I SA/Gd 1523/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. N. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 rok. Wraz ze skargę podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku skarżąca podała, że w dniu 2 września 2015 r. z korespondencji nadanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., zawierającej m.in. tytuł wykonawczy oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, dowiedziała się o wydaniu przez organ odwoławczy decyzji w zakresie podatku dochodowego za 2010 r. Podatniczka wyjaśniła, że w toku postępowania odwoławczego zmieniła stan cywilny, co wiązało się ze zmianą nazwiska. Fakt ten zgłosiła w urzędzie gminy. Tam poinformowano ją, że nie musi zgłaszać organowi skarbowemu faktu zmiany nazwiska, gdyż taka informacja z urzędu zostanie przekazana urzędowi skarbowemu. Jednocześnie podano jej, że o zmianie miejsca zamieszkania jest zobowiązana poinformować urząd skarbowy wraz ze złożeniem zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania. Skarżąca wskazała, że jej mąż w dniu 7 stycznia 2015 r. sprzedał mieszkanie przy ul. Z. [...] w K. i jej nowe miejsce zamieszkania znajduje się przy ul. K. [...] w G. Skarżąca podkreśliła, że na wystawionym tytule wykonawczym oraz zawiadomieniach o zajęciu rachunków bankowych figuruje prawidłowe jej nazwisko, co dowodzi, że urząd gminy przekazał organowi skarbowemu informację o zmianie danych osobowych. Skarżąca zaznaczyła, że nie jest prawnikiem i działała w zaufaniu do pracowników urzędów. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej jako adresata decyzji oznaczył N. R. Przy tak zaadresowanej przesyłce nabywcy lokalu mieszkalnego przy ul. Z. uznali, że awizo skierowane do N. R. nie dotyczy znanej im osoby i dlatego nie przekazali jej informacji o przesyłce. W związku z tym nie odebrała tej przesyłki. Końcowo, skarżąca zaakcentowała, że nie znajduje uzasadnienia dla sytuacji, w której organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany nazwiska. Zatem uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dlatego też w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., więc zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Z kolei oceniając brak winy w uchybieniu terminu, należy uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Zatem za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Zdaniem Sądu, analiza wniosku podatniczki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. We wniosku skarżąca podniosła, że zmieniła stan cywilny i nazwisko. Ponadto zmieniła miejsce zamieszkania. W urzędzie gminy, gdzie zgłosiła ten fakt, poinformowano ją, że nie musi zgłaszać organowi skarbowemu faktu zmiany nazwiska, gdyż taka informacja z urzędu zostanie przekazana urzędowi skarbowemu. Jednocześnie podano jej, że o zmianie miejsca zamieszkania jest zobowiązana poinformować urząd skarbowy wraz ze złożeniem zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania. W świetle powyższego podatniczka podkreśliła, że nie znajduje uzasadnienia dla sytuacji, w której Dyrektor Izby Skarbowej nieprawidłowo oznaczył adresata decyzji i wyekspediował przesyłkę wraz z tą decyzją, co skutkowało tym, że nabywcy lokalu przy ul. Z. uznali, że przesyłka skierowana do N. R. nie dotyczy znanej im osoby i nie przekazali jej informacji o przesyłce. W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącą okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że w czasie trwania postępowania podatkowego skarżąca zmieniła adres zamieszkania, lecz nie poinformowała o tym organu podatkowego, pomimo wiedzy o toczącym się wobec niej postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Co istotne, jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, organ I instancji, wszczynając postępowanie postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 r. poinformował stronę o obowiązku wynikającym z art. 146 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w skrócie O.p. Otóż, zgodnie z tym przepisem w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczenie pisma drogą elektroniczną. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (art. 146 § 2 O.p.). W świetle przywołanego przepisu, nie budzi wątpliwości, że strona ma obowiązek informacyjny co do zmiany adresu w toku prowadzonego postępowania, w przeciwnym razie ponosi konsekwencje tego zaniedbania. Wówczas pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Wskazać należy, że na gruncie rozpoznawanej sprawy w związku z tym, że podatniczka nie dopełniła obowiązku zawiadomienia o zmianie swojego adresu, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2015 r. została doręczona pod dotychczasowym adresem ([...]-[...] G.K., ul. Z.[...]) na zasadzie fikcji prawnej po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w trybie art. 150 O.p. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. O braku winy w uchybieniu terminowi można by mówić tylko wówczas, gdyby skarżąca dołożyła wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Tymczasem niedopełnienie obowiązku szczególnej staranności, polegające na niezawiadomieniu organu o zmianie adresu, w ocenie Sądu, jest przejawem zawinionego zaniedbania strony, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby niedopełnienie tego obowiązku było spowodowane jakimiś nadzwyczajnymi przeszkodami. W świetle tego, co wyżej powiedziano, okoliczność zmiany nazwiska oraz stanu cywilnego przez skarżącą w toku postępowania podatkowego pozostawała bez wpływu na ocenę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.