I SA/Gd 1426/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - pana A. S. na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 15 listopada 2011 r. obejmującego podatek od towarów i usług za I, II i III kwartał 2006r.; z dnia 19 kwietnia 2012r., obejmujących podatek od towarów i usług za IV kwartał 2006r., za I, II, III, IV kwartał 2007r. oraz za I kwartał 2008r.; z dnia 20 kwietnia 2012r. obejmujących podatek od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2008r., za I, II, III, IV kwartał 2009r. oraz za II, III, IV kwartał 2010r.; - z dnia 5 lutego 2013r., obejmującego podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2011 rok. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu odpowiednio w dniach: 6 grudnia 2011 r., 10 maja 2012r., 13 lutego 2013r. Wezwaniem z dnia 12 kwietnia 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął udział zobowiązanego we współwłasności nieruchomości położonej w miejscowości R. Przedmiotowe wezwanie doręczono zobowiązanemu w dniu 28 kwietnia 2017r. Pismem z dnia 12 maja 2017r. pan A. S. wniósł w ustawowym terminie skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, żądając uchylenia dokonanego zajęcia i umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego przedmiotowym zajęciem. Zobowiązany zarzucił, że zajęcie nieruchomości zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 19 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej określanej jako "u.p.e.a.") w związku z § 35 i § 36 Regulaminu organizacyjnego Urzędu Skarbowego, stanowiącego Załącznik do zarządzenia nr 6/2017 Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 marca 2017r. W ocenie strony, osoba podpisująca zawiadomienie o zajęciu nieruchomości, o ile nie jest to właściwy Naczelnik Urzędu Skarbowego, powinna wykazać się stosownym dokumentem upoważniającym ją do dokonania tego rodzaju czynności. Tym bardziej, że przepis art. 110 c u.p.e.a. nie wymaga aby zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zawierało odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 24 maja 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 54 § 5 u.p.e.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 54 § 1, art. 54 § 5, art. 110c u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, prowadzona jest egzekucja z ułamkowej części nieruchomości, do której zgodnie z postanowieniami art. 114 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio wyżej wymienione przepisy o egzekucji z nieruchomości. W ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny w dniu 12 kwietnia 2017r. sporządził wezwanie o zajęciu 1/2 udziału zobowiązanego we współwłasności nieruchomości położonej w miejscowości R. Zdaniem Dyrektora przedmiotowe wezwanie spełnia wymogi określone w przepisie art. 110c § 1 u.p.e.a. Odpis przedmiotowego wezwania został przesłany na adres zobowiązanego i skutecznie doręczony w dniu 28 kwietnia 2017r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniach 6 grudnia 2011 r., 10 maja 2012r. i 13 lutego 2013r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował również postanowienia przepisu art. 110c § 3 u.p.e.a. W dniu 12 kwietnia 2017r. złożył do Sądu Rejonowego w C., V Wydział Ksiąg Wieczystych, wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji z udziału 1/2 - udział nr 2 przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie, pismem z dnia 12 kwietnia 2017r., doręczonym w trybie zastępczym w dniu 2 maja 2017 r., powiadomił współwłaściciela wskazanej nieruchomości o zajęciu ułamkowej części nieruchomości. Za nietrafny uznał ponadto organ odwoławczy zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 110c w związku z art. 1a pkt 5 u.p.e.a. poprzez zajęcie nieruchomości, podczas gdy zobowiązany jest właścicielem udziału w tej nieruchomości. Z wezwania z dnia 12 kwietnia 2017r. wynika, że organ egzekucyjny zajął udział zobowiązanego we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, a nie całą nieruchomość. Zdaniem Dyrektora sama czynność egzekucyjna była prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor zauważył, że wprawdzie w treści zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny oceniając przedmiotową czynność egzekucyjną posługiwał się pojęciem zajęcia nieruchomości, a nie jej udziału oraz nie powołał w rozstrzygnięciu treści art. 114 u.p.e.a. o odpowiednim zastosowaniu do egzekucji udziału z nieruchomości przepisów o egzekucji z nieruchomości, jednak uchybienie to nie stanowi naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie, podstawa prawna zajęcia udziału we współwłasności nieruchomości rzeczywiście istniała, została bowiem określona w art. 110c u.p.e.a. w związku z art. 114 u.p.e.a. Tym samym, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Za niezasadne uznał również organ odwoławczy zarzuty dotyczące braku stosownego umocowania osoby dokonującej zajęcia nieruchomości do tego rodzaju czynności. W dacie sporządzenia wezwania o zajęciu 1/2 udziału zobowiązanego we współwłasności nieruchomości, tj. w dniu 12 kwietnia 2017r., organem egzekucyjnym stosownie do art. 22 § 1 u.p.e.a. był Naczelnik Urzędu Skarbowego. Z akt sprawy wynika, że pracownik organu egzekucyjnego, którego podpis znajduje się na przedmiotowym wezwaniu - upoważniony był m.in. do podpisywania wezwań i dokonywania zajęć na mocy art. 268a K.p.a. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie udzielone panu M. C., obejmujące swoim zakresem m.in. podpisywanie pism w zakresie egzekucji administracyjnej, zajęć nieruchomości, wezwań. Dyrektor zauważył ponadto, że z żadnego przepisu prawa nie wynika konieczność prowadzenia publicznego rejestru upoważnień udzielanych na podstawie art. 286a K.p.a., wymieniania ich w treści aktów wydawanych przez organ administracji publicznej, czy też dołączania ich kopii do wydanych decyzji/postanowień. W ocenie Dyrektora nie budzi wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest uprawniony na mocy przedmiotowego przepisu do upoważnienia pracownika m.in. do wystawiania wezwań i dokonywania zajęć w egzekucji administracyjnej; a do jego kompetencji należy komu takie upoważnienie udzieli. Pan M. C. działał w ramach swoich kompetencji wynikających z upoważnienia udzielonego przez organ egzekucyjny. Brak bezpośredniego powołania się w udzielonym upoważnieniu na wskazane przepisy prawa nie oznacza, że taka podstawa prawna w systemie prawa w ogóle nie występuje, a tym samym, że pracownik podpisując przedmiotowe wezwanie działał bez podstawy prawnej. Udzielenie upoważnienia, o którym mowa w art. 268a K.p.a., jest czynnością o charakterze wewnętrznym. Na ważność umocowania ze względu na fakt, że znajduje ono swoje źródło w akcie ustawowym, nie mają wpływu zmieniające się akty wewnętrzne organu administracji publicznej, konsolidacja poszczególnych urzędów, czy też wprowadzenie Krajowej Administracji Skarbowej. Zmiana struktury organizacyjnej, czy też zakresu zadań organu administracji publicznej nie znosi samego organu i nie wpływa na ważność upoważnienia do czasu, gdy nie zostanie ono uchylone lub zmienione. Tym samym, upoważnienie z dnia 7 kwietnia 2016r. udzielone Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie zostało odwołane i pozostawało w mocy w dniu sporządzania wezwania z dnia 12 kwietnia 2017 r. o zajęciu 1/2 udziału zobowiązanego we współwłasności nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan A. S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych. Przedmiotowemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy art. 268a K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Zarzucił ponadto naruszenie art. 39 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016r., poz. 1947; określanej dalej jako "ustawa o KAS") w związku z § 24 Zarządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 marca 2017r. w sprawie organizacji jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz nadania im statutów (Dz. Urz. MRiF.2017.41) i §35 Regulaminu organizacyjnego Urzędu Skarbowego, stanowiącego Załącznik nr 6/2017 Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 marca 2017r. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w chwili dokonywania czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego, osoba dokonująca zajęcia było do tego należycie upoważniona. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem, W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest działanie podmiotu nieupoważnionego. Strona nie kwestionuje wykonania czynności egzekucyjnych w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego, wadliwość procesową wywodzi bowiem z braku umocowania osoby dokonującej zajęcia nieruchomości do dokonania czynności egzekucyjnej. Okolicznością bezsporną jest dokonanie tej czynności przez osobę legitymującą się upoważnieniem udzielonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 7 kwietnia 2016 r. Organ udzielił upoważnienia na podstawie art. 268a K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może upoważnić, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu. Przepis ten nie uległ zmianie, obowiązuje do chwili obecnej. Reforma administracji skarbowej polegająca na utworzeniu od dnia 1 marca 2017 r. struktury organizacyjnej zgodnej z ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej spowodowała konieczność regulacji dotyczącej kwestii okresu przejściowego. Z dniem 1 marca 2017 r., zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1648) zmienione zostały wymienione organy, wśród których nie wymieniono naczelników urzędów skarbowych. Zgodnie z art. 162 ust. 2 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS naczelnicy urzędów skarbowych stali się organami Krajowej Administracji Skarbowej. Z tej przyczyny w art. 231 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS uregulowano kwestię upoważnień udzielanych przez organy zniesione, stanowiąc, że zachowują ważność nie dłużej niż do dnia 31 maja 2017 r. W przepisach przejściowych nie było konieczności regulowania mocy upoważnień udzielonych przez organ, który działał w sposób ciągły. Upoważnienia naczelników urzędów skarbowych nie podlegały regulacji okresu przejściowego, albowiem sytuacja prawna organu udzielającego upoważnień nie uległa zmianie. Organy, które nie zostały zniesione, nie podlegały obowiązkowi wydawania nowych upoważnień, obowiązek ten został jednoznacznie nałożony na organy ustanowione w miejsce organów zniesionych (por. postanowienie NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt I FZ 199/17). Zarzuty skargi są skoncentrowane na naruszeniu art. 39 ustawy o KAS. Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotycząca określenia organizacji m. in. urzędów skarbowych nie wpływa na wynikający z wyżej powołanych przepisów ustawy skutek zachowania normowanego prawnie statusu naczelnika urzędu skarbowego jako organu działającego w sposób ciągły po wejściu w życie ustawy o KAS. Organ ten został uwzględniony w strukturze Krajowej Administracji Skarbowej jako organ stający się organem KAS, na co nie wpływa zmiana statutów i regulaminów organizacyjnych. W świetle powyższego argumentacja o relacji lex specialis aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o KAS w stosunku do art. 286a K.p.a. nie znajduje zastosowania do upoważnień udzielanych przez naczelników urzędów skarbowych przed dniem 1 marca 2017 r. Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.