I SA/Gd 1718/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. S. –S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż odwołanie W. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. w sprawie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2009 r. nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położonej w miejscowości H., zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania przed organem I instancji podatniczka była reprezentowana przez J. O. W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu 6 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję wymiarową. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony na wskazany przez niego adres. W dniu 11 września 2013 r. pełnomocnik odebrał przesyłkę zawierającą decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 25 września 2013 r., natomiast strona osobiście złożyła odwołanie w dniu 26 września 2013 r., a więc uczyniła to po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Ponadto organ zauważył, że strona w rozpatrywanej sprawie nie sformułowała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu pomimo, że decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. W. S., kwestionując opisane wyżej rozstrzygnięcie, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając postanowieniu naruszenie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U z 2012 r. poz. 749 ze zm.) zwanej dalej jako "O.p.", mające wpływ na wynik postępowania, poprzez "stwierdzenie w formie postanowienia, że wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona nie złożyła, podczas gdy taki wniosek strona złożyła". W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 października 2013 r. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe, gdyż organ stwierdził w nim, że nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem taki wniosek przedstawiła organowi w dniu 30 października 2013 r., lecz organ pominął fakt, że wniosek ten złożyła z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Skarżąca dodała, że do wniosku o przywrócenie terminu załączyła stosowne zaświadczenie lekarskie, wskazując na brak jej winy w uchybieniu terminowi. Ponadto skarżącą oświadczyła organowi gotowość do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Dalej, powołując się na wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11, skarżąca podkreśliła, że Sąd ten jednoznacznie sytuuje moment złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to jest po wydaniu przez organ postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonego postanowienie stanowi art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść tego przepisu jest jednoznaczna i prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione po terminie, istnieje po stronie organu podatkowego prawny obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt. Wymaga zaakcentowania, że sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia zdiagnozowania stanu dochowania lub niedochowania czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji z dnia 6 września 2013 r. w sprawie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2009 r. nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położonej w miejscowości H., została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 11 września 2013 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 64 akt administracyjnych). Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 25 września 2013 r. Tymczasem strona skarżąca w dniu 26 września 2013 r. w siedzibie organu osobiście złożyła odwołanie. W związku z powyższym odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzając niedochowanie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że organ zobowiązany jest wydać postanowienie, stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania bez względu na to, czy strona ubiega się czy nie o przywrócenie uchybionego terminu. Co istotne, stwierdzenie przez organ przekroczenia terminu do wniesienia odwołania nie wpływa ujemnie na prawo strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i rozpoznania go zgodnie z art. 162 O.p. oraz art. 163 § 2 O.p. W rozpoznawanej sprawie, jak podnosi skarżąca, o fakcie niedochowania terminu do wniesienia odwołania, dowiedziała się z postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi i związku z tym w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p. wniosła o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu, niezasadne są twierdzenia skarżącej, że organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu pominął fakt złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu. Jest bezspornym, że w chwili wydawania rozstrzygnięcia, stwierdzającego fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania takiego wniosku skarżąca nie złożyła do organu. Ponadto istotnym jest, że wydanie postanowienia, stwierdzającego fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zamyka w sposób procesowy postępowanie zainicjowane złożeniem odwołania. Brak tego rozstrzygnięcia powodowałby pozostawienie odwołania niejako w próżni, powodując stan niepewności. Jednocześnie wydanie tego postanowienia, umożliwia stronie poddanie go sądowej kontroli, gdyż służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Sąd zauważa również, że skoro punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Z tej perspektywy wydaje się, że pierwszeństwo winno mieć rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi, które daje podstawę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie takiego postanowienia byłoby zatem zbędne i niecelowe wyłącznie w sytuacji, gdyby uchybiony termin został wcześniej przywrócony, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 26/12, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jak już wskazano wyżej, wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie stwarza przeszkody w rozpoznaniu i ewentualnym przywróceniu tego terminu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę odnotowuje, że w związku z wniesieniem skargi przez skarżącą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 177/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Zatem kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pozostaje otwarta. W sytuacji, gdy nastąpiłoby prawomocne przywrócenie terminu, możliwe jest przystąpienie przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania odwołania, bez potrzeby uchylania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi, gdyż wydanie w tej sytuacji postanowienia, przywracającego termin, znosi skutki postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Nawiązując do przywołanego przez skarżącą fragmentu uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11, wskazać należy, że zacytowany fragment uzasadnienia wyroku jest wyrwany niejako z kontekstu, bowiem NSA dokonał wnikliwiej analizy unormowań dotyczących stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz przywrócenia uchybionego terminu. Co ważne, stanowisko NSA zaprezentowane w uzasadnieniu w tego wyroku wzmacnia stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.