I SA/Gd 144/96

WyrokWSA w Gdańsku1997-10-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłata z tytułu nakładów poczynionych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, polegającą na budowie domów mieszkalnych w celu ich sprzedaży, stanowi wydatek mieszkaniowy podlegający odliczeniu od podstawy opodatkowania, nawet jeśli następuje przed zakończeniem budowy trwającej w kolejnych latach podatkowych?
Ratio decidendi
Zapłata z tytułu nakładów poczynionych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, polegającą na budowie domów mieszkalnych w celu ich sprzedaży, stanowi wydatek mieszkaniowy określony w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, również w sytuacji gdy następuje przed zakończeniem budowy trwającej w kolejnych latach podatkowych. Skarżący dokonując kolejnych wpłat na rzecz spółki budującej domy realizowali zarówno zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, jak i zakup budynku mieszkalnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła możliwości odliczenia od podatku dochodowego wydatków mieszkaniowych poniesionych przez skarżącego na zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego oraz na zakup budynku mieszkalnego od dewelopera. Skarżący dokonywał wpłat na rzecz spółki budującej domy, w tym na zakup gruntu z fundamentami zabudowy szeregowej. Organ podatkowy kwestionował możliwość odliczenia tych wydatków, uznając, że grunt został nabyty po wzniesieniu budynku, a wpłaty nie spełniają wymogów ustawy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" i "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. oraz art. 7 Kpa i orzekł jak w sentencji (sentencja nie została podana w tekście).

Pełny tekst orzeczenia

Sformułowanie "pod budowę" zawarte w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1993 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ w odniesieniu do gruntu należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o grunt, na którym ma być wzniesiony budynek, a nie o grunt, na którym taki budynek już został wzniesiony. Fundamenty przyszłej zabudowy szeregowej nie mogą być uznane za budynek wybudowany. Zapłata z tytułu nakładów poczynionych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, polegającą na budowie domów mieszkalnych w celu ich sprzedaży, stanowiła wydatek określony w art. 26 ust. 1 pkt 6 lit. "d" powołanej ustawy, również w sytuacji gdy następowała przed zakończeniem budowy trwającej w kolejnych latach podatkowych. Skarżący dokonując kolejnych wpłat na rzecz spółki budującej domy realizowali zarówno zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, jak i zakup budynku mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1993 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ kwoty wydatków mieszkaniowych podatnika przeznaczonych na zakup gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego podlegają odliczeniu od podstawy odliczenia podatku w celu ustalenia dochodu podatnika. Sformułowanie "pod budowę" zawarte w tym przepisie w odniesieniu do gruntu należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o grunt, na którym ma być wzniesiony budynek, a nie o grunt, na którym taki budynek już został wzniesiony. Fundamenty przyszłej zabudowy szeregowej nie mogą być uznane za budynek wybudowany. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest zawiadomić właściciela nieruchomości oraz inwestora, który zgodnie z treścią pertraktacji ze skarżącymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej budował dom szeregowy na tej działce. W istocie zakup budynku mieszkalnego od osoby, która wybudowała ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej był warunkowany nabyciem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zapis w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a i b" powołanej ustawy zawiera określenie wymagające interpretacji uwzględniającej treść art. 46 Kc, zgodnie z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej, stanowiące odrębny przedmiot własności /grunty/, jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntami związane /art. 45 Kc/. W konsekwencji nabycia przez skarżących prawa do gruntu /nieruchomości/ skutkowało nabyciem prawa do nakładów w postaci budynku mieszkalnego. Zapłata z tytułu nakładów poczynionych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, polegającą na budowie domów mieszkalnych w celu ich sprzedaży stanowiła wydatek określony w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" powołanej ustawy, również w sytuacji gdy następowała przed zakończeniem budowy trwającej w kolejnych latach podatkowych. Skarżący dokonując kolejnych wpłat na rzecz Towarzystwa Inwestycyjno-Budowalnego realizowali zarówno zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, jak i zakup budynku mieszkalnego. Brak zatem podstaw do uznania w niniejszej sprawie, że zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości /gruntu/, na którym znajdowały się fundamenty zabudowy szeregowej, wyklucza uznanie, iż grunt został zakupiony pod budowę budynku mieszkalnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący co do zasady mogą dokonać odliczenia od podatku dochodowego za 1992 r. kwot wydatków przeznaczonych zarówno na zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, jak i przeznaczonych na zakup budynku mieszkalnego od osoby, która ten budynek wybudowała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Twierdzenie podatników dotyczące kwot wydatków poczynionych na cele określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" i do powołanej ustawy wymagają dokonania oceny uwzględniającej pokwitowanie zapłaty kwoty 100.000.000 złotych w dni 9 listopada 1992 r., treść aktu notarialnego z 22 grudnia 1992 r. zawierającego otrzymania faktu zapłaty kwoty 100.000.000 złotych oraz treść faktury z 16 grudnia 1992 r. potwierdzającej dokonanie zapłaty 140.000.000 złotych. Sprawdzenie twierdzeń podatnika, że przed 16 grudnia 1992 r. budowa domu mieszkania w stanie surowym została zakończona, zaś potwierdzenie zapłaty 140.000.000 złotych obejmowało uprzednio wpłaconą kwotę 100.000.000 złotych i dopłaconą kwotę 140.000.000 złotych wymaga zbadaniu zapisów w księgowości inwestora - podmiotu, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wybudował budynek mieszkalny. Skarżący zaprzeczył, aby wpłaty dokonane w dniach 15 stycznia i 29 stycznia 1993 r. nastąpiły jako realizacja zapłaty z tytułu nabycia budynku mieszkalnego mimo, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji posługiwał się argumentami dotyczącymi skutków opóźnienia zapłaty wymagalnej należności. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, czy w 1993 r. skarżący oprócz kwoty 100.000.000 złotych /w wartości przed denominacją/ poczynili inne wydatki na cele mieszkaniowe uzasadniające odliczenie kwot wydatkowanych od dochodu, nie zostały wyjaśnione. Postępowanie podatkowe zostanie uzupełnione w celu wyjaśnienia, czy przedstawione przez podatników dokumenty, stwierdzające poniesione wydatków mieszkaniowych w łącznej kwocie 140.00.000 zł w 1992 r. odpowiadają zapisom księgowym podmiotu, który dokonał sprzedaży prawa, nadto wyjaśnienie chronologii wpłat z uwzględnieniem zaawansowania prac budowlanych związanych z budową domu zakupionego przez skarżących. Z tych względów stwierdzając naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" i "d" powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. oraz art. 7 Kpa. Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło