I SA/Gd 172/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2014 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną I.M. z uwagi na złożenie jej z przekroczeniem ustawowego terminu. Ww. postanowienie Pełnomocnik Skarżącej odebrał w dniu 17 listopada 2020 r. Pismem nadanym dnia 23 listopada 2020 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminu, albowiem począwszy od 21 września do końca tego tygodnia nie przebywał w kancelarii, gdyż w tym terminie był na zaplanowanym wyjeździe poza miejsce stałego zamieszkania. Podczas jego nieobecności korespondencja była odbierana przez upoważnionego pracownika, który błędnie poinformował go o dacie odbioru korespondencji. Pełnomocnik wyjaśnił, że prowadzi małą kancelarię, zatrudnia 4 pracowników (w tym jeden pracownik przebywa na zasiłku chorobowym) oraz że nie prowadzi książki podawczej. Do wniosku załączono oświadczenie pracownika oraz umowę o pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Jak zostało ustalone Strona stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie oraz dokonała czynności, której terminowi uchybiła, pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez Pełnomocnika Strony uprawdopodobniają brak jego winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Nie budzi wątpliwości, że od profesjonalnego pełnomocnika występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oczekuje się należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy przed sądem administracyjnym, ale wszelkie uchybienia pełnomocnika w tym zakresie obciążają osobę reprezentowaną. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, Pełnomocnik Skarżącej wskazując na brak winy w uchybieniu terminu powołał okoliczność przekazania mu przez jego pracownika błędnej informacji o dacie odbioru wyroku z uzasadnieniem. W ocenie Sądu zaprezentowana przez Pełnomocnika argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Zauważenia wymaga, że Pełnomocnik w dniach 21 - 27 września 2020 r. przebywał poza kancelarią, na planowanym wyjeździe. Natomiast wyrok z uzasadnieniem został odebrany w dniu 21 września 2020 r. Wobec czego Pełnomocnik po powrocie do kancelarii mógł jeszcze zweryfikować datę odbioru korespondencji, chociażby na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. Nie można zatem przyjąć, że przeszkoda, o której mowa we wniosku nie była niemożliwa do przezwyciężenia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Pełnomocnik Skarżącej należytej staranności nie zachował, wobec czego Strona nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Na Pełnomocniku spoczywa bowiem obowiązek takiej organizacji pracy, a zwłaszcza starannego powierzania swoich obowiązków, by zapewnić jak najskuteczniejszą ochronę interesów reprezentowanej przez siebie osoby. Strona reprezentowana przez Pełnomocnika działa bowiem w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutków jego działań i zaniechań (post. NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OZ 88/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. post. NSA z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 110/04 i FZ 133/04, niepublik.). W niniejszej sprawie pełnomocnik przyznał, że nie prowadzi księgi podawczej, co również nie może być traktowane jako okoliczność przemawiająca za uwzględnieniem wniosku. Trzeba bowiem stwierdzić, że odnotowywanie w księgach podawczych obiegu korespondencji mogłoby zapobiec ww. sytuacji, albowiem bez większego nakładu pracy można by zweryfikować informacje przekazywane przez pracowników. Z powyższych względów Sąd uznał, że złożony wniosek jest niezasadny. Powyższa przeszkoda nie miała charakteru nadzwyczajnego i nie była spowodowana żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Zasygnalizowania wymaga, że skarga kasacyjna została opatrzona datą 20 października 2020 r., zaś nadano ją dopiero 22 października 2020 r. Pełnomocnik (oprócz informacji o błędnej dacie odbioru) nie wyjaśnił dlaczego mimo sporządzenia jej już 20 października 2020 r. nie nadał jej w tej dacie, co skutkowałoby złożeniem jej w terminie. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.