I SA/Gd 1701/15

Dnia 7 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2010 r. oraz za I, III, IV kwartał 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. A Spółka z o.o. z siedzibą w W. – dalej jako "Skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2010 r. oraz za I, III, IV kwartał 2011 r. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 punkt 3 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę, albowiem Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła stosownego dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, wskazując jedynie przyczyny niezłożenia wypisu z rejestru handlowego RHB. Odpis postanowienia doręczono Skarżącej w dniu 4 lutego 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 31 akt). Pismem z dnia 5 lutego 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 26 stycznia 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Skarżąca wyjaśniła, że pracownik kancelarii Sądu nie przyjął starego, nieaktualnego wypisu z rejestru handlowego RHB, bowiem Skarżąca w piśmie stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi wskazała, że przedkłada odpis aktualny. Skarżąca jednocześnie wyjaśniła, że wypisu z KRS nie otrzymała z powodu zmiany przepisów. Składając przedmiotowe pismo wraz z oświadczeniem prezesa Spółki, Skarżąca pozostawała w przekonaniu, że braki formalne skargi usunęła w terminie. Do wniosku Skarżąca dołączyła m. in. nieaktualny odpis z Rejestru Handlowego Dział B, akt założycielski Spółki z dnia 6 lipca 1994 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Rejestrowy z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt [...] o dokonaniu wpisu do rejestru handlowego RHB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia przepisu art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Skarżąca w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wystąpiła z wnioskiem o jego przywrócenie, ale jednocześnie nie dopełniła czynności, dla której zakreślony był termin, tj. nie wniosła aktualnego dokumentu wykazującego umocowanie prezesa zarządu Spółki W. P. do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Skarżąca również nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołała się na fakt, że składając nieaktualny odpis z rejestru handlowego RHB wraz z oświadczeniem prezesa zarządu Spółki z dnia 11 stycznia 2016 r., w którym wyjaśnił, że jest "jedynym prawnym pełnomocnikiem Spółki", oraz że nie uzyskał odpisu z rejestru RHB z uwagi na blokadę wydawania RHB od dnia 1 stycznia 2016 r., pozostawała w przekonaniu, że czynności dokonała w terminie. Dodatkowo Skarżąca wyjaśniła, że odpisu z KRS nie uzyskała w powodu zmiany przepisów. W ocenie Sądu, Skarżąca nadal nie przedłożyła stosownego dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, a przedstawiona okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zagadnienie związane z prawidłową reprezentacją osób prawnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym unormowane zostało w art. 28–29 p.p.s.a. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast, w art. 29 p.p.s.a. ustanowiono obowiązek podmiotów wymienionych w art. 28 wykazania ich umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Nieprzedstawienie przez osobę fizyczną, działającą w imieniu osoby prawnej, dokumentu wykazującego jej umocowanie stanowi brak formalny pisma (tak NSA w wyroku z 9 lutego 2005 r. sygn. akt GSK 1337/04 opubl. w ONSAiWSA 2005/5/91). Artykuł 29 p.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 p.p.s.a, by wykazać swoje umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej. Niewątpliwie dokumentem takim jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, w którym zgodnie z art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 687 - dalej "ustawa o KRS"), w dziale 2 Rejestru Przedsiębiorców, zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji. W myśl art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm. – dalej jako "ustawa wprowadzająca") w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 listopada 2013 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1622) do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy o KRS, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. W rozpoznawanej sprawie stroną skarżącą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, stąd też została wezwana do przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. We wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Skarżąca złożyła do akt sądowych odpis postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 lipca 1994 r. o dokonaniu wpisu do rejestru handlowego RHB oraz odpis z rejestru handlowego RHB z ostatnią datą wpisu z dnia 6 listopada 1995 r. zawierający sądowe potwierdzenie za zgodność z oryginałem na dzień 30 czerwca 2004 r. oraz akt założycielski Spółki z dnia 6 lipca 1994 r. W związku z tym, ze skarga została wniesiona w dniu 15 października 2015 r. to przedłożone dokumenty nie potwierdzają, czy zawarte w nich zapisy są aktualne na dzień wniesienia skargi. Tymczasem Skarżąca wyjaśniła jedynie, że aktualnego wpisu nie uzyskała w powodu zmiany przepisów. W orzecznictwie wyrażono trafny pogląd, że gdyby nawet same zapisy w rejestrze pozostawały aktualne, gdyż nie uległy one w tym okresie żadnym zmianom, to sąd, bez stosownej adnotacji od podmiotu uprawnionego, nie jest wyposażony w uprawnienia, które pozwalają samodzielnie określić, czy dany wypis pozostaje aktualny (postanowienie NSA z 15 października 2010 r. sygn. akt I FSK 1178/10 dostępne w elektronicznej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie przepisy nie określają tego, z jakiej daty musi pochodzić odpis, aby mógł być uznany za aktualny, nie mniej przyjąć należy, że chodzi o dokument, który umożliwi sądowi ocenę zgodności z rzeczywistością (na dzień złożenia skargi) zawartych w nim wpisów. Spółka wezwana do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi winna złożyć taki dokument, który by nie wywoływał wątpliwości co do jego aktualności. Złożone przez Skarżącą dokumenty (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 13 lipca 1994 r., odpis z rejestru handlowego RHB oraz akt założycielski Spółki z dnia 6 lipca 1994 r.) niewątpliwie nie mogą być uznane za wskazujące stan aktualny w zakresie reprezentacji Spółki. Tym bardziej, że zgodnie z powołanym art. 9 ust. 2 ustawy wprowadzającej od 1 stycznia 2016 r. dotychczasowy wpis utracił moc. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2a wskazanej ustawy wprowadzającej podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy o KRS, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Sąd zważył przy tym, że z akt sprawy oraz złożonych przez Skarżącą wyjaśnień i dokumentów nie wynika, że Spółka wystąpiła ze stosownym wnioskiem o dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Z adnotacji z dnia 21 stycznia 2004 r. oraz 30 czerwca 2004 r. umieszczonych na przedłożonym przez Skarżącą wypisie z rejestru handlowego RHB wynika ponadto, że Spółka nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pomimo upływu terminu 31 grudnia 2003 r. na dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że Skarżąca miała wiedzę, że Spółka podlega obowiązkowi wpisu do stosownego rejestru. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy skarżący nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu powołane okoliczności jednoznacznie wskazują, że wnoszący skargę prezes zarządu Spółki posługiwał się nieaktualnym wypisem z rejestru handlowego RHB, natomiast nie został złożony wniosek o wpisanie Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, co uniemożliwia uzyskanie aktualnych danych dotyczących Spółki. Powyższe prowadzi do przekonania, że twierdzenia strony skarżącej, iż braki formalne skargi zostały usunięte w terminie, nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczności, na które powołuje się Skarżąca, nie mogą mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu, składając wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie stosownego dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, Skarżąca nie dokonała czynności, dla której termin był uchybiony, bowiem w dniu 5 lutego 2016 r. złożyła nieaktualny wypis z rejestru handlowego RHB Spółki, których wpisy, jak już wskazano powyżej z dniem 31 grudnia 2015 r. utraciły moc prawną, a wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.