I SA/Gd 147/02

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKEJ Z dnia 29 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Elżbieta Rischka Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot podatku VAT za miesiąc lipiec 2001 r. oddala skargę W dniu 27 sierpnia 2001 r. reprezentujący spółkę A P. S. (jej dyrektor finansowy) złożył deklarację VAT – 7 za lipiec 2001r.wraz z wnioskiem o dokonanie, na podstawie art. 14 a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50, ze zm.) zwanej dalej "ustawą o VAT", zwrotu części wpłaconej kwoty za ten okres. Następnie w dniu 30 sierpnia 2001 r. P. S. złożył korektę ww. deklaracji, w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, wynikającą z uwzględnienia podatku naliczonego w kwocie [...] z faktur dokumentujących zakup leków. Do ww. korekty dołączył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w wysokości [...] zł oraz pismo, którym wycofał wniosek z dnia 27 sierpnia 2001 r. o zwrot podatku. Wobec tego Urząd Skarbowy decyzją z dnia 17 września 2001 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte na wniosek skarżącej spółki postępowanie w przedmiocie częściowego zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. Następnie po rozpoznaniu wniosku z dnia 30 sierpnia 2001 r. organ podatkowy pierwszej instancji odmówił decyzją z dnia 25 września 2001 r. nr [...] stwierdzenia nadpłaty podatku VAT za lipiec 2001 r. W tym samym dniu spółka nadała w placówce pocztowej pismo, którym cofnęła ww. wniosek o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosła o uznanie za prawidłową i ostateczną deklarację złożoną w dniu 27 sierpnia 2001r. W dniu 27 września 2001 r. spółka złożyła odwołanie od decyzji z dnia 17 września 2001 r., w którym podniosła, iż cofnięcie wniosku o zwrot podatku VAT za lipiec 2001 r. nie było prawnie skuteczne, gdyż osoba dokonująca tej czynności nie była do tego uprawniona. Zdaniem spółki umocowanie Pana S. obejmowało jedynie możliwość złożenia deklaracji oraz złożenia wniosku, jednakże bez prawa do jego zmiany, uzupełnienia lub cofania, a organ pierwszej instancji, nie badając uprawnień P. S. (nie będącego ani członkiem zarządu ani prokurentem, a więc osobą uprawnioną do reprezentacji spółki) naruszył przepis art. 187 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa decyzją z dnia 19 grudnia 2001 r. nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w dniu złożenia pisma wycofującego wniosek o częściowy zwrot wpłaconej kwoty podatku VAT za lipiec 2001 r. urząd skarbowy dysponował jedynie pełnomocnictwem z dnia 30 marca 2001 r. na podstawie którego P. S. był upoważniony do reprezentowania interesów skarżącej w postępowaniach z zakresu kontroli podatkowej prowadzonych przez organy podatkowe, jak również w postępowaniach prowadzonych przez organy kontroli skarbowej, a nadto do składania deklaracji podatkowych PIT-4, VAT-7 oraz PIT 8A. Nie dysponował natomiast pełnomocnictwem z dnia 25 kwietnia 2001 r., które nie zostało dołączone do akt sprawy. Mając na względzie posiadane pełnomocnictwo, organ pierwszej instancji przyjmował składane przez pełnomocnika deklaracje VAT-7 za kolejne miesiące (od kwietnia do lipca 2001 r.) i składane wraz z nimi wnioski o dokonanie zwrotu części wpłaconej kwoty podatku w trybie art. 14a ustawy o VAT. Do chwili złożenia odwołania wszelką korespondencję kierowaną do urzędu podpisywał P. S., w tym wniosek o stwierdzenie nadpłaty, korektę deklaracji VAT-7 za lipiec 2001 r., a także pismo wycofujące wniosek o zwrot VAT. Pełnomocnictwo z dnia 25 kwietnia 2001 r. stanowiło umocowanie do składania w imieniu spółki wniosków o zwrot VAT bez prawa ich zmiany, uzupełnienia lub cofania, zatem należało domniemywać, że pełnomocnik nie był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, czy uczestniczenia w tym postępowaniu, która to okoliczność nie była jednakże kwestionowana przez spółkę, zorientowaną w działaniach pełnomocnika (o czym świadczy treść odwołania). Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji zasadnie uwzględnił żądanie pełnomocnika wycofania wniosku o zwrot VAT, gdyż P. S. był uprawniony do jego zgłoszenia. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła mu naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej polegające na wydaniu decyzji bez zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz art. 137 tej ustawy polegające na ustaleniu zakresu pełnomocnictwa wbrew jego pisemnej treści. Rozwijając zarzuty skargi, spółka podniosła, że P. S., składając w dniu 27 sierpnia 2001 r. deklarację VAT-7 wraz z wnioskiem o dokonanie zwrotu podatku VAT, działał na podstawie dwóch pełnomocnictw udzielonych mu przez zarząd spółki: z dnia 30 marca 2001 r. stanowiącego umocowanie dla złożenia deklaracji oraz z dnia 25 kwietnia 2001 r. będącego umocowaniem tylko dla złożenia wniosku bez prawa do jego zmiany, uzupełnienia lub cofnięcia. Organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 187 Ordynacji podatkowej, uznając, iż P. S. skutecznie cofnął wniosek o zwrot podatku VAT, bez dokonania ustaleń, czy był on osobą do tego uprawnioną. Skarżąca podniosła, iż zakres pełnomocnictwa z dnia 30 marca 2001 r. nie obejmował nie tylko prawa do cofnięcia wniosku o zwrot VAT, ale i prawa do jego złożenia. Wobec tego organ podatkowy, nie dysponując w chwili przyjmowania wniosku o zwrot VAT pełnomocnictwem z dnia 25 kwietnia 2001 r., winien zażądać od strony dołączenia stosownego pełnomocnictwa, czego nie zrobił, a następnie próbował konwalidować to uchybienie, dokonując ustaleń wbrew treści dokumentu. Granice umocowania pełnomocnika określa w sposób autonomiczny i jednostronny sam mocodawca w oświadczeniu woli o udzieleniu określonej osobie pełnomocnictwa. Analiza treści obu pełnomocnictw wyraźnie wskazuje, że były to pełnomocnictwa szczególne (dla dokonania określonej czynności lub dokonania określonego rodzaju czynności). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia zakresu umocowania P. S. do działania w imieniu i na rzecz skarżącej, a w szczególności do rozstrzygnięcia, czy obejmowało ono prawo do wycofania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. Z materiału dowodowego wynika, iż w dacie wycofania ww. wniosku, tj. w dniu 30 sierpnia 2001 r. organy podatkowe dysponowały jedynie pełnomocnictwem z dnia 30 marca 2001 r., przedłożonym im w dniu 5 kwietnia 2001 r. Zgodnie z treścią tego pełnomocnictwa P. S. był umocowany m.in. do składania deklaracji podatkowych PIT-4, VAT-7 oraz PIT 8A. Ze względu na brak zapisów ograniczających to prawo, należy przyjąć, iż obejmowało ono również umocowanie do składania korekt tych deklaracji oraz - wbrew twierdzeniom skarżącej - do składania, modyfikowania i cofania wniosków będących bezpośrednią konsekwencją złożenia tych deklaracji, jak wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku czy o zwrot podatku w trybie art. 14a ustawy o VAT. Zwłaszcza, że przywołany tryb wymaga jednoczesnego złożenia wniosku o zwrotu podatku VAT i deklaracji VAT-7. Powyższe potwierdza okoliczność, iż skarżąca nie kwestionuje prawnej skuteczności złożenia przez pełnomocnika korekty deklaracji VAT-7 oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty, choć nie przedłożyła organom podatkowym osobnych pełnomocnictw dla dokonania tych czynności. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, bezzasadne jest twierdzenie skarżącej, iż P. S., składając w dniu 27 sierpnia 2001 r. deklarację VAT-7, działał na podstawie pełnomocnictwa z dnia 30 marca 2001 r., a składając wniosek o zwrot podatku od towarów i usług, działał na podstawie pełnomocnictwa z dnia 25 kwietnia 2001 r. Gdyby tak było, to byłby on zobowiązany do przedłożenia organom podatkowym stosownego pełnomocnictwa, czego nie uczynił. W tym miejscu należy wskazać skarżącej, iż momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione, jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa albo też dzień zgłoszenia pełnomocnictwa ustanie do protokołu (zgodnie z art. 137 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zdaniem Sądu nie było powodów, dla których organ podatkowy, dysponując pełnomocnictwem z dnia 30 marca 2001 r., musiałby podejmować czynności na okoliczność istnienia innego pełnomocnictwa. Wręcz przeciwnie to na stronie postępowania ciążył obowiązek dostarczenia organowi pełnomocnictwa szczególnego, które zawężałoby zakres udzielonego wcześniej umocowania. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej. Bezsporne jest, iż pełnomocnictwo z dnia 25 kwietnia 2001 r., na które powołuje się skarżąca, zostało przedłożone organom podatkowym dopiero w dniu 27 września 2001 r.. wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie w przedmiocie zwrotu podatku VAT. Powyższe nastąpiło zatem w momencie, w którym spółka wiedziała już o bezzasadności swojego wniosku o stwierdzenie nadpłaty (ze stanowiskiem organu podatkowego została zapoznana w dniu 18 września 2001 r.) i go wycofała (pismem nadanym w dniu 25 września 2001 r.), wnosząc jednocześnie o uznanie deklaracji z dnia 27 sierpnia 2001 r. za ostateczną i prawidłową. Okoliczności sprawy wskazują zatem, iż pełnomocnictwo z dnia 25 kwietnia 2001 r., ograniczające umocowanie P. S. jedynie do składania wniosków o zwrot podatku VAT, bez prawa do ich zmiany, uzupełniania lub cofania, zostało sporządzone tylko i wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania w celu uchylenia się od niekorzystnych skutków dokonanej przez spółkę czynności procesowej (utraty prawa do zwrotu podatku). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.