I SA/Gd 1402/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.Cz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia 24 kwietnia 2017r., wydaną w trybie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowe (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) umorzył postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu w stosunku do pani M. C. w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu uzyskanego przychodu ze sprzedaży w dniu 23 listopada 2011 r. nieruchomości i praw majątkowych nabytych lub wybudowanych od dnia 1 stycznia 2009 r. W ocenie organu podatkowego przychód uzyskany przez podatniczkę ze sprzedaży nabytego w dniu 4 października 2011 r. na podstawie aktu dziedziczenia udziału w nieruchomości lokalowej położonej przy ul. [...] w G. w wysokości 1/6 części (połowa z przypadającego w spadku 1/3 udziału) po zmarłym mężu, tj. w kwocie 126.666,67 zł, został w całości wydatkowany - w ustawowym terminie - na własne cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 25 w zw. art. 21 ust. pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 4 sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 9 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Dyrektor wskazał, że państwo M. i K. C. na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, jego sprzedaży i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste z dnia 5 marca 2004r. nabyli na prawach wspólności ustawowej lokal niemieszkalny nr 5A położony w G. przy ul. [...]. W wyniku śmierci pana K. C. w dniu 16 września 2011 r. spadek po nim nabyła żona M. C. oraz dwójka ich dzieci - każde w 1/3 części - na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 4 października 2010 r. Przedmiotową nieruchomość lokalową pani M. C., działając w imieniu swoim i małoletniej córki, oraz jej syn sprzedali w dniu 23 listopada 2011 r. W ocenie organu odwoławczego w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych tej części nieruchomości nabytej przez podatniczkę po zmarłym mężu decydujące znaczenie ma ustalenie momentu jej nabycia. Przywołując treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r. sygn. II FPS 2/17 wydanej w sprawie zasad opodatkowania sprzedaży nieruchomości nabywanych w spadku po zmarłym współmałżonku Dyrektor wskazał, że dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych datą, od której zależy opodatkowanie nieruchomości, jest moment nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków. Organ odwoławczy podkreślił, że NSA zajął stanowisko odmienne od prezentowanego przez organ podatkowy, który przyjął, że rokiem nabycia przez panią M. C. części nieruchomości lokalowej po zmarłym mężu w drodze dziedziczenia jest rok 2011, a nie rok 2004, w którym nastąpiło nabycie przez małżonków tej nieruchomości na prawach wspólności ustawowej. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że uchwała NSA została wydana w terminie późniejszym niż dzień wydania przez Naczelnika zaskarżonej decyzji, w związku z czym organ podatkowy, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie mógł uwzględnić podjętej przez Sąd uchwały. Dyrektor uznał za zasadne stanowisko przedstawione w odwołaniu, że umorzenie przez organ I instancji postępowania podatkowego winno nastąpić z uwagi na nieuzyskanie przez podatniczkę przychodu w rozumieniu przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem od końca 2004 r., w którym nastąpiło nabycie przez małżonków nieruchomości, upłynęło ponad 5 lat, a nie, jak uczynił to Naczelnik, z uwagi na wydatkowanie przez nią całości przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 ustawy. Dyrektor wyjaśnił, że pomimo wskazania przez organ I instancji błędnej przyczyny zakończenia postępowania oraz uwzględnienia przez organ odwoławczy stanowiska strony w zakresie nowej, prawidłowej przyczyny umorzenia postępowania, brak było podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika i umorzenia postępowania w sprawie, gdyż przedmiotowe postępowanie zostało wcześniej umorzone przez organ pierwszoinstancyjny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani M. C. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła wystąpienie kwalifikowanej wady stanowiącej podstawę wznowienia postępowania podatkowego określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisów art. 178 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Podniosła także zarzut naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest: * art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną wykładnię, * art. 9 ust. 1. art. 10 ust. 1 pkt lit. a) - c), art. 19, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25, art. 22 ust. 6 d i ust. 6e, art. 30e ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. W niniejszej sprawie pani M. C. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2017 r., zgodnie z którą utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji o umorzeniu wszczętego z urzędu postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Przyczyną umorzenia postepowania podatkowego przez organ pierwszej instancji było ustalenie przesłanki zastosowania art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ pierwszej instancji bezprzedmiotowości postępowania upatrywał w ustaleniu, że przychód ze sprzedaży został wydatkowany przez podatniczkę na cele mieszkalne, o których mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ drugiej instancji uznał zarzuty odwołania, że nabycie do majątku wspólnego przez podatniczkę oraz jej małżonka nieruchomości nastąpiło w 2004 r. Organ drugiej instancji podzielił pogląd prawny wynikający z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17. W uzasadnieniu podkreślono, że decydujące znaczenie dla kwestii opodatkowania nieruchomości nabytej w drodze spadku po zmarłym małżonku miało ustalenie nabycie do majątku wspólnego. Organ stanął na stanowisku, że zbycie majątku nastąpiło po upływie 5 lat od nabycia nieruchomości do majątku wspólnego potwierdza brak podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania w sprawie naliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle powyższego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do zawartego w odwołaniu zarzutu (k. 166 v akt), że wydatki potwierdzone przez organ pierwszej instancji "na obecnym etapie sprawy powinny być przyjęte do rozliczenia dzieci A. i A. C., gdyż dokumenty zostały wystawione na przedstawiciela ustawowego". Twierdzenia w tym zakresie dotyczące związku niniejszej sprawy ze sprawami zakończonymi decyzjami dotyczącymi dzieci skarżącej wykraczają poza przedmiot postępowania. Z tej przyczyny zawarte w skardze zarzuty i rozważania dotyczące wydatków dokumentowanych fakturami wystawionymi na nazwisko skarżącej działającej jako przedstawiciel ustawowy córki nie podlegają ocenie jako wykraczające poza przedmiot rozpoznania. Wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie organ zasadnie ograniczył w zaskarżonej decyzji do okoliczności istotnej: daty nabycia nieruchomości do majątku wspólnego skarżącej oraz jej małżonka. Organ drugiej instancji stwierdził zasadnie, że zbycie nastąpiło po upływie pięciu lat od dnia nabycia, zatem bezprzedmiotowe było postępowanie prowadzone wobec skarżącej z tytułu podatku zryczałtowanego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Postępowanie podatkowe wobec skarżącej zostało umorzone, co odpowiada wnioskowi strony zawartym w skardze (k. 6 akt). Sąd stwierdził, że nie jest uzasadniony zarzut prowadzenia postępowania podatkowego w sposób prowadzący do sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała w tym postępowaniu udziału. Naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozbawiło strony udziału w sprawie, co potwierdza aktywność skarżącej na wszystkich poprzednich etapach postępowania i uwzględnienie przez organ stanowisko strony w zaskarżonym orzeczeniu. Bezprzedmiotowość postępowania została ustalona na podstawie dowodów oferowanych przez stronę, zgodnie z prawnym poglądem strony i znaną stronie treścią uchwały NSA. Ustalenia zawarte w decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie wydatków dokonanych przez skarżącą nie mają powagi ustaleń poddanych kontroli instancyjnej wobec dopatrzenia się przez organ drugiej instancji innej, dalej idącej przesłanki umorzenia postępowania. W odrębnych postępowaniach podatkowych dotyczących dzieci skarżącej mogą być przedstawione i ocenione dowody dotyczące wydatków opisanych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Wobec powyższego brak w sprawie podstaw do wydania wyroku na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.