I SA/Gd 1572/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, WSA Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość akcji nabytych przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, które nie zostały sprzedane, wchodzi do masy spadkowej po zmarłym małżonku i podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Sąd uznał, że akcje nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, zgodnie z art. 31 i 32 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stanowią majątek wspólny. W związku z tym, połowa wartości tych akcji wchodzi do masy spadkowej po zmarłym małżonku i podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, niezależnie od tego, czy akcje zostały sprzedane. Podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa z dnia powstania obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca K.C. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Sprawa dotyczyła wliczenia do masy spadkowej po zmarłej matce wartości udziału w akcjach spółki "A" S.A., które skarżąca twierdziła, że były wyłączną własnością ojca. Organy podatkowe uznały, że akcje te, nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, stanowiły majątek wspólny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant - Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.C. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
I SA/Gd 1572/01
U z a s a d n i e n i e
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 lutego 2001 r. Sygn. akt NS [...] stwierdził nabycie spadku po B.C. Spadek nabyli w częściach 1/2 mąż W.C. i córka K.C.
W dniu 2 kwietnia 2001 r. skarżąca złożyła zeznanie podatkowe o nabyciu majątku w drodze spadku. Jednym ze składników masy spadkowej był udział w części po 1/2 wartości akcji spółki "A" S.A., których cena podana przez skarżącą na dzień powstania obowiązku podatkowego wynosiła 33.468,75 zł.
[...] Urząd Skarbowy uznał, że spadkobiercy podali wartość masy spadkowej zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 ze zm.) i przyjął do podstawy opodatkowania wartość określoną przez nabywcę.
[...] Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.560,60 zł.
Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie w którym podniosła, że pakiet akcji "A" S.A. był wyłącznie własnością ojca W.C. i że akcje te nie były objęte wspólnością majątkową małżeńską.
Nie mogły zatem wejść do masy spadkowej po zmarłej matce.
Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego decyzję z dnia [...].
W uzasadnieniu powołała się na art. 32 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi o wspólności majątkowej małżeńskiej.
Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku.
Skarżąca K.C. ponowiła zarzut zawarty w odwołaniu a mianowicie to, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że do masy spadkowej po zmarłej matce weszła wartość 1/2 części akcji "A" S.A. notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Zarzuciła, że akcje te dotąd nie zostały sprzedane, a urząd skarbowy ustalił ich cenę na podstawie ceny notowanej w określonym dniu na sesji giełdowej.
Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sądy administracyjne zgodnie ze swoimi kompetencjami orzekają o zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującym prawem.
W niniejszej sprawie uznano, że decyzja Izby Skarbowej prawa nie narusza.
Zatem złożoną na nią skargę należało uznać za niezasadną.
Z akt sprawy wynika, że akcje "A" S.A. zostały nabyte przez ojca skarżącej z puli akcji pracowniczych w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Zgodnie z art. 32 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
W szczególności stanowią dorobek małżonków: pobrane wynagrodzenia za pracę oraz za inne usługi świadczone osobiście przez któregokolwiek z małżonków, a także dochody z majątku wspólnego jak również z odrębnego majątku każdego z małżonków.
Zatem zakupione akcje stanowiły własność obojga rodziców. Również pieniądze uzyskane z ich sprzedaży były ich własnością wspólną.
Jeżeli bowiem umowę nabycia akcji zawarła osoba pozostająca w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, nabyte przez nią akcje wchodzą, zgodnie z art. 31 i 32 k.r.o. - mimo że małżonek nabywcy nie staje się stroną tej umowy ani wspólnikiem spółki akcyjnej - w skład majątku wspólnego. Nabycia akcji przez osobę pozostającą w ustawowej wspólności majątkowej nie dotyczy bowiem żaden z wyjątków zastrzeżonych w art. 33 pkt 2-10 k.r.o.
O przynależności zaś do majątku wspólnego określonego prawa, co do którego nie występuje żaden z wyjątków zastrzeżonych w art. 33 k.r.o., rozstrzyga jedynie porównanie chwili nabycia tego prawa z czasem pozostawania nabywcy (nabywców) we wspólności ustawowej. Jeżeli data nabycia przypada na ten czas, nabyte prawo staje się składnikiem majątku wspólnego.
Wspólność majątkowa ustaje z chwilą śmierci małżonka i do majątku, który był nią objęty, stosuje się przepisy o współwłasności.
Na mocy art. 922 § 1 kodeksu cywilnego prawa i obowiązki przechodzą z chwilą śmierci na spadkobierców.
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i spadkobiercy nabywają spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 924 i 925 k.c.).
Podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość) ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy powstał w dniu 21 marca 2001 r. tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy.
Tak więc ocenie podlega stan faktyczny, który zaistniał na dzień nabycia spadku.
Należy więc stwierdzić, że okoliczność na którą powołuje się skarżąca, a mianowicie fakt, że akcje te dotąd nie zostały sprzedane, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, ze względu na powołany przepis art. 7 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W tej sytuacji - wobec uznania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa - skargę, jako niezasadną, należało oddalić (art. 151 ustawy o p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło