I SA/Gd 170/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-05-11
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Danuta Oleś, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji nabycia paliwa, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Faktury VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktycznego nabycia towaru lub usługi, a nie z samego posiadania faktury. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały faktury, które nie miały potwierdzenia u wystawcy i różniły się kluczowymi danymi od dokumentów znajdujących się u sprzedawcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła M.U. kwoty zwrotu różnicy podatku VAT za 2004 r. Organy uznały, że część faktur VAT od "A" w L. nie dokumentuje rzeczywistych transakcji nabycia oleju napędowego, co pozbawiało podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustaw o VAT, kwestionując sposób oceny dowodów i odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2004 r. oddala skargę.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia 19 marca 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M.U. kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny miesiąc za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2004 r.
Decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ Dyrektor Izby Skarbowej, podobnie jak organ I instancji uznał, że część faktur VAT w których jako sprzedawca oleju napędowego widnieje "A" w L., nie dokumentuje rzeczywistych transakcji nabycia tego paliwa. Tym samym podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur VAT.
Organ zaznaczył, że faktury VAT, które posiadał M.U. nie znalazły potwierdzenia u wystawcy faktur. Faktury VAT znajdujące się u wystawcy tj. "A" są bowiem zgodne jedynie w zakresie ich numeracji, dat wystawienia, godziny sprzedaży, gotówkowej formy płatności i w większości co do podmiotów uprawnionych do ich wystawienia. Różnią się natomiast ilością nabywanego paliwa, danymi nabywców, numerami rejestracyjnymi samochodów, a ponadto dokumentują w przeważającej części sprzedaż benzyny, a w niewielkim zakresie oleju napędowego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że podatek należny z tych faktur nie został rozliczony z budżetem państwa. Faktury te nie znajdowały się również w systemie komputerowym stacji paliw w L.
Za przyjętym przez organ odwoławczy stanowiskiem przemawia również treść zeznań kierowców zatrudnionych u podatnika, z których wynika, że olej napędowy tankowali na stacji paliw w L. sporadycznie i tylko do baków samochodów, nigdy do beczek. Główne tankowania odbywały się natomiast w miejscu prowadzenia działalności w [...] ze znajdujących się tam zbiorników stacjonarnych i dowożonych plastikowych. Faktu zakupu oleju napędowego nie potwierdzają również zeznania D.P. i E.P. oraz pracowników stacji "A".
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględniania zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. W jego ocenie postępowanie podatkowe przed organem I instancji było prowadzone prawidłowo, zgromadzony materiał dowodowy miał charaktery zupełny i został poddany dokładnej analizie. Dodatkowo strona miała zagwarantowane prawo do czynnego udziału w toku postępowania, a przed wydaniem decyzji została powiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.
Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków organ zauważył, że wskazany w art. 200 § 1 Ordynacji siedmiodniowy termin wyznaczony jest stronie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a nie do składania nowych wniosków dowodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.U. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.) – dalej zwana ustawą VAT z 1993 r. i art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz 535 z późn. zm.) – dalej zwana ustawą VAT z 2004 r. oraz naruszenie art. 17 VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w toczącym się postępowaniu obowiązkiem podatnika było wykazanie, iż faktury VAT pochodzą od podmiotu uprawnionego do ich wystawienia i prowadzącego działalność gospodarczą, która pokrywa się z zapisami widniejącymi w tych dokumentów. Rolą organu podatkowego było natomiast wykazanie, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący uznał również, że organ bezpodstawnie odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wskazanych w piśmie z 9 grudnia 2009 r. podając, iż okoliczności zostały stwierdzone innym dowodami. Niewątpliwie bowiem, żądanie przeprowadzenia dowodu dotyczyło okoliczności mającej kluczowe znaczenie dla sprawy tj. tankowania znacznych ilości paliwa na stacji "A" w L. Podatnik wskazał także, że wnioskowanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków nie stanowiło powtórzenia czynności już dokonanych, albowiem osoby które objęte były wnioskiem, nie składały zeznań w toku postępowania karnego.
M.U. zarzucił ponadto, że organ odwoławczy pominął podnoszone przez niego kwestie odnoszące się do zaniedbań lub przestępczej działalności prowadzonej na stacji paliw oraz do tego, iż faktury VAT zostały wystawione i podpisane przez pracowników stacji paliw. Brak jest także odwołania się przez organ podatkowy do zeznań osób stwierdzających, że podatnik nabywał na stacji duże ilości paliwa i był jej klientem. Zdaniem podatnika organ odwoławczy w sposób wybiórczy ocenił również zeznania świadka J.H.
Końcowo skarżący zauważył, że skoro nabył paliwo na stacji paliw prowadzonej w imieniu i na rzecz "A", dysponował fakturami VAT wystawionymi przez uprawnione podmioty i zużył paliwo do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, to przysługiwało mu prawo do obniżenia należnego podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentacje zaprezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie było - bezpodstawne zdaniem skarżącego zakwestionowanie prawa do obniżenia należnego podatku VAT o podatek naliczony wynikający z części faktur dokumentujących nabycie paliwa na stacji "A" w L.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że nie znalazł podstaw do uznania, iż organy podatkowe prowadziły postępowanie dowodowe w sposób uchybiający przepisom Ordynacji podatkowej.
Przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej, nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności.
Sąd pragnie również zwrócić uwagę na to, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej.
Organy podatkowe obu instancji dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy z osobna, ale też we wzajemnej łączności. Odniesiono się też do wskazanych w uzasadnieniu decyzji różnic w zebranych dowodach dokonując logicznej wykładni z tego wynikających.
W kontekście powyższych uwag uznać należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu uznać należy za prawidłowy.
W szczególności na słuszność stanowiska organu odwoławczego wskazuje analiza poszczególnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego.
Organy podatkowe obu instancji zakwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu paliwa uznając, że faktury VAT mające potwierdzać ten fakt w istocie nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Należy przy tym zaznaczyć, że organy podatkowe nie negowały samego faktu zakupu materiałów pędnych, w tym nie zaprzeczały temu, że podatnik nabywał paliwo na stacji "A". Dyrektor Izby Skarbowej – podobnie jak Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej – uznał natomiast, że skarżący nie nabywał na tej stacji paliwa, w ilościach wynikających z zakwestionowanych faktur VAT.
Logiczną jest w tej mierze konstatacja organów podatkowych, że o nie nabywaniu materiałów pędnych świadczy szereg okoliczności ustalonych w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. W szczególności dowodzą tego ustalenia poczynione w skutek porównania faktur przedłożonych przez spółkę "A", z fakturami o tej samej numeracji, lecz znajdującymi się u podatnika. Z porównania znacznej ilości faktur wynika w sposób nie mogący budzić wątpliwości, że mamy do czynienia z odmiennymi w swej treści dokumentami, co słusznie skonstatował organ podatkowy. Jakkolwiek faktury wykazują znaczne podobieństwo, to jednak istniejące różnice nie pozwalają przyjąć, że faktury te dokumentują nabycie oleju napędowego od podmiotu wskazanego w zakwestionowanych fakturach. W szczególności wskazać tutaj należy na rozbieżności pomiędzy ilościami nabywanego paliwa, a co za tym idzie kwotami należnymi z tytułu jego nabycia, zawartymi w fakturach przedłożonych przez podatnika i znajdujących się w spółce "A". Dodatkowo należy zwrócić uwagę na takie elementy odróżniające te dokumenty jak różni nabywcy, odmienny przedmiot nabycia, braki w podawaniu numerów rejestracyjnych pojazdów.
Za trafne Sąd uznaje również wnioskowanie organu, że w przypadku uznania, iż podatnik nabywał na stacji w L. olej napędowy we wskazanych w fakturach ilościach, wówczas niewątpliwe byłoby stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości czy rozbieżności w stanach paliw płynnych w spółce "A". Jest to o tyle istotne, że jak zaznaczył organ koncern "A" dysponuje centralnym systemem kontroli sprzedaży, połączonym z poszczególnymi stacjami paliw na terenie kraju. Wszystko to prowadzi do wniosku, że jakkolwiek skarżący dysponował paliwem samochodowym niezbędnym do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, to jednak nie było to paliwo nabyte od "A".
Wnioskowanie organu podatkowego wzmacnia również treść zeznań kierowców zatrudnionych u podatnika. Z zeznań tych osób wynika bowiem, że jakkolwiek tankowali oni paliwo na stacji paliw w L., to jednak nie w ilości i nie z częstotliwością jaka wynikała z treści zakwestionowanych faktur VAT. Zeznający kierowcy nie potwierdzili również faktu tankowania paliwa do beczek. Podobną treść wykazują również zeznania pracowników stacji paliw, którzy wprawdzie poświadczali nabywanie paliwa przez podatnika, jednakże wskazywali przy tym, że transakcje nie dotyczyły tak znacznych kwot i ilości. Powyższe zeznania nie przeczą tym samym okoliczności, że podatnik nabywał materiały pędne w "A"; tego faktu – co należy jeszcze raz zaznaczyć - organy podatkowe nie kwestionowały. Jak jednak wynika to z dokonanych ustaleń, nabycie paliw na tej stacji miało charakter sporadyczny i w tym zakresie w jakim faktury znalazły swoje odzwierciedlenie u wystawcy, organ podatkowy uwzględnił je w rozliczeniu podatku VAT. Trzeba bowiem zauważyć, że organ podatkowy nie zakwestionował wszystkich faktur VAT, w których jako wystawca figurowała stacja paliw w L., a jedynie te, które nie znajdowały swoich odpowiedników wśród faktur, którymi dysponowała spółka "A".
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ podatkowy wskazywanych przez podatnika przepisów Ordynacji podatkowej, albowiem w ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych uwzględnia reguły postępowania podatkowego zawarte w Ordynacji podatkowej, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Analiza zeznań poszczególnych świadków, w tym świadka J.H., nie miała w ocenie Sądu charakteru wybiórczego. Organ wskazał w jakim zakresie zeznania te nie pokrywają się z innymi dowodami, a przy tym oceny treści zeznań dokonano we wzajemnym powiązaniu z innymi dowodami. Dopiero na podstawie tak przeprowadzonej analizy zostały przez organ podatkowy wyciągnięte wnioski końcowe co do ich wiarygodności. Takie postępowanie organu podatkowego w ocenie Sądu nie uchybia przepisom Ordynacji podatkowej.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że aprobuje stanowisko skarżącego co do tego, że wykazanie okoliczności, iż faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych spoczywa na organie podatkowym. Nie oznacza to jednak tego, że podatnik w toku postępowania podatkowego jest zwolniony z obowiązku dowodzenia swoich twierdzeń. Ciężar dowodzenia nie spoczywa bowiem wyłącznie na organie podatkowym. W sytuacji, gdy gromadzone w toku postępowania dowody wskazują w ocenie organu podatkowego na zaistnienie (lub nie zaistnienie) określonej okoliczności, wówczas to rolą podatnika jest przedstawić dowody, mogące przeczyć takim ustaleniom. Skoro organ twierdzi, że dowody zgromadzone w sprawie wskazują na fikcyjność transakcji, to zadaniem podatnika jest w takiej sytuacji przedstawienie dowodów służących zanegowaniu ustaleń organu. Zaniechanie w tej mierze inicjatywy dowodowej i nie dostarczenie dowodów mogących w sposób wiarygodny potwierdzić stanowisko strony obciąża podatnika w tym sensie, że za niewystarczające należy uznać dowody z dokumentów w postaci przedłożonych faktur VAT. Sama faktura, co wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie stanowi dowodu nabycia towaru czy usługi, jeśli ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że nie dokumentuje ona rzeczywistej transakcji gospodarczej. Taka faktura nie może więc stanowić podstawy do obniżenia należnego podatku VAT.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji odniósł się również do zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dokładna analiza treści zaskarżonego aktu wskazuje bowiem na to, że kwestie wystawienia faktur nieujętych w ewidencji "A", żeznań świadków wskazujących na fakt nabywania paliwa przez podatnika, czy podpisywania faktur przez pracowników zostały wyjaśnione przez organ odwoławczy i poddane ocenie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Oceny tej nie można przy tym uznać za dowolną, a ustaleń faktycznych poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego za niezupełne.
Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia uchybienia przepisom postępowania w odmowie przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez stronę świadków. Zauważyć należy, że ustalenie ewentualnego faktu tankowania znacznych ilości paliwa nie daje podstaw do twierdzenia, że faktury VAT dokumentują rzeczywiste nabycie paliwa w ilościach w nich wskazanych oraz do skorzystania z prawa do obniżenia należnego podatku VAT. Prawo podatnika do obniżenia podatku należnego z istoty tego podatku pozostaje w ścisłym związku z danymi wynikającymi z faktur zakupu towaru lub usługi. To faktura VAT wskazuje bowiem ilość nabywanego towaru i naliczony w związku z tym podatek. Oczywiście powyższe prawo może być realizowane tylko wówczas, gdy faktura ta stanowi odzwierciedlenie rzeczywistej transakcji gospodarczej. Jak tymczasem zostało dowiedzione w przeprowadzonym postępowaniu, faktury przedłożone przez podatnika, jako nie dokumentujące nabycia paliwa, nie wskazują tym samym kwot podatku naliczonego, o który może zostać obniżony podatek należny. Co jest bowiem w sprawie najistotniejsze i wymaga szczególnego podkreślenia to fakt, że faktury przedłożone przez podatnika nie posiadały swych odpowiedników wśród faktur, którymi dysponował ich wystawca. Pomimo ich wizualnego podobieństwa faktury te różniły się właśnie w najistotniejszych elementach odnoszących się do wskazań dotyczących ilości nabytego paliwa, a co za tym idzie wysokości należnych kwot i naliczonego podatku VAT. Stąd organy podatkowe wywodziły fakt, że nie dokumentują one transakcji nabycia paliwa na stacji "A", a więc, że nie stanowią dokumentu, którego posiadanie uprawniałoby podatnika do obniżenia podatku należnego.
Niezależnie od powyższego, Sąd nie aprobuje takiej argumentacji organu podatkowego, zgodnie z którą termin o jakim mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wiąże się z prawem do zapoznania z materiałem dowodowym, natomiast nie uprawnia do składania wniosków dowodowych na tym etapie postępowania. Zauważyć należy, że rolą tego przepisu jest zagwarantowanie stronie prawa do zajęcia stanowiska co do przeprowadzonego postępowania dowodowego i możliwości obrony swych racji. Powyższe nie wyklucza jednak prawa do wnioskowania przez stronę przeprowadzenia określonych dowodów. W przypadku bowiem stwierdzenia przez podatnika, że w jego ocenie materiał dowodowy zawiera luki, niejasności czy sprzeczności, które można wyjaśnić za pomocą nie przeprowadzonych dotąd dowodów, podatnik ma prawo wnosić o jego uzupełnienie, składając stosowne wnioski dowodowe. Inną rzeczą jest natomiast to, czy wniosek taki będzie zasadny i czy powinien zostać uwzględniony. W tej kwestii winien się wypowiedzieć organ podatkowy mając na uwadze treść art. 188 Ordynacji podatkowej. Organowi nie wolno jednak negować prawa strony do złożenia takiego wniosku tylko z uwagi na etap postępowania.
W świetle poczynionych przez organy podatkowe ustaleń, zasadnie więc zakwestionowano część faktur VAT, mających dokumentować nabycie paliwa na stacji "A" w L. Dokonane przez organy podatkowe ustalenia prowadzą bowiem do wniosku, że M.U. nie nabył paliwa od tego podmiotu w ilościach wskazanych w fakturach VAT. W konsekwencji słusznie uznano, że faktury te nie dokumentują faktycznej sprzedaży, a w związku z tym nie mogą one stanowić podstawy do odliczenia zawartego w nich podatku od towarów i usług.
W tym miejscu wskazać należy, że art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. stanowił, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a ust. 2 tego przepisu określał, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów usług. Podkreślenia wymaga przy tym to, że prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wyłączone zostało przez § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2002 r. nr 27, poz. 268) Przywołany przepis stanowił, że w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Ograniczenie tego prawa zostało natomiast przewidziane w § 14 ust 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz 970) w sposób analogiczny jak w Rozporządzeniu z 2002 r.
Z przedstawionych przepisów w sposób oczywisty wynika więc, że faktura stanowiąca podstawę uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Prawo podatnika do odliczania podatku naliczonego nie wynika bowiem z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi.
Zaistnienie więc tej ostatniej okoliczności jest niezbędną przesłanką faktyczną uprawniającą do skorzystania z prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. i z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r., a fakt, czy ma ona miejsce podlega ocenie organów podatkowych. W przypadku więc wystawienia faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstaw do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Za utrwalony należy uznać prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje wtedy, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury bądź też zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi.
Reasumując, zdaniem Sądu fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli podatnika oceniony przez organy podatkowe nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie niniejszej postępowanie nie naruszyło przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny uznać należy za prawidłowy.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło