I SA/Gd 1679/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 grudnia 2016 r. wezwano skarżącą M.W. do usunięcia braku formalnego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r. poprzez podpisanie skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego. Powyższe wezwania doręczono skarżącej w dniu 24 stycznia 2017 r. Skarżąca w przypisanym terminie uiściła należny wpis sądowy. W dniu 9 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi wraz z udzielonym córce pełnomocnictwem do reprezentowania przed WSA. W piśmie tym wskazano, że skarżąca nie mogła dokonać czynności w terminie, bowiem nagle - w dniu 30 stycznia 2017 r. zachorowała na grypę, która miała ostry przebieg (gorączka, osłabienie, ból). Wskazano, że skarżąca jest osobą starszą (77 lat) i w tym czasie potrzebowała spokoju, a sprawy toczące się przed organem negatywnie wpływają na jej zdrowie. W 2014 r. skarżąca zapoznając się z treścią decyzji dostała wylewu. Pełnomocnik wyjaśniła, że skarżąca w czasie choroby nie korzystała z pomocy lekarza, albowiem w tym czasie sama zajmowała się matką - posiada wiedzę z zakresu medycyny (homeopatia klasyczna), zatem zapewniła jej właściwą opiekę medyczną. Końcowo wskazano, że nieuwzględnienie wniosku stanowiłoby pogwałcenie praw człowieka oraz wartości konstytucyjnych poprzez naruszenie godności i zamknięcie drogi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Jak zostało ustalone, strona stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania której terminowi uchybiła, pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez pełnomocnika skarżącej uprawdopodobniają brak jej winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, pełnomocnik skarżącej jako okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu wskazuje chorobę skarżącej. W ocenie sądu zaprezentowana przez pełnomocnika argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Wskazane we wniosku powody, dla których strona nie złożyła podpisanej skargi nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Zauważyć należy, że podpisanie skargi nie jest skomplikowaną czynnością procesową. W ocenie sądu, niewątpliwie choroba u osoby starszej może mieć intensywniejszy przebieg, niemniej jednak skoro skarżąca nie skorzystała z pomocy lekarskiej, to należało przypuszczać, że jej choroba nie była na tyle poważna, aby uniemożliwiło jej to złożenie podpisu. Złożona w niniejszej sprawie skarga jest bardzo lakoniczna a jej przeczytanie i podpisanie, nie wymaga nakładów pracy, których nie mogłyby dokonać osoba starsza w tym będąca chora na grypę. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 577/10, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (LEX nr 742636). Odnosząc się do powyższego należy mieć na uwadze, że sama czynność podpisywania pisma nie jest czynnością nader stresującą. Sąd z urzędu posiada informacje, że skarżąca prowadziła przez tutejszym sądem sprawę, która zakończyła się merytorycznym jej rozstrzygnięciem. Również jej córka aktywnie korzysta z przysługującego jej prawa i skarży szereg rozstrzygnięć organów. Powyższe zdaniem sądu dodatkowo wzmacnia argumentację, że strona skarżąca zdawała sobie sprawę z powagi niewykonania czynności w terminie i jej skutków, zatem jej zaniechanie należałoby kwalifikować jako niedbalstwo. Podkreślenia wymaga również, że skarżąca w celu terminowego nadania pisma mogła wyręczyć się chociażby córką, która zamieszkuje z nią pod jednym adresem i która przebywała z nią w czasie choroby, czego jednak nie uczyniła. W tej sytuacji sąd uznał, że podnoszona przez stronę argumentacja nie usprawiedliwiała braku winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.