I SA/Gd 145/18

Dnia 18 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2014 roku postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2018 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2014 roku. W piśmie z dnia 17 września 2018 roku skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku wskazując, że nie otrzymał z sądu żadnej informacji o wydanym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Jak wskazano wyżej, pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Innymi słowy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nastąpiło bez winy strony. Strona skarżąca składając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazała jedynie, że o jego wydaniu dowiedziała się w rozmowie telefonicznej z Izbą Administracji Skarbowej, natomiast nie otrzymała z sądu żadnej informacji o wydanym rozstrzygnięciu. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 142 § 1 p.p.s.a. odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie, przy czym z urzędu nie sporządza się uzasadnienia w sprawach, w których skarga została oddalona, co wynika z art. 141 § 2 p.p.s.a. Z kolei przepis art. 139 § 4 p.p.s.a. stanowi, że odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że sąd z urzędu zawiadamia stronę o wydanym wyroku, przesyłając jej odpis sentencji orzeczenia tylko w sprawach, w których skarga została uwzględniona lub w sytuacji, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie ma natomiast obowiązku doręczać z urzędu odpisu wyroku oddalającego skargę wydanego na rozprawie (zob. postanowienie NSA z 15 czerwca 2018 r., I OZ 564/18). W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2018 r., został wydany na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. Sąd nie miał zatem obowiązku z urzędu doręczać stronie wydanego w sprawie wyroku, lecz mógł uczynić to jedynie na złożony przez stronę wniosek. Sąd wskazuje przy tym, że strona skarżąca byłą prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, o czym świadczy treść zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 78), podpisanego przez M.D. Skarżący miał zatem wiedzę o tym, kiedy odbędzie się rozprawa, na której będzie rozpatrywana jego skarga. Nawet pomimo tego, że stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe, strona dysponując informacją o planowanym posiedzeniu sądu, miała możliwość uzyskania informacji, czy w dniu rozprawy zostało wydane rozstrzygnięcie i o jakiej treści. Skoro skarżący tego nie uczynił we właściwym czasie, to nie można przyjąć, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.