I SA/Gd 1714/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. C. i T. G. – wspólników A. P. C. i T. G. s.c. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do kwietnia 2021 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. C. i T. G. – wspólnicy A. P. C. i T. G. s.c. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika – radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ" lub "ZUS") z dnia [...] 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję ZUS z dnia [...] 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wobec wydania decyzji z dnia [...] 2021 r., którą organ zaspokoił roszczenie. Ww. decyzją z dnia [...] 2021 r. organ uchylił w całości decyzję z dnia [...] 2021 r., a także decyzję ZUS z dnia [...] 2021 r. i orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres marzec i kwiecień 2021 r. Pismem z dnia [...] 2022 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, Skarżący potwierdzili, że otrzymali decyzję ZUS uznającą w całości złożoną przez Skarżących skargę będącą przedmiotem postępowania oraz wskazali, że nie skarżyli decyzji uwzględniającej. Jednocześnie Skarżący wnieśli o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a w wypadku nieuznania przez Sąd uwzględnienia skargi przez ZUS podtrzymali zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze. Jednocześnie potrzymany został wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych niezbędnych do celowego dochodzenia praw przez Skarżących, albowiem dopiero wniesienie skargi do Sądu umożliwiło im obronę swoich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Jak stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy więc do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 495). W niniejszej sprawie organ decyzją z dnia [...] 2021 r., po wniesieniu skargi przez Skarżących, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie, uwzględniając tym samym żądanie skargi. Ww. decyzja z dnia [...] 2021 r. została wydana m.in. na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. i została doręczona Skarżącym w dniu [...] 2021 r. (k. 39 akt administracyjnych sprawy). Wobec powyższego dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie. Odnośnie natomiast wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania tutejszy Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 (art. 201 § 1 p.p.s.a.). Skarżących zastępował w postępowaniu sądowym pełnomocnik będący radcą prawnym, zastosowanie znajduje więc art. 205 § 2 p.p.s.a. stanowiący, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Z tych względów Sąd zasądził solidarnie na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania w wysokości 497 zł, na którą to kwotę składają się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego, wynikająca z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), oraz kwota 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie Sąd wskazuje, że stronie skarżącej nie należy się zwrot kosztów sądowych (wpis od skargi), gdyż nie zostały one uiszczone, jako że Skarżący nie byli do ich uiszczenia zobowiązani. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji.