I SA/Gd 148/96
WyrokWSA w Gdańsku1997-10-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na usługi marketingowe, polegające na rozeznaniu rynku wschodniego, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodu, jeśli spółka w wyniku poniesienia tych wydatków nie osiągnęła żadnych efektów, a nie tylko materialnych?Ratio decidendi
Wydatki na usługi marketingowe, polegające na rozeznaniu rynku, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodu, nawet jeśli nie przyniosły one bezpośrednich, materialnych efektów. Jednakże, jeśli spółka w wyniku poniesienia tych wydatków nie osiągnęła żadnych efektów, a nie tylko materialnych, nie można ich uznać za koszty uzyskania przychodu. Brak wykazania przez spółkę konkretnego wykorzystania informacji uzyskanych od firmy marketingowej w działalności gospodarczej, a także brak dowodów na nawiązanie kontaktów handlowych w wyniku tych informacji, uzasadnia korektę kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła korekty kosztów uzyskania przychodu spółki cywilnej "I." za rok 1992 przez organy podatkowe, co skutkowało podwyższeniem dochodu wspólników i należnego podatku dochodowego. Sporne były wydatki na konsumpcję, zakup zegarków oraz usługi marketingowe zlecone litewskiej firmie K. Skarżący kwestionowali zasadność uznania tych wydatków za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co oznacza utrzymanie w mocy decyzji organów podatkowych.Pełny tekst orzeczenia
Usługi marketingowe nie muszą skutkować osiągnięciem przez zleceniodawcę tych usług konkretnych przychodów, aby wydatki za te usługi można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Nie można jednak uznać, iż poniesione wydatki za rozeznanie rynku wschodniego stanowiły koszty uzyskania przychodu, w sytuacji gdy spółka w wyniku poniesienia tych wydatków nie osiągnęła żadnych efektów, a nie tylko materialnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do tego, czy zasadnie organy podatkowe skorygowały wykazane przez spółkę cywilną "I.", której jednym ze wspólników był skarżący, koszty uzyskania przychodu za rok 1992, co spowodowało podwyższenie przypadającego na wspólników dochodu i należnego od skarżących za 1992 r. podatku dochodowego.
Rozstrzygając powyższy spór Sąd uznał, iż dokonana przez organy podatkowe korekta kosztów uzyskania przychodu firmy "I." za 1992 r. była zasadna.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze prawidłowo organy uznały, iż nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki w kwocie:
- 2.721.000 st. zł poniesione na konsumpcję,
- 1.959.000 st. zł wydatkowane tytułem zakupu zegarków,
- 429.122.000 st. zł poniesione jako z tytułu opłaty za usługi marketingowe zlecone litewskiej firmie K.
W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ kosztami uzyskania przychodu z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Z treści tego przepisu wynika, iż aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. Nie we wszystkich oczywiście sytuacjach ów związek przyczynowo-skutkowy jest tak wyraźny, dlatego też każdą z takich sytuacji należy rozpatrywać odrębnie i tak też należało postąpić w badanej sprawie.
Skarżący podnieśli w skardze, iż usługi związane z badaniem rynków /usługi marketingowe/ już z samej swojej istoty nie muszą przynieść wymiernych pod względem materialnym efektów i stąd wydatki na te usługi stanowią koszty uzyskania przychodu.
Poza sporem w sprawie jest, iż wydatki w kwocie 429.129.000 st. zł poniesione przez spółkę "I." na rzecz litewskiej firmy K. za rozeznanie rynków krajów b. ZSRR nie spowodowały powstania lub zwiększenia przychodów Spółki "I." w 1992 r. /podobnie w latach 1993-1994/.
Sąd przyznaje, iż usługi marketingowe nie muszą skutkować osiągnięciem przez zleceniodawcę tych usług konkretnych przychodów, aby wydatki za te usługi można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.
Nie można było jednak uznać, iż poniesione przez Spółkę "I." wydatki za rozeznanie rynku wschodniego stanowiły koszty uzyskania przychodu, w sytuacji gdy Spółka w wyniku poniesienia tych wydatków nie osiągnęła żadnych efektów, a nie tylko materialnych.
Skarżący nie wykazali w toku postępowania podatkowego, aby informacje firmy litewskiej, których brak w aktach sprawy, zostały w konkretny sposób wykorzystane przez spółkę w prowadzonej działalności gospodarczej. Twierdzenie wspólników, iż spółka na skutek tych informacji nawiązała kontakty handlowe z firmami zachodnimi nie mogły być uwzględnione przy rozstrzyganiu charakteru spornych wydatków, albowiem nie przedłożono żadnych dowodów potwierdzających nawiązanie tychże kontaktów.
W tych okolicznościach zasadnym było skorygowanie kosztów uzyskania przychodów roku 1992 o wartość tychże wydatków.
Prawidłowo również wskazały organy podatkowe, iż paragon nie zawierający danych wynikających z treści par. 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ nie stanowi dowodu księgowego, w oparciu o który można opisany w nim wydatek uznać za koszt uzyskania przychodu dla celów podatku dochodowego.
Skoro więc paragony wystawione za konsumpcję w kwocie 2.721.000 st. zł oraz zakup zegarków w kwocie 1.959.000 st. zł nie spełniały wymogów określonych tym rozporządzeniem /nie zawierały danych dotyczących nabywcy/ nie można było stwierdzić, że były to wydatki poniesione przez spółkę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W konsekwencji należało uznać, iż wydatki te nie mogą obciążać kosztów uzyskania przychodów.
Nie znajdując zatem podstaw do wzruszenia podjętych w sprawie decyzji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło