150 O.p., uznał decyzję za skutecznie doręczoną w dniu 22 czerwca 2012 r. W dniu 3 czerwca 2013 r. (data wpływu do organu) skarżący wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2012 r. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że ww. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu podatkowego, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia: - polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania należy liczyć od dnia 16 maja 2013 r., podczas gdy skarżący o toczącym się postępowaniu dowiedział się w dniu 27 maja 2013 r.; - polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący został poinformowany przez V.Ł., o toczącym się postępowaniu, gdyż zeznawała ona w postępowaniu podatkowym; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący oraz V.Ł. pozostają w konkubinacie, co uzasadniać miało przekazanie przez V.Ł. skarżącemu informacji o prowadzonym postępowaniu podatkowym; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że rodzaj choroby, na którą cierpi skarżący nie jest chorobą nagłą, nie stanowi długotrwałej niedyspozycji, co pozwala mu na dokonanie czynności, podczas gdy z zasad wiedzy i doświadczenia życiowego wynika, że choroba na którą cierpi skarżący – stwardnienie rozsiane, jest chorobą przewlekłą, powodująca wieloogniskowe uszkodzenie tkanki nerwowej, przebieg jej jest wielofazowy i cechuje się występowaniem zaostrzeń objawów polegających na zaburzeniach ruchowych, czuciowych, widzenia, występowaniem zespołów bólowych oraz objawów psychiatrycznych, tj. zaburzeniach poznawczych, przewlekłym zmęczeniu; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na przyjęciu, że wysyłka korespondencji za pomocą Poczty Polskiej jest jedyną możliwością komunikowania się ze skarżącym, podczas gdy skarżący w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP udostępnił publicznie swój adres poczty elektronicznej, co pozwalało organowi podatkowemu na skontaktowanie się ze skarżącym i poinformowanie go o toczącym się postępowaniu. 2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania w szczególności; - art. 120 § 1, art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p."): poprzez brak podjęcia bezbłędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, kiedy kierowana przez organ podatkowy korespondencja przez cały okres trwania postępowania podatkowego doręczana była skarżącemu jedynie w trybie art. 150 § 1 pkt 1 O.p. oraz poprzez brak podjęcia działań w celu wyjaśnienia czy choroba, na którą cierpi skarżący oraz objawy które ona powoduje, umożliwiała mu podejmowanie działań w postępowaniu podatkowym; - art. 165 § 4 O.p. poprzez niedoręczenie stronie skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Zdaniem skarżącego jego interes prawy wynika z tego, że organ podatkowy odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję i nie podzielił jego argumentów stanowiących o braku jego winy w uchybieniu terminu, a następnie stwierdził, że wniesienie odwołania od decyzji nastąpiło z naruszeniem przewidzianego terminu. Konsekwencją powyższego był brak udziału skarżącego w postępowaniu podatkowym i całkowity brak możliwości obrony swoich praw w tym postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zajęte niniejszej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga Ł.B. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że zarzuty sformułowane przez autora skargi nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym i faktycznym sprawy, w pierwszej kolejności za zasadne uznał odnieść się do instytucji doręczenia zastępczego przewidzianej w art. 150 O.p. Otóż stosownie do ww. przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 O.p. albo operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego albo pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Przenosząc normę wynikającą z ww. przepisu na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny potwierdza, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2012 r. została podatnikowi doręczona w dniu 22 czerwca 2012 r. właśnie w trybie zastępczym, co było efektem konsekwentnego nieodbierania przez skarżącego wszelkiej adresowanej do niego korespondencji organu podatkowego. Jak wynika z analizy akt sprawy, decyzja z dnia 5 czerwca 2012 r. została nadana przesyłką poleconą w dniu 6 czerwca 2012 r. na adres zamieszkania skarżącego, tj. (...). Z informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przedmiotowa decyzja doręczona w trybie zastępczym została dwukrotnie awizowana w dniach: 8 czerwca 2012 r. z adnotacją doręczającego "nie zastałem, zamknięte" oraz 18 czerwca 2012 r. z adnotacją "awizowano powtórnie" (k. 510, tom II akt administracyjnych). Zasadnie zatem uznano, że skutek prawny doręczenia decyzji z dnia 5 czerwca 2012 r. nastąpił po upływie 14 dni od daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym, tj. 22 czerwca 2012 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania – w myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upłynął w dniu 6 lipca 2012 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia 5 czerwca 2012 r. w dniu 3 czerwca 2013 r. (k. 532-533, tom II akt administracyjnych), bezsprzecznie z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Odnosząc się w dalszej części niniejszych rozważań do zarzutów skargi, w zakresie błędnego przyjęcia przez organ podatkowy, że wysyłka korespondencji za pomocą Poczty Polskiej jest jedyną możliwością komunikowania się ze skarżącym, podczas gdy udostępnił on publicznie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP posiadany adres poczty elektronicznej, co pozwalało organowi podatkowemu na skontaktowanie się ze skarżącym i poinformowanie go o toczącym się postępowaniu, w pierwszym rzędzie przypomnieć należy treść art. 144 O.p. który istotnie przewiduje doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W myśl art. 144a § 1 O.p. doręczenie pism, z wyjątkiem zaświadczeń, następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona wnosi o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyraża na to zgodę. Z treści tego przepisu bezsprzecznie wynika, że to wniosek strony postępowania o doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub jej zgoda determinuje sposób działania organu podatkowego na etapie wydawania pisma. Tymczasem skarżący w toku postępowania podatkowego z takiej możliwości nie skorzystał. Okoliczność wskazania adresu poczty elektrycznej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (Ł.B. "A." S.C. – data rozpoczęcia działalności 20 lipca 2011 r., data wykreślenia wpisu z rejestru 12 wrzesień 2011 r.; I. "B." Ł. B.; II. "C." Ł.B. (wspólnik spółki cywilnej) – data rozpoczęcia wykonywanej działalności gospodarczej 6 marca 2012 r.) nie stanowi automatycznie przesłanki pozwalającej na skorzystanie z odbioru korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Istotne przy tym jest, że postanowienie w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w trybie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sprawie wydatków poniesionych w 2007 r., w tym wydatków przeznaczonych na zakup nieruchomości położonej w (...) na kwotę 375.000,- zł wydano w dniu 16 grudnia 2009 r., a więc przed upublicznieniem przez skarżącego adresu poczty elektronicznej. Autor skargi twierdzi, że organ podatkowy nie podjął żadnych prób związanych ze sprawdzeniem prawidłowości wskazanego przez skarżącego, w danych rejestracyjnych adresu zamieszkania. Tymczasem analiza akt sprawy dowodzi o czymś zupełnie odmiennym. Otóż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wystąpił do Urzędu Miasta Wydział Spraw Obywatelskich Referat ds. Ewidencji i Meldunków (pismo z dnia 29 marca 2010 r., k. 34, tom I akt administracyjnych) oraz do Centralnego Biura Adresowego (pismo z dnia 29 marca 2010 r., k. 34, tom I akt administracyjnych) z wnioskiem o wskazanie informacji o aktualnym adresie zamieszkania lub zameldowania skarżącego, celem skutecznego doręczania korespondencji. Zarówno Urząd Miasta jak i Centralne Biuro Adresowe potwierdziły adres zamieszkania skarżącego widniejący w danych rejestracyjnych organu podatkowego (k. 37 i 39, tom I akt administracyjnych). W (...) skarżący zameldowany był na pobyt stały od 29 grudnia 2006 r. Wskazać należy również, że w skardze do sądu sprawie niniejszej, skarżący podał także ww. adres jako jego miejsce zamieszkania. Upewniwszy się, co do posiadanego adresu organ podatkowy przesłał skarżącemu postanowienie z dnia 16 grudnia 2009 r. o wszczęciu postępowania podatkowego. W sytuacji, gdy skarżący nie podjął wysłanej do niego przesyłki, zasadnie uznano, że postanowienie z dnia 16 grudnia 2009 r. doręczono skarżącemu w dniu 21 czerwca 2010 r. – w tym bowiem dniu upłynął 14 dniowy termin przechowywania przesyłki w Urzędzie Pocztowym – we wskazanym w ww. przepisie trybie zastępczym (k. 47, tom I akt administracyjnych) i w tym też dniu doszło do skutecznego wszczęcia wobec skarżącego postępowania podatkowego. Tym samym za pozbawiony podstaw uznać należy zarzut naruszenia art. 165 § 4 O.p. Wskazać ponadto należy, że organ podatkowy kierował również korespondencję na adres czterech spółek, a mianowicie "D." spółka z o.o., "E." spółka z o.o., "F." spółka z o.o., "G." spółka z o.o., wszystkie spółki z siedzibą (...), w których to spółkach skarżący pełnił funkcje wspólnika, prezesa zarządu, prokurenta, dyrektora zarządu. Wszelka korespondencja kierowana przez organ na ww. adres wracała do organu podatkowego z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Powyższe, w ocenie tutejszego Sądu dowodzi, że organ dochował należytej staranności w zakresie ustalenia adresu zamieszkania skarżącego. Podkreślenia przy tym wymaga, że w toku postępowania adres skarżącego nie zmienił się. Mało tego, on sam występując o wydanie uwierzytelnionej kopii decyzji z dnia 5 czerwca 2012 r. także podał adres widniejący w danych rejestracyjnych organu. Co znamienne adres zamieszkania skarżącego potwierdziła V.Ł., kiedy zeznając w charakterze świadka stwierdziła, że mieszka ze skarżącym właśnie w (...) (protokół z przesłuchania świadka, k. 468, tom II akt administracyjnych). Zasadnie zatem organ przesyłał korespondencję skarżącemu na adres w (...), którą następnie uznawano za skutecznie doręczoną w trybie art. 150 O.p. Na marginesie zauważyć wypada, że okoliczności przedmiotowej sprawy pozwalają na przyjęcie, że skarżący celowo zaniechał odbioru korespondencji organu podatkowego – wykazując się tym samym brakiem staranności w prowadzeniu własnych spraw. Nie sposób zatem uznać zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Przechodząc na grunt pozostałych okoliczności przedstawionych w skardze, wskazać należy, że w swej istocie dotyczą one odrębnego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2012 r. Autor skargi w swojej istocie nie kwestionuje wniesienia odwołania od decyzji z dnia 5 czerwca 2012 r. z uchybieniem terminu. Zmierza natomiast do wykazania w tej skardze, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z przyczyn przez siebie nie zawinionych. Wbrew zarzutom skargi uznać należy, że postępowanie podatkowe w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ podatkowy dochował należytej staranności, podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia adresu zamieszkania skarżącego. Dokonana przez Sąd analiza akt postępowania nie daje podstaw dla stwierdzenia, że organ podatkowy zaniechał niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego lub nie dopuścił dowodu, który mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego. Co prawda postępowanie prowadzone było bez udziału strony, jednakowoż ewidentny brak dbałości skarżącego o własne sprawy, nie uzasadnia zarzutu naruszenia wskazanych przez niego przepisów postępowania. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.