II GZ 257/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 957/12 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 957/12 oddalił wniosek L. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr PRŚ/68/2011 w przedmiocie wstrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podniósł, że L. Z., dalej Skarżący, pismem z dnia 27 lutego 2012 r. wniósł skargę na ww. decyzję organu doręczoną mu w dniu 11 sierpnia 2011 r. Do skargi Skarżący dołączył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który uzasadnił tym, że o wydaniu decyzji dowiedział się przypadkiem przy przeglądaniu akt w sprawie karnej o sygn. akt II K 821/09 rozpoznawanej przed sądem powszechnym. Skarżący zaznaczył, że wspomnianą decyzję odebrała jego córka w sierpniu 2011 r. jednakże nie przekazała mu informacji o odbiorze przesyłki. Sąd I instancji stwierdził, że zaniechanie domownika w zakresie przekazania korespondencji obciąża w swoich skutkach Skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji błąd osoby trzeciej jest równoznaczny z brakiem należytej staranności Skarżącego przy podejmowaniu czynności procesowych. Sąd I instancji uznał, że Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i z tego powodu nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Na postanowienie Sądu I instancji L. Z. złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia, przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podkreślił, że domownik nie może być traktowany na równi z profesjonalnym pełnomocnikiem z konsekwencjami procesowymi wynikającymi z takiej sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w przepisach art. 86 p.p.s.a. i art. 87 p.p.s.a. tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a., art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Skarżący powinien był powołać się więc na okoliczności wskazujące na brak winy w niedochowaniu terminu. Sąd I instancji trafnie stwierdził, że Skarżący nie wykazał tej przesłanki, gdyż fakty podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu było niezawinione. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako kryterium oceny istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej należy oczekiwać od osoby dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. o sygn. akt II CRN 448/71). Przy ocenie zawinienia strony w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności procesowej w terminie ale również okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań zmierzających do zachowania tego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 221/12). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r. o sygn. akt II OZ 179/12). Okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobniają braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżący podniósł, że korespondencję zawierającą decyzję odebrała w jego imieniu córka i nie przekazała Skarżącemu przesyłki. Skarżący dowiedział się więc o istnieniu decyzji dopiero w trakcie przeglądania akt sprawy karnej. Zaś w dniu 23 lutego 2012 r. wydano Skarżącemu z akt sprawy karnej odpis zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty powołane przez Skarżącego nie uzasadniają braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Skarżący nie może bowiem przerzucać negatywnych skutków braku staranności w prowadzeniu swoich spraw na osoby trzecie, którymi się posługuje m.in. w odbiorze korespondencji urzędowej. Błąd lub innego rodzaju uchybienie osoby trzeciej jest w tym przypadku równoznaczne z błędem Skarżącego. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.