I SA/Gd 172/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-05-28
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Alicja Stępień, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb doręczenia z art. 44 k.p.a. w sytuacji, gdy zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania nieruchomości zostało dwukrotnie awizowane, a następnie zwrócone nadawcy, a zobowiązany odebrał protokół opisu i oszacowania po upływie terminu do wniesienia zarzutów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb doręczenia z art. 44 k.p.a. Skutek doręczenia w tym trybie jest równoważny skutkom doręczenia w innych trybach. Zawiadomienie zostało dwukrotnie awizowane, a mimo to zobowiązany nie odebrał przesyłki w terminie, co świadczy o braku należytej staranności. Dodatkowo, informacja o terminie opisu i oszacowania była jawna, co potwierdzają publiczne obwieszczenia. Niewniesienie zarzutów w terminie wynikało z niedbalstwa zobowiązanego.Stan faktyczny
W toku postępowania egzekucyjnego sporządzono protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Strona złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, twierdząc, że dowiedziała się o terminie opisu dopiero w dniu odbioru protokołu i nie została o nim zawiadomiona. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przywrócenia terminu, wskazując na skuteczne doręczenie zawiadomienia w trybie art. 44 k.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.
W dniu 16 maja 2018 r., w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku K.W. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, został sporządzony protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr [...].
Pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. (nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego dniu 14 czerwca 2018 r.) K.W. złożyła zarzuty do opisu i oszacowania/wartości nieruchomości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. Uzasadniając złożony wniosek, zobowiązana wskazała, że o terminie opisu i oszacowania dowiedziała się w dniu 7 czerwca 2018 r., tj. w dniu odbioru przesłanego do niej egzemplarza protokołu. K.W. stwierdziła dalej, że nie została zawiadomiona o terminie wyznaczonym przez organ egzekucyjny dla dokonania tej czynności. Na tej podstawie zobowiązana podniosła, że niedochowanie terminu było spowodowane okolicznościami przez nią niezawinionymi.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 9 lipca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu. W postanowieniu tym organ egzekucyjny wskazał, że zawiadomił zobowiązaną o planowanym terminie opisu i oszacowania (zawiadomienie to zostało doręczone K.W. w trybie art. 44 k.p.a.).
Zobowiązana zaskarżyła to postanowienie pismem z dnia 31 lipca 2018 r., zarzucając, że jego wydanie nastąpiło z naruszeniami przepisów: art. 58 k.p.a. w zw. z art. 42 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi na wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości ze swej winy, albowiem zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania zostało skarżącej doręczone w trybie art. 44 k.p.a., w okoliczności gdy organ nie mógł zastosować doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., albowiem organ mógł i powinien doręczyć ww. zawiadomienia w trybie art. 42-43 k.p.a., co powoduje brak możliwości zastosowania trybu doręczenia z art. 44 k.p.a. Na tej podstawie K.W. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Zażalenie to zostało złożone z uchybieniem terminu. Termin ten został przywrócony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 25 października 2018 r.. W wyniku natomiast rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie nr [...] z dnia 22 listopada 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
W w/w rozstrzygnięciu potwierdzono tak prawidłowość zawiadomienia jak i brak powodów do przywrócenia terminu.
Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. K.W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
W treści skargi - wnosząc o uchylenie postanowienia - strona podniosła, że postanowienie organu zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. w zw. z art. 42 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy było ono oparte na błędnych założeniach, że skarżąca uchybiła terminowi na wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, albowiem zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania zostało skarżącej doręczone w trybie art. 44 k.p.a., w okoliczności gdy skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania nieruchomości, zaś organ nie mógł zastosować doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., albowiem organ mógł i powinien doręczyć w/w zawiadomienia w trybie art. 42-43 k.p.a., co powoduje brak możliwości zastosowania doręczenia z art. 44 k.p.a..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że z akt sprawy bezspornie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał zawiadomienie na adres zobowiązanej, celem poinformowania jej o przewidzianym terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie to było dwukrotnie awizowane: dnia 5 kwietnia 2018 r. i dnia 13 kwietnia 2018 r., a następnie zwrócone nadawcy (w dniu 20 kwietnia 2018 r.). W tych okolicznościach, skutek doręczenia nastąpił w dniu 19 kwietnia 2018 r. (tj. po upływie 14 dni od daty pierwszego awizowania przesyłki przez operatora wyznaczonego). Okoliczności te jasno dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Przy czym, z treści wskazanego dokumentu wynika, że do doręczenia nie mogło dojść w trybie powołanego przez stronę art. 42 k.p.a., czy art. 43 k.p.a. Nie jest zatem prawdą, że nie ma dokumentu, który dowodziłby zasadność zastosowania doręczenia w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a..
Skutek doręczenia, który następuje na podstawie art. 44 k.p.a. jest równoważny skutkom doręczenia przewidzianym w innych trybach (art. 42 k.p.a., czy art. 43 k.p.a.). Tryb ten, obwarowany jest wieloma warunkami. Muszą one zostać spełnione dla uznania, że doręczenie w tym trybie jest skuteczne. Jak stanowi bowiem art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Zgodnie z tym, adresatowi przesyłki pozostawiane jest zawiadomienie o możliwości jej odbioru. Co więcej, nie jest to czynność jednokrotna, lecz powtarzalna. Adresat ma 14 dni, by dokonać odbioru przesyłki. Także w przypadku kierowanego do skarżącej zawiadomienia zobowiązana miała tyle dni, by zapoznać się z jego treścią. Podmiot dokonujący doręczenia pozostawił zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej strony w dniach 5 kwietnia 2018 r. i 13 kwietnia 2018 r.. Mimo tego, K.W. nie odebrała kierowanej przez organ egzekucji korespondencji. Należy zaznaczyć, że zanegowanie faktu pozostawienia przedmiotowych zawiadomień o możliwości odbioru korespondencji jest tylko i wyłącznie ogólnikowym stwierdzeniem. W tej sytuacji uznać należy, że nieodebranie przesyłki, w okolicznościach niepodania przez zobowiązaną przyczyn to warunkujących, nie może świadczyć o prowadzeniu przez K.W. spraw przy dochowaniu należytej staranności. Od osoby, która w ten sposób prowadzi swoje sprawy, można oczekiwać, że w okresie czternastu dni sprawdzi swoją oddawczą skrzynkę pocztową i podejmie kroki celem odebrania kierowanej do niej korespondencji.
Jak wynika z ustaleń organu, w stanie faktycznym do opisu i oszacowania wartości nieruchomości doszło po raz drugi. Stało się tak na mocy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 stycznia 2018 r.. Postanowieniem tym organ stwierdził określone braki w przedmiotowej czynności. Ich uzupełnienie wiązało się z wyznaczeniem dodatkowego terminu oględzin nieruchomości (o czym również zobowiązana była informowana). Zatem K.W. w pełni znała procedurę postępowania organu egzekucyjnego. Strona wiedziała, że po uzupełnieniu określonych braków nastąpi ponowne wyznaczenie terminu na dokonanie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Co więcej, K.W. już raz złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (i to skutecznie). Nie można dać wiary, że w tych okolicznościach sprawy strona nie mogła mieć rozeznania, co do możliwości kierowania przez organ egzekucyjny korespondencji na jej adres.
Dodatkowo istotne dla oceny przesłanek do przywrócenia terminu jest także i to, na co zwrócił uwagę organ, a mianowicie ,że informacja o terminie opisu i oszacowania danej nieruchomości ma charakter jawny. Oprócz zawiadomienia uczestników postępowania egzekucji z nieruchomości, organ egzekucyjny obowiązany jest bowiem do dokonania publicznych obwieszczeń o wyznaczeniu tego terminu. Obwieszczenia te zostają wywieszone w siedzibie organu egzekucyjnego oraz w siedzibie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Tak też było w tej sprawie. Publiczne obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania było wywieszone w Urzędzie Skarbowym w dniach od 3 kwietnia 2018 r. do 16 maja 2018 r., a także w Urzędzie Gminy w S. w dniach od 5 kwietnia 2018 r. do 16 maja 2018 r.. Chociaż organ egzekucyjny był zobligowany tylko do dokonania tych obwieszczeń, nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem opisu, uczynił to znacznie wcześniej niż wymagały tego obowiązujące regulacje prawne (tj. art. 110o § 3 u.p.e.a.). Obwieszczenia te znajdowały się na tablicach wymienionych organów przez okres ponad jednomiesięczny. Oznacza to, że zobowiązana bez większego trudu - miała możliwość uzyskania wiedzy o planowanym terminie opisu i oszacowania.
Należy także podkreślić, że skutecznie wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zależy od zachowania terminu liczonego od dokonania tego opisu i oszacowania, a nie od doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o planowanym terminie tych czynności. Z akt sprawy wynika, że zobowiązana przesłany jej protokół z przeprowadzonych czynności odebrała już po upływie 14-dniowego okresu przechowywania korespondencji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego (dokładnie w 15 dniu). Nie zareagowała ona zatem niezwłocznie na kierowane do niej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej, zostawiane w jej oddawczej skrzynce pocztowej w dniach: 23 maja 2018 r. i 1 czerwca 2018 r.. Tymczasem odebranie przesyłki w dniu pierwszej próby jej doręczenia, jak i w dniach następujących przypadających do 30 maja 2018 r., pozwoliłoby na zachowanie terminu na dokonanie tej czynności. W tej sytuacji niewątpliwym jest, że działanie skarżącej cechuje co najmniej niedbalstwo.
Powyższe oznacza, że organ słusznie ocenił, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W takiej sytuacji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie może zostać uwzględniona (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło