I SA/Gd 1444/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-12-16
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, uwzględniając przesłanki z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo rozważył sytuację zobowiązanej i jej możliwości płatnicze, a odmowa umorzenia należności była adekwatna do jej sytuacji. Sąd podkreślił, że choć odmowa umorzenia może pociągnąć za sobą przejściowe pogorszenie sytuacji skarżącej, nie spowoduje ono drastycznego pogorszenia, a skarżąca, jako osoba wykształcona i zdrowa, ma możliwość poprawy swojej sytuacji finansowej. Organ zasadnie wyważył interes publiczny (stan finansów funduszy) i interes strony, uznając, że nie został wykazany ważny interes strony przemawiający za umorzeniem należności.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. wniosła o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników za IV kwartał 2010 r., uzasadniając wniosek stratami w gospodarstwie spowodowanymi podtopieniami, które miały być wynikiem budowy sąsiedniego osiedla. Organ odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącej nie uzasadnia umorzenia, a ona sama posiada możliwości płatnicze. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpoznał sprawę, przeprowadzając wizytację i analizując sytuację materialną skarżącej. Ponownie odmówił umorzenia, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.
I SA/Gd 1444/14
UZASADNIENIE
I.
Wyrokiem z 30 maja 2012r. w sprawie I SA/Gd 327/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi skarżącej M. W., uchylił decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy należności składkowych.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że KRUS powołując się na art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.; dalej jako u.u.s.r.), a także rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz.U. UE L 337 z dnia 21 grudnia 2007 r.), odmówił skarżącej umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne rolników za IV kwartał 2010 r. w kwocie łącznie 321,00 zł, w tym na ubezpieczenie wpadkowe, chorobowe i macierzyńskie w kwocie 108,00 zł i na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w kwocie 213,00 zł.
Organ przywołał treść art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., a następnie wskazał, że skarżąca prowadzi działalność w gospodarstwie o powierzchni 7,51 ha fizycznego, co stanowi 5,09 ha przeliczeniowego i nie podlegając innemu ubezpieczeniu społecznemu spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu na podstawie ww. ustawy. Skarżąca uzasadniła swój wniosek stratami poniesionymi w wyniku opadów deszczu i podtopieniem upraw polowych, a także trudną sytuacją materialną. Opierając się na protokole lustracji gospodarstwa nr [...] z dnia 22 września 2010 r., sporządzonego przez Komisję powołaną przez Wojewodę, organ ustalił, że działka rolna nr "a" o powierzchni 6,0759 ha oraz część działki nr "b" o powierzchni 0,67 ha nie były w tym roku użytkowane; na działce o powierzchni 0,67 ha stwierdzono ślady podtopień i zastoiska wody. Organ stwierdził brak podstaw do umorzenia składki za IV kwartał 2010 r.
Decyzją z dnia 7 lutego 2011 r., Prezes KRUS, po rozpatrzeniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w celu jednoznacznego potwierdzenia twierdzeń strony, że to prace związane z budową nowopowstającego osiedla domków jednorodzinnych doprowadziły do uszkodzenia sieci drenarskiej i melioracyjnej, wskutek czego doszło do podtopień jej nieruchomości, zwrócono się o wyjaśnienia do Starostwa Powiatowego oraz Urzędu Gminy. Na podstawie protokołu oględzin terenu dokonanych przez Starostwo Powiatowe oraz wyjaśnień Urzędu Gminy stwierdzono, że zaistniałe częściowe podtopienia działki nr "b" o powierzchni 0,67 ha fizycznego spowodowane były przez odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni poszczególnych działek i w sposób naturalny spowodowały zwiększenie zawodnienia strefy glebowej. Stwierdzono, że skarżąca nie podjęła żadnych działań w celu odwodnienia własnej nieruchomości. Wójt Gminy wszczął postępowanie wobec właścicieli terenu, którzy rozpoczęli proces inwestycyjny oraz w stosunku do nowych właścicieli i wydał decyzje nakazujące przywrócenie właściwych stosunków wodnych lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Nie stwierdzono natomiast podtopień czy zalewania przez realizację inwestycji nowopowstającego osiedla domków jednorodzinnych działki nr "a" o powierzchni 6,07530 ha fizycznego.
Prezes KRUS stwierdził, że po rozpoznaniu wszystkich okoliczności przedstawionych we wniosku i wnikliwej analizie materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do umorzenia należności za IV kwartał 2010 r. Wskazał, że przepisy nie przewidują możliwości zwalniania z opłacania składek z powodu bieżących trudności płatniczych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona zarzuciła naruszenie art. 2, art. 77 § 1, art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 81, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; k.p.a.), a także art. 41a § 1 pkt 1 u.u.s.r.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ nie dokonał oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, zaniechał zebrania zupełnego materiału dowodowego i jego wszechstronnej oceny. W uzasadnieniu decyzji brak jest odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, w szczególności sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, które obrazują przecież "ważny interes zobowiązanego". Organ nie wskazał też i nie ustosunkował się do braku dochodów, które skarżąca utraciła w 2010 r. Ponadto uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, naruszając tym samym art. 10 § 1 k.p.a.
Skarżąca podniosła też, że pozostaje w konflikcie z Urzędem Gminy dotyczącym przyczyn strat w jej gospodarstwie rolnym w 2010 r. Wyjaśniła, że podtopienia należących do niej działek nie mają genezy naturalnej, ale są skutkiem naruszenia stosunków wodnych przez nowo wybudowane osiedle domków jednorodzinnych. Znaczna część uzasadnienia skargi poświęcona została opisowi wadliwych, zdaniem skarżącej, działań podejmowanych przez Urząd Gminy w kwestii wyjaśnienia przyczyn zalewania działki nr "b" i rozwiązania związanych z tym problemów.
W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2012 r. skarżąca uzupełniła argumentację skargi w zakresie przyczyn zalewania należących do niej gruntów rolnych. Jej zdaniem wybijająca z terenu osiedla woda, zalewająca sąsiednie działki, stanowi okoliczność nadzwyczajną, która powinna była zostać wzięta pod uwagę przez Prezesa KRUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. WSA podkreślił, że zasadność wniosku o umorzenie tego rodzaju należności musi być rozpatrywana przez pryzmat art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r.
Z treści art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.u.r. wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie należności składkowych został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.
WSA dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdził, że narusza ona przepisy postępowania, jak również przepisy prawa materialnego w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z porządku prawnego.
W pierwszym rzędzie WSA wskazał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 30 listopada 2010 r. zawierają istotne braki uzasadnienia prawnego, natomiast zarysowany w uzasadnieniu stan faktyczny został wadliwie skonstruowany. Zgodnie z brzmieniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. Przytoczenie przepisów prawa to również wskazanie ich treści i relacji do stanu faktycznego sprawy. Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia prawnego jest szczególnie istotne w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, takich jak decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż z uzasadnienia tego powinno nadto wynikać, dlaczego organ podjął decyzję w danym kształcie i czy nie przekroczył granic uznania, nadając mu tym samym cechy dowolności. Prawidłowe uzasadnienie prawne umożliwia dokonanie kontroli prawidłowości decyzji i tłumaczy stronie jej przesłanki. Tymczasem, zdaniem WSA, uzasadnienia obydwu decyzji Prezesa KRUS nie wypełniają żadnego z wyżej wskazanych wymogów.
Analiza stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. prowadzi do wniosku, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony o umorzenie należności z tytułu składek organ ma obowiązek badania czy za umorzeniem przemawia ważny interes strony oraz jakie są możliwości płatnicze wnioskodawcy. Ponadto organ przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie umorzenia winien wyważyć pomiędzy ważnym interesem zobowiązanego oraz stanem finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego. Wobec powyższego organ, badając stan faktyczny sprawy, ma obowiązek dokonać przede wszystkim analizy sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawcy, a dokonane w tym zakresie ustalenia zawrzeć w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Kwestia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie nie może być zatem w żadnym przypadku rozpatrywana w oderwaniu od aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Nie można jej rozpatrywać bez wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a więc wszelkich danych, które obrazują sytuację życiową osoby wnioskującej o umorzenie należności składkowych. Dane te obejmują przede wszystkim informacje dotyczące stanu majątkowego strony (w tym jej bieżących, a nie przyszłych, czy poprzednich możliwości płatniczych), jej sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, źródła uzyskiwanych dochodów, realnych możliwości podjęcia lub zmiany zatrudnienia, czy uzyskiwania dochodów z dodatkowych źródeł, a także skutków, jakie dla jednostki może spowodować konieczność natychmiastowej zapłaty zaległości objętej wnioskiem o umorzenie. Ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną ubezpieczonego istnieje bowiem wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami egzystencyjnymi zobowiązanego istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawnych potrzeb życiowych.
Analiza uzasadnień zapadłych w niniejszej sprawie decyzji, zdaniem WSA, prowadzi tymczasem do wniosku, że organ de facto w ogóle nie ustalił stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia. Stwierdzono wyłącznie, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego i skupiono się na wyjaśnieniu zakresu i przyczyn istniejącego podtopienia części gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa. Przy czym argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji ograniczona została do polemiki ze stroną co do przyczyn istniejących podtopień, bez wskazania, jakie znaczenie ma ta okoliczność w świetle wynikającej z art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, jego możliwości płatniczych i stanu funduszów emerytalno-rentowego i składkowego. Organ nie podjął żadnej próby ustalenia wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, bądź innych źródeł jej utrzymania. Zupełnie poza sferą zainteresowania organu znalazły się wydatki skarżącej, jej warunki bytowe, stan zdrowia i jego wpływ na możliwości osiągania dochodów. O możliwości uiszczenia zaległych składek przesądziło zatem wyłącznie ustalenie, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne, które do tego częściowo nie jest użytkowane, a częściowo jest podtopione. Tym sposobem organ nie zindywidualizował sytuacji skarżącej w aspekcie istnienia jej ważnego interesu i sytuacji majątkowej, a z drugiej strony stanu finansów funduszów, do czego zobowiązuje go wskazany przepis art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r.
WSA podkreślił przy tym, że prawdą jest, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów ani dowodów ilustrujących jej sytuację majątkową, ograniczając się w zasadzie do podnoszenia faktu poniesienia strat w gospodarstwie będących skutkiem zalewania gruntów spowodowanego przez nowowybudowane osiedle domków jednorodzinnych. Nie usprawiedliwia to jednak całkowitej bierności, jaką zaprezentował organ w przedmiocie ustaleń faktycznych. W toku postępowania nie przeprowadzono żadnej wizytacji, mającej na celu ustalenie sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawczyni, nie wezwano jej też o przedstawienie faktów i dowodów odnoszących się do tej sytuacji.
Przechodząc do analizy uzasadnienia decyzji w części prawnej WSA zauważył, że organ powołał art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. jako podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć, a w uzasadnieniach przytoczył jego treść. W żadnej mierze nie można jednak uznać, że tym samym dokonał prawidłowego uzasadnienia prawnego. Organowi należy zarzucić, że nie dokonał analizy ani wyjaśnienia zawartych w tym przepisie przesłanek, ani też nie odniósł ich do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Nie wytłumaczył też, dlaczego jego zdaniem w niniejszej sprawie przesłanki umorzenia nie zostały spełnione. W konsekwencji, konstrukcja uzasadnień zapadłych w niniejszej sprawie decyzji sprowadza się do zamieszczenia szczątkowych i absolutnie niewystarczających ustaleń faktycznych, zacytowania treści przepisu i arbitralnego stwierdzenia, że zawarte w nim przesłanki nie zostały w sprawie zrealizowane. Na podstawie tak sformułowanych uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji Sąd nie był w stanie ocenić prawidłowości całościowego postępowania w sprawie, dokonanych na jego podstawie ustaleń i w konsekwencji końcowego rozstrzygnięcia, które zostało zaskarżone. Właściwa ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu oraz dokładnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie organ nie wyjaśnił zatem w sposób wystarczający istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, czym naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organ naruszył ponadto art. 107 k.p.a., sporządzając uzasadnienie, które nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Ponadto WSA wskazał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest sensu stricto odwołaniem, jednakże wykazuje wiele podobieństw do odwołania i powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi bowiem środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem dewolutywności. Tymczasem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zasada ta znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o jej ponowne rozpoznanie w sprawach dotyczących umorzenia należności składkowych w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kwestia wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, orzekającego w postępowaniu z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy była przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie. Przeważa pogląd, że w takim postępowaniu podlega wyłączeniu zarówno pracownik organu administracji, jak również członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy. Przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20). Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ. Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć w pierwszym rzędzie wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, który orzekał uprzednio. Sytuacja, w której pracownik administracji publicznej bierze udział w postępowaniu w sprawie, mimo że brał w tej sprawie udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, obie bowiem decyzje – z dnia 30 listopada 2010 r. i z dnia 7 lutego 2011 r. podpisane zostały przez tę samą osobę, tj. Kierownika Placówki Terenowej M. M.
Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu teoretycznym wydaje się nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym, w odróżnieniu od postępowania sądowego, poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różnych pracowników, którzy mogą mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, co wymaga starannej i wnikliwej oceny. Jest to o tyle istotne, że jak wynika z akt sprawy pan M. M. nie tylko podpisał obie decyzje, ale brał też aktywny udział w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwracając się do innych instytucji o informacje w sprawie, a także wydając negatywne opinie (k. 101 i 102) rekomendujące oddalenie wniosku. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał zatem na względzie, że udział w dalszym postępowaniu toczącym się w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy pracownika, który podpisał decyzję wydaną w pierwszej instancji, jest niedopuszczalny i sprzeczny z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Ponadto WSA stwierdził naruszenie określonego w art. 10 § 1 k.p.a. obowiązku umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Realizacja tego obowiązku wymaga wyznaczenia przez organ przed wydaniem decyzji stronie terminu do zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
WSA podkreślił przy tym, że strona skarżąca główną część skargi poświęciła argumentacji skupionej na wykazaniu faktycznych przyczyn zalewania gruntów wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego i nieprawidłowości działań organów administracji publicznej związanych z ustalaniem tych przyczyn, jednak z uwagi na przedmiot sprawy, dotyczącej wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, nie leży w kompetencji sądu administracyjnego rozstrzyganie co do zasadności tych zarzutów.
II.
Realizując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30.05.2012 r., sygn. akt I SA/Gd 327/11 uchylający decyzję z 7.02.2011 r. wniosek skarżącej o umorzenie należności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników za IV kw. 2010 r. w kwocie 321,00 zł rozpoznano ponownie.
W toku postępowania ustalono, że w trakcie przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe rozprawy administracyjnej dokonano oględzin terenu: działki nr "b" powierzchni 0,67 ha fizycznego oraz nowo powstałego osiedla mieszkaniowego oraz rowu melioracji szczegółowej R-M będącego własnością Gminy.
W wyniku oględzin stwierdzono, że wody opadowe i roztopowe z terenu osiedla spływają powierzchniowo zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku melioracji szczegółowej R-M, przedostając się jednocześnie na działkę "b", wskutek czego między innymi (rodzaj gleby, opady bezpośrednie) na części działki utworzone jest rozlewisko wody. Komisja nie stwierdziła jednoznacznie faktu istnienia na tym terenie sieci drenarskiej; jedynym urządzeniem melioracji szczegółowej zaewidencjonowanym na mapach będących w zasobach Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Woj. [...] Terenowy Oddział jest rów R-M. Jednocześnie stwierdzono, że skarżąca nie podjęła żadnych działań mających na celu odwodnienie własnej nieruchomości, chociażby poprzez skierowanie wody do rowu melioracji szczegółowej, tym bardziej, że działki "b" i "a" położone są w naturalnym zagłębieniu. Wójt Gminy wszczął postępowanie wobec właścicieli terenu, którzy rozpoczęli proces inwestycyjny oraz w stosunku do nowych właścicieli wydał decyzje nakazujące przywrócenie właściwych stosunków wodnych lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom (zalewanie terenów sąsiadujących). Z wyjaśnień uzyskanych z Urzędu Gminy wynika, że zaistniałe częściowe podtopienia działki nr "b" o powierzchni 0,67 ha fizycznego spowodowane były przez odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni poszczególnych działek i w sposób naturalny spowodowały zwiększenie zawodnienia strefy glebowej. Urząd Gminy oraz Starostwo Powiatowe nie potwierdziły ewentualnego podtopienia czy zalania przez realizację inwestycji nowo powstającego osiedla domków jednorodzinnych działki skarżącej nr "a" o powierzchni 6, 07530 ha fizycznego.
W dniu 26.09. 2012 r. przeprowadzono wizytację w gospodarstwie skarżącej mającą na celu ustalenie jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą podczas wizytacji wynika, że ponosi ona wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa, których nie jest w stanie udokumentować rachunkami ponieważ zostały one przedłożone w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, tj: koszty za energię elektryczną 330,00 zł płatne co dwa miesiące, koszty związane z zakupem paliwa na dojazdy z miejsca zamieszkania do gospodarstwa rolnego, koszty na zakup preparatów ekologicznych ok. 3.000,00 zł. Skarżąca posiada zadłużenie: z tytułu nieopłaconego podatku rolnego od 3 raty 2010 r., z tytułu zaciągniętego kredytu samochodowego (6 rat po 600,00 zł), w opłacie za gaz ok. 1.300,00 zł (na dzień 1.08.2012 r.) oraz w opłacie za wodę ok. 399,00 zł za cztery miesiące.
Podczas wizytacji ustalono również, że skarżąca mieszka w budynku stanowiącym jej własność, który składa się z 5 pokoi, łazienki i kuchni. W gospodarstwie domowym razem ze skarżącą zamieszkuje jej matka, M. W. Budynek mieszkalny wymaga wymiany stolarki okiennej i drzwiowej. W gospodarstwie rolnym położonym w G. w odległości 12 km od miejsca zamieszkania znajduje się budynek gospodarczy w trakcie budowy. Z uwagi na brak środków finansowych nie jest on wykończony. Skarżąca nie posiada żadnych maszyn rolniczych a inwentarz żywy stanowi 25 szt. drobiu. Podstawą utrzymania skarżącej jest emerytura jej matki w kwocie 1.352,00 zł oraz pożyczki zaciągnięte od znajomych i członków rodziny.
Z oświadczenia złożonego przez skarżącą do protokołu wizytacji wynika, że nie korzysta ona z opieki służby zdrowia, gdyż jako biolog z wykształcenia leczy się sama.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym o powierzchni 7,51 ha fizycznego, co stanowi 5,09 ha przeliczeniowego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie należności za IV kw. 2010 r. skarżąca uzasadniła tymi samymi okolicznościami jak poprzedni, tj. zgniciem upraw wieloletnich, zniszczeniem systemu równowagi i różnorodności biologicznej środowiska jakim jest gleba, co skutkuje utratą środków do życia.
Do wniosku zostało dołączone oświadczenie sołtysa oraz sąsiadów, którzy potwierdzili, że na nieruchomości skarżącej stoi woda i gospodarstwo jest podtapiane. Ponadto dołączona została kserokopia pisma Urzędu Gminy skierowana do B. R. wzywająca do wyjaśnienia przyczyn zalewania nieruchomości przez inwestycje polegające na budowie domów jednorodzinnych.
W pismach kierowanych do KRUS-u skarżąca wskazuje, że powyższa sytuacja w gospodarstwie rolnym, a tym samym pogorszenie jej warunków materialno-bytowych powstała z błędnych decyzji wydanych przez Urząd Gminy.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji podkreślono, że po zakończeniu postępowania dowodowego organ dokonał analizy zebranych dowodów i stanu prawnego, w oparciu o który rozstrzyga o zasadności przedmiotowego wniosku.
Pismem z dnia 08.10.2012 r. poinformowano skarżącą o zakończeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za IV kw. 2010 r. i o możliwości zapoznania się z zebraną dokumentacją. Realizując wniosek strony przesłano kopie dokumentów zgromadzonych w sprawie. Pismem z dnia 04.12.2012 r. odnosząc się do przedłożonych dokumentów strona poinformowała KRUS o tym, że dokumenty te nie oddają stanu faktycznego; ponownie strona opisała sytuację dotyczącą zalewania gruntów rolnych; nie odniosła się do dokumentów zgromadzonych w sprawie.
Organ w skarżonej decyzji wskazał, że w sprawie o umorzenie należności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników zastosowanie ma art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., który stanowi, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części - co oznacza, że nie każdy wniosek zobowiązanego musi być rozpatrzony pozytywnie, bowiem decyzje w tym przedmiocie muszą być uzasadnione istnieniem istotnych przesłanek wykazujących np. na całkowitą nieściągalność zadłużenia. Ponadto w przypadku spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. U. UE L 337 z 21.12.2007 r.) zaległości na ubezpieczenie emerytalno-rentowe od III kwartału 2004r. można objąć pomocą de minimis. Pomoc de minimis może być przyznana wyłącznie dla gospodarstw rolnych, które nie są przedsiębiorstwami znajdującymi się w trudnej sytuacji. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Komisji (WE) udzielane korzyści finansowe w formie ulg w spłacie należności z tytułu składek, umorzeń oprocentowania od nieopłaconych składek stanowią incydentalną pomoc w ustabilizowaniu się przejściowo trudnej sytuacji ekonomicznej płatnika oraz istnieje pozytywna prognoza, co do poprawy wyników prowadzonej produkcji podstawowych produktów rolnych.
Dokonując analizy sytuacji materialnej i życiowej strony, KRUS uznał, iż sytuacja ta nie uzasadnia umorzenia należności objętych wnioskiem. Mimo uniemożliwienia prowadzenia działalności rolniczej na posiadanych przez skarżącą gruntach rolnych, od 2010 r. nie podjęła ona żadnych czynności faktycznych mających na celu wyeliminowanie czynnika powodującego zalewanie gruntów.
Sytuacja zdrowotna skarżącej nie stanowi przeszkody do podjęcia działań zmierzających do pozyskania innych środków finansowych. Mimo, iż jak skarżąca podaje, nie posiada żadnych źródeł utrzymania, realizuje jednak zobowiązania finansowe między innymi spłaca raty za zakup samochodu w wysokości 600,00 zł miesięcznie, przeznaczyła kwotę około 3.000,00 zł na zakup preparatów ekologicznych.
Powyższe ustalenia świadczą o tym, zdaniem organu, że skarżąca posiada możliwości płatnicze umożliwiające spłatę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Ponadto analizując sytuację skarżącej od 2010 r. do chwili obecnej nie stwierdzono, że uległa ona zmianie. Stan taki utrzymywany jest przez stronę w sposób ciągły, a więc trudno wskazać, że jej sytuacja finansowa znajduje się w przejściowych trudnościach.
Organ zreasumował, że biorąc powyższy fakt pod uwagę brak jest przesłanek pozwalających na udzielenie pomocy w postaci umorzenia i w ramach programu de minimis.
III.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa KRUS z dnia 27 grudnia 2012r. utrzymującą w mocy decyzję z 30 listopada 2010r. o odmowie umorzenia należności.
W uzasadnieniu strona podkreśliła, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. w dniu 4.12.2012 r. odniosła się do materiału dowodowego, zebranego i przedstawionego przez KRUS wyjaśniając, że dokumentacja, przedstawiona przez KRUS dotyczy informacji, pozyskanych przez KRUS w 2010 r., które w żaden sposób nie oddają stanu faktycznego. Stanowisko zatem organu, że nie odniosłam się do dokumentów, zgromadzonych i przedstawionych w sprawie jest zupełnie nietrafione. W piśmie, z dnia 4.12.2012 r., skierowanym do KRUS oraz załączoną do niego skargą do WSA, z dnia 20.07.2012 r., przeciwko Radzie Gminy (sygn. akt II SAB/Gd 75 i 76/12 - na dzień dzisiejszy oczekuje na wyznaczenie terminu) szczegółowo zapoznała organ ze stanem faktycznym i nadzwyczajnym charakterem tej sprawy. Kierownik KRUS, nie podjął jakichkolwiek dalszych czynności w celu ustalenia i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z art. 7 K.p.a., a pomimo wyjaśnień skarżącej, cyt.: "w rażący sposób je zlekceważył i rozstrzygnięcia dokonał wyłącznie na podstawie sfałszowanych informacji, uzyskanych z Urzędu Gminy w 2010 i w 2011 r. W poprzednim postępowaniu, prowadzonym przez Kierownika KRUS organ wydał decyzję naruszając prawo, które polegało na uniemożliwieniu mojej osobie wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, w szczególności ustosunkowania się do poglądów Wójta Gminy a w tym postępowaniu organ podnosi tą samą niedorzeczną argumentację Wójta Gminy z 2010 r. i z początku 2011 r., nie uwzględniając kompletnie dzisiejszych realiów tej sprawy i bardzo poważnych zarzutów wobec urzędu Gminy. Ponadto Kierownik KRUS dopuszcza się zupełnego zniekształcenia stanu faktycznego mojej sytuacji materialnej. Organ dokonał ustaleń faktycznych wbrew wymaganiom określonym w art. 7 K.p.a., nie stosując się do zasady swobodnej oceny dowodów i przeprowadzając w istocie całkowicie dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. W efekcie poczynił ustalenia faktyczne, które nie mają jakiegokolwiek oparcia w dowodach ujawnionych podczas postępowania, a wręcz są sprzeczne z treścią tych dowodów. Np. kwota pożyczanych corocznie środków finansowych na wydatki, ponoszone przeze mnie na zakup materiału siewnego, dopuszczonego w certyfikowanych gospodarstwach ekologicznych, średnio w wysokości 3 tyś. zł uznał za dowód na posiadanie możliwości płatniczych. Ogromne zaległości w ratach kredytu za samochód i grożącą z tego powodu egzekucję ocenił również nadzwyczaj dowolnie, wbrew wszelkim zasadom logicznego rozumowania i rażąco naruszając fundamentalne zasady współżycia społecznego, jako dowód na posiadanie środków utrzymania. Rażąco nie odniósł się do mojego zapożyczania się na wydatki mieszkaniowe, coroczne wydatki na najmowanie sprzętu rolniczego i usługi, do kosztów mojej pracy, którą podejmuję, wzrastania mojego zubożenia a przede wszystkim nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zobowiązują KRUS, jako reprezentanta instytucji Państwa do umorzenia zaległości. Wyjaśnienia wymaga także, co Kierownik słupskiego KRUS miał na uwadze umieszczając na piśmie sformułowanie, cytat: iż "nie podjęłam żadnych czynności faktycznych mających na celu wyeliminowanie czynnika powodującego zalewanie gruntów". Wnoszę do WSA o zadanie wprost organowi takiego pytania i zażądanie szczegółowej odpowiedzi, jakież to czynności winnam podjąć wg. funkcjonariuszy publicznych KRUS-u".
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
V.
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że rozpoznawana sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 30 maja 2012r., sygn. akt I SA/Gd 327/11, uchylił decyzję Prezesa KRUS z 7 lutego 2011r.
W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. pogląd S. Hanuska (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318,319, przywołany przez A. Kabata (w:) B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wyd. Zakamycze 2005, s. 345).
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 1089/99 przywołany przez J.P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.223). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 22 września 1999 r., I SA 2019/98 ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 i n.).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skład orzekający nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego jak również nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko sądu wyrażone w wyroku WSA.
Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
VI.
Raz jeszcze podkreślić należy, że zasadność wniosku o umorzenie tego rodzaju należności musi być rozpatrywana przez pryzmat art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Zgodnie z tym przepisem Prezes Kasy (lub upoważniony przez niego pracownik Kasy), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Przy czym zgodnie z art. 6 pkt 13b u.u.s.r. za należności z tytułu składek na ubezpieczenie uznaje się nie tylko składki ale i należne od nich odsetki oraz koszty upomnienia.
Jak już podkreślono w tym uzasadnieniu, prezentując stanowisko WSA w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 327/11, że z treści art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.u.r. wynika, iż istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest jej uznaniowy charakter.
Jest kwestią oczywistą, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie należności składkowych został określony precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych; w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.
W sprawie tej, po ponownym rozpoznaniu sporawy, organ sprostał ww. obowiązkowi. Nie zostały naruszone przepisy postępowania, w tym art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 k.p.a.,
Zdaniem Sądu organ właściwie rozważył sytuację zobowiązanej i jej możliwości płatnicze. Należy zaakceptował pogląd, że w badanej sytuacji odmowa umorzenie jest adekwatna do sytuacji skarżącej.
Argumentacji organu nie podważają zarzuty podniesione w skardze. Jest niewątpliwe, że odmowa umorzenia pociągnie za sobą przejściowe pogorszenie sytuacji skarżącej, jednak nie spowoduje jej drastycznego pogorszenia.
Co należy wyraźnie podkreślić - nie podlega ocenie Sądu decyzja skarżącej wskazująca, że utrzymuje się z emerytury swojej matki z którą mieszka. Nie można jednak z tej okoliczności wywodzić wyczerpania dyspozycji art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., bowiem skarżąca ma możliwość poprawy stanu swoich finansów: jest osobą posiadającą wyższe wykształcenie, jest zdrowa, nie przedstawiła dowodu świadczącego, że nie jest zdolna do podjęcia pracy zarobkowej.
Nie można przy tym zapominać, że do obowiązków Prezesa KRUS należy dbałość o stan finansów funduszów, zatem przy podejmowaniu decyzji organ zasadnie i właściwie wyważył interes publiczny i interes strony.
Nie jest w konsekwencji trafny zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. W ocenie Sądu organ zasadnie ocenił i prawidłowo uznał, że nie został wykazany ważny interes strony przemawiający za umorzeniem w całości należności z tytułu składek na ubezpieczenie.
W tej sprawie należy wskazać, wobec stanowiska obu stron postępowania, że bez wiodącego znaczenia w tej sprawie mają kwestie związane z ewentualnym żądaniem skarżącej zapłaty odszkodowania czy też z naruszeniem ustawy z 21 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005r., nr 239, poz. 2019) przez inwestorów, którzy zabudowali działki położone powyżej nieruchomości skarżącej. Sprawa wszczęta wnioskiem skarżącej może być rozpatrywana wyłącznie w zakresie wyczerpania (lub nie) dyspozycji art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Organ zaś właściwie ocenił skutek częściowego zalania gruntu należącego do strony oraz fakt, że grunt ten w roku 2010 faktycznie nie był przez stronę użytkowany rolniczo (por. m.in. protokół z przeprowadzenia lustracji k. 85 i odmowa podpisania tego protokołu przez stronę k. 87 akt postępowania podatkowego; k. 97, 97v, k. 99, w tym protokół rozprawy administracyjnej z dnia 24 listopada 2010r. i ustalenia, że strona nie podjęła czynności zmierzających do odwodnienia własnej nieruchomości, chociażby poprzez skierowanie zalegającej wody do rowu melioracji szczegółowej R-M).
Skarżąca miała możność – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd podkreśla, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających ważny interes skarżącej żądającej umorzenia należności z tytułu składek KRUS. To przecież skarżąca dysponuje pełną wiedzą na temat przyczyn i okoliczności takiej a nie innej jej sytuacji rodzinnej, majątkowej czy finansowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokonał prawidłowej oceny tego materiału, którym dysponował. Sąd nie stwierdza naruszenia przepisów prawa.
Sąd uznając zatem w oparciu o art. 145 p.p.s.a., a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
EK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło