I SA/Gd 1735/96

WyrokWSA w Gdańsku1998-03-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od kredytu bankowego, który został częściowo przeznaczony na finansowanie innych podmiotów gospodarczych i osób fizycznych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w całości?
Ratio decidendi
Odsetki od kredytu bankowego, który został częściowo przeznaczony na finansowanie innych podmiotów gospodarczych i osób fizycznych, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu w całości. Tylko ta część odsetek, która jest związana z uzyskaniem przychodu przez podatnika, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku, gdy część kredytu nie została wykorzystana na działalność gospodarczą, odpowiednia część zapłaconych odsetek nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "A." wniosło skargę na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. Organy podatkowe zakwestionowały sposób ustalenia przez spółkę przychodów i kosztów uzyskania przychodów, w tym zaliczenie do kosztów odsetek od kredytu bankowego, wydatków na zakup i instalację zbiorników, wydatków na rzecz pracowników i udziałowców, a także kosztów reprezentacji i reklamy. Spółka kwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. Przedsiębiorstwo "A." w C. - Spółka z o.o. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Izby Skarbowej w E. z dnia 12 sierpnia 1996 r., utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w M. z dnia 25 kwietnia 1996 roku, w której określono zobowiązanie strony skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. w kwocie 323.667,60 zł /po denominacji/. Organy podatkowe powołały się na przepisy art. 15, art. 16, art. 19 i art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482/ oraz na art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/. W uzasadnieniu decyzji Urzędu Skarbowego dokonano następujących ustaleń i ocen. Przedsiębiorstwo "A." w C. złożyło po badaniu sprawozdania finansowego zeznanie o wysokości dochodu za 1994 r. W zeznaniu tym wykazało: - przychody za 1994 r. 150.000.050.000 zł - koszty uzyskania przychodu 146.206.410.000 zł - dochód do opodatkowania 3.793.640.000 zł "A." w swojej strukturze organizacyjnej ma dwa oddziały samobilansujące, są to: - Gospodarstwo Rolne w K., - Gospodarstwo Rolne w B. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że udział przychodów z działalności rolniczej w kontrolowanej Spółce nie stanowi co najmniej 60 proc. przychodu osiągniętego w 1994 r. ze wszystkich rodzajów działalności. Zatem dochody z działalności pozarolniczej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Oddziały w B. i K. w 1994 r. prowadziły wydzielony rozrachunek gospodarczy, oraz sporządzały osobny bilans i rachunek wyników. Na podstawie sprawozdań finansowych "A." sporządzało sprawozdanie zbiorcze obejmujące całokształt działalności całej Spółki. W wyniku sprawdzenia kosztów i przychodów za 1994 r. stwierdzono, że Przedsiębiorstwo nieprawidłowo ustaliło dochód do opodatkowania z naruszeniem Ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, oraz naruszeniem zasad prowadzenia rachunkowości ustalonych Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./. Jednostka prowadząc działalność opodatkowaną i zwolnioną z podatku zobowiązana była w myśl art. 19 ust. 1 wyżej cytowanej Ustawy do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający ustalenia wysokości dochodu /straty/, podstawy opodatkowania i należnego podatku. W związku z powyższym Urząd Skarbowy w M. określając należny podatek przyjął bilans i rachunek wyników poszczególnych oddziałów i w oparciu o urządzenia księgowe zgodnie z par. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 1992 r. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych /Dz.U. nr 32 poz. 138 ze zm./ ustalił koszty uzyskania przychodu w takim stosunku, w jakim są przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów. Kierując się powyższymi zasadami, stwierdzono, że na przychody z działalności rolniczej w: 1. Gospodarstwo Rolne w B. składa się: - sprzedaż produktów roślinnych 2.697.931.700 zł - sprzedaż bydła 239.530.200 zł - sprzedaż trzody chlewnej 90.358.400 zł - sprzedaż mleka 250.865.000 zł ogółem 3.278.685.200 zł + przychody pozarolnicze 2.413.256.535 zł = razem przychody 5.691.941.835 zł proc. działalności pozarolniczej = /2.413.256.535 : 5.691.941.835/ x 100 = 42,4 proc. Koszty poniesione 11.065.975.876 zł + Wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu 5.912.000 zł = 11.060.063.876 zł x 42,4 proc. = Koszty uzyskania przychodu z działalności pozarolniczej 4.689.467.083 zł 2. W Gospodarstwie Rolnym w K. przychody z działalności rolniczej to: - sprzedaż produktów roślinnych 2.074.688.400 zł - sprzedaż trzody chlewnej 2.380.012.400 zł - sprzedaż wyrobów przetwórstwa rolnego 836.353.900 zł ogółem 5.291.054.700 zł + przychody z działalności pozarolniczej 14.654.980.900 zł = razem przychody 19.946.035.600 zł proc. działalności pozarolniczej = /14.654.980.900 : 19.946.035.600/ x 100 = 73,5 proc. Koszty poniesione 14.995.338.950 zł + Wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów 24.063.800 zł = 11.971.275.150 x 73,5 proc. = Koszty uzyskania przychodu z działalności pozarolniczej 11.003.687.235 zł "A." w 1994 r. prowadziło działalność opodatkowaną - pozarolniczą. Z zapisu art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej. Działalnością rolniczą zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest między innymi własna produkcja roślinna i zwierzęca. Zatem płodów rolnych skupionych od rolników nie można uznać jako pochodzących z własnej produkcji rolniczej tylko dlatego, że zachowano okres przetrzymywania. Nie ma tutaj zastosowania par. 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów cyt. na wstępie, gdyż przepis ten dotyczy przetrzymywania roślin, a nie produktów produkcji rolniczej. Przepis ten dotyczy natomiast roślin zakupionych "na pniu" objętych przez nabywcę uprawą co najmniej przez miesiąc i tylko wówczas przychody ze sprzedaży zboża byłyby uznane za przychód z działalności rolniczej. W związku z powyższym ustalono, że przychody z działalności pozarolniczej opodatkowanej wynoszą - 145.133.237.170 zł. Urząd Skarbowy przy wyliczeniu kosztów uzyskania przychodów w "A." wziął pod uwagę przychód z działalności pozarolniczej, który wynosi z oddziałami - 162.201.470.000 zł w stosunku do przychodu ogółem w kwocie - 170.771.216.605 zł - stanowi to 94,98 proc.. Procent ten uwzględniono przy wyliczaniu kosztów ogólnozakładowych "A." (...) przy wyliczaniu kosztów uzyskania przychodu z działalności pozarolniczej na kwotę = 138.396.429.063 zł. Do kosztów uzyskania przychodów Przedsiębiorstwo nieprawidłowo zaliczyło wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów z następujących tytułów: Wydatków na zakup środków trwałych wg faktury 123/94 z dnia 6.09.94 r. - 30 szt. zbiorników w cenie jednostkowej - 20.500.000 zł o wartości - 315.000.000 zł dow. księgowy 457/55-59. Koszt instalacji zbiorników wg faktury - nr 268 z dnia 30.09.94 r. z Przedsiębiorstwa "R." w S. na kwotę - 109.846.800 zł został zaksięgowany w koszty. Powyższa kwota winna zwiększyć wartość środków trwałych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wydatków na nabycie środków trwałych. Natomiast par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek amortyzacji, oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./, stwierdza, że za środki trwałe uważa się poszczególne kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia, środki transportu, budynki i budowle oraz ich części składowe, których cena zakupu lub koszt wytworzenia są wyższe niż 10 mln zł, a okres użytkowania przekracza rok. Przez cenę zakupu rozumie się cenę jaką nabywca płaci za zakupione środki trwałe, pomniejszoną o podatek od towarów i usług. W związku z powyższym zakup zbiorników wg dowodu 457/55-59 na kwot - 315.000.000 zł plus koszt instalacji wg dowodu 503/226-228 na kwotę - 109.846.800 zł minus amortyzacja za 3 miesiące - 10.621.170 zł razem kwota - 414.225.630 zł nie jest kosztem uzyskania przychodu. Wydatków ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby podatnika w celu odbycia podróży służbowej w pełnej wysokości, ponieważ podróż służbowa nie jest udokumentowana delegacją służbową - art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy na kwotę - 12.175.500 zł. Wydatków na rzecz udziałowców art. 16 ust. 1 pkt 38 na kwotę - 16.999.400 zł - dotyczy Wiesława D., który jest udziałowcem Spółki - art. 11 pkt 26 aktu notarialnego /wliczono w koszty reprezentacji/; Wydatków ponoszonych przez podatnika na rzecz pracowników - art. 16 ust. 1 pkt 35 na kwotę - 10.469.000 zł - faktura na 063/94 /wliczono w koszty reklamy/; Kontrola wykazała, że w kosztach reprezentacji i reklamy znajdują się wydatki na kwotę - 186.711.690 zł nie związane z przychodem oraz nieprawidłowo udokumentowane. W związku z powyższym pismem nr PD-III/10/96 z dnia 26.02.96 r. Urząd zwrócił się do jednostki o imienny wykaz osób. którym przekazano towary w ramach reklamy. W odpowiedzi "A." poinformowało, że wydatek na reklamę był podejmowany i zatwierdzony przez osoby uprawnione, a odbiorcy są nieznani. Zdaniem Urzędu mimo, że przepisy nie określają wprost zasad sposobu udokumentowania tego typu kosztów, nie oznacza to, że podmiot jest zwolniony z udokumentowania poniesionych kosztów reprezentacji i reklamy. Obowiązek taki jest określony w art. 16 ust. 1 pkt 28 wyżej cyt. ustawy. Zgodnie z tym artykułem osoby prawne prowadzące księgi rachunkowe są zobowiązane do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób określony w przepisach Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./. Biorąc powyższe pod uwagę rozchód wręczonych upominków powinien być odpowiednio udokumentowany - powinien spełniać wymogi par. 7 Rozporządzenia, oraz być powiązany z określonym kontraktem. U podatnika winny znajdować się dokumenty potwierdzające istnienie takich negocjacji. W aspekcie zjawiska jakim jest reklama określonego podmiotu gospodarczego, należy mieć na uwadze, że jest ona podejmowana w celu propagowania danej produkcji i sprzedaży, zatem powinna ona być przede wszystkim propagowaniem działalności danej firmy także przez wręczenie drobnych upominków poszczególnym osobom, które są lub mogą być kontrahentami firmy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zakupione przedmioty są rzeczami o wysokiej wartości, nie stanowiące produktu firmy i ich rozdawnictwo jest typową darowizną nie stanowiącą kosztu uzyskania przychodu. Co prawda kontrolowana jednostka poniosła koszty związane z reklamą prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w wysokości nie przekraczającej 0,25 proc. przychodu i mogłaby koszty związane z nabyciem przedmiotów stanowiących reklamę zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, gdyby zgodnie z par. 7 cyt. rozporządzenia udokumentowała wydatki - komu i kiedy wręczyła poszczególne przedmioty i uprawdopodobniła ich związek z uzyskanym przychodom. Poza tym poniesione wydatki nie mają związku z reklamą firmy, gdyż zakupione zostały art. przemysłowe będące rzeczami osobistego użytku /płaszcz, kostium/ spożywcze /cukier - 9 ton, mąka/, bądź przedmioty wyposażenia /łazienki/. Reasumując wydatki nieprawidłowo udokumentowane i nie mające związku przyczynowo-skutkowego z uzyskanym przychodem, oraz nie mające logicznego uzasadnienia jak również rzeczy osobistego użytku nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ale winny być pokryte z zysku po opodatkowaniu, uzyskanego w wyniku prowadzonej działalności. "A." pobrało kredyt z banku w miesiącu maju 1994 r. na kwotę 12 mld z tego bank pobrał odsetki w kwocie 1.333.333.300 zł, oraz prowizji w wysokości 120 mln zł razem - 1.453.333.300 zł i wliczyło je w koszty uzyskania przychodu. W miesiącu czerwcu bank skorygował odsetki o kwotę 10.523.200 zł i od czerwca do grudnia 1994 r. pozostała kwota - 1.442.810.000 zł. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że ww. kwota nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu w pełnej kwocie, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy nie jest związana z uzyskaniem przychodu. Jednostka finansowała z pobranego kredytu inne podmioty gospodarcze, oraz osoby fizyczne. Dnia 6.04.1994 r. Spółka przelała kwotę 366.253.000 zł, a 21.04.94 r. kwotę - 294.480.000 zł na konto pana G. v-ce prezesa przedsiębiorstwa, a zaksięgowała jako rozliczenie salda z Gospodarstwem Rolnym T. Znowelizowane przepisy ustawy o działalności gospodarczej nie ograniczają uprawnień podmiotów gospodarczych wynikających z Kodeksu cywilnego dotyczących możliwości przenoszenia wierzytelności na osoby trzecie. Przeniesienie wierzytelności może nastąpić w wyniku zamiany, darowizny i sprzedaży. Jednostka nie przedstawiła umów o nabyciu wierzytelności. Dnia 29.04.1994 r. cztery Gospodarstwa Rolne Skarbu Państwa obciążyły "A." za usługi i wykonanie prac polowych na łączną sum - 3.679.992.500 zł, którą to kwotę przedsiębiorstwo zaliczyło do kosztów uzyskania przychodów pod datą 30.04.1994 r. i zaksięgowało odpowiednio na konto 400-29 - dowód 00205 - 001 GRSP S. na kwotę 581.882.900 zł - dowód 00205 - 202 GRSP D. na kwotę 995.860.600 zł - dowód 00205 - 003 GRSP R. na kwotę 1.332.922.000 zł - dowód 00205 - 004 GRSP T. na kwotę 769.327.000 zł. Kontrola wykazała, że operacja ta miała między innymi na celu kredytowanie ww. podmiotów z powodu braku środków finansowych w tych zakładach co wynika ze skierowanych próśb do kontrolowanej jednostki. Nie stwierdzono uzyskania przychodu z powyższej transakcji. Ponadto ustalono, że 29 listopada 1994 r. w celu zlikwidowania salda z tytułu księgowania opisanych kosztów spółka obciążyła powołując się na zawarte umowy powyższe Zakłady takimi samymi kwotami księgując je na konto 760-06. Z punktu widzenia rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych powyższe operacje miały również na celu zwiększenie kosztów uzyskania przychodu, a tym samym zmniejszenie zaliczek na podatek od miesiąca kwietnia do listopada 1994 r. Jednostka od stycznia do lipca oraz od września do listopada nie wykazywała dochodu do opodatkowania. Należny podatek od ww. kwoty wyniósłby: 3.679.992.500 x 40 proc. = 1.471.997.000 zł. Wyliczona kwota podatku wskazuje na to, że powyższe transakcje miały na celu uniknięcie płacenia zaliczek. Potwierdzeniem powyższego jest przeprowadzona kontrola przez Urząd w trzech zakładach uczestniczących w transakcjach. W żadnym z nich nie stwierdzono księgowania powyższych operacji, oraz stwierdzono brak faktur dotyczących tych operacji. Zdaniem Urzędu, gdyby jednostka nie finansowała innych podmiotów oraz osób fizycznych pobrałaby mniejszy kredyt, a odsetki od tego kredytu nie obciążałyby w tak znacznej kwocie kosztów uzyskania przychodu. Finansowanie innych podmiotów nie budziłoby zastrzeżeń Urzędu, gdyby nie miało wpływu na koszty uzyskania przychodu lub miało związek z uzyskiwaniem przychodu. Biorąc powyższe pod uwagę Urząd nie uznał kwoty - 522.297.220 jako kosztu uzyskania przychodu w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy. Kwota ta wynika z następującego wyliczenia: - kwota pobranego kredytu 12 mdl - kwota odsetek od powyższego kredytu zaliczona w koszty uzyskania przychodu - 1.442.810.000 zł - kwota jaką "A." przeznaczyła na finansowanie innych podmiotów: - 4.340.725.500 zł /przelew dla G. - 660.733.000 zł, nieprawidłowe zdarzenia gospodarcze - 3.679.992.500/ - 4.340.725.500 : 12.000.000.000) x 100 = 36.2 proc. 1.442.810.000 x 36,2 proc. = 522.297.220 zł W tej sytuacji Urząd Skarbowy dochód podlegający opodatkowaniu z działalności Przedsiębiorstwa dla celów podatku określił (...) na kwotę = 8.091.690.000 zł; Należny podatek wg stawki 40 proc. 3.236.676.000 zł; Zadeklarowany przez jednostkę 1.509.456.000 zł. Izba Skarbowa w E., nie uwzględniając odwołania Przedsiębiorstwa i utrzymując zaskarżoną decyzji w mocy, podtrzymała stanowisko zajęte przez organ pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo miał na uwadze, co następuje: Nie można stwierdzić, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Za bezzasadne trzeba uznać zarzuty strony skarżącej skierowane przeciwko ustaleniom dotyczącym rozmiarów osiągniętego przez stronę przychodu. W szczególności, stawiając w skardze zarzut, że organy podatkowe nie wskazały podstaw ustalenia przychodu w kwocie 162.201.470.000 zł, strona skarżąca pomija, że ustalenie powyższe zostało dokonane w oparciu o treść protokołu kontroli, w którym powołano się na dokumentację prowadzoną przez samo Przedsiębiorstwo. W toku postępowania podatkowego, zwłaszcza też w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, strona skarżąca nie podnosiła żadnych skonkretyzowanych, szczegółowych zarzutów w powyższym zakresie. Strona nie określiła, jakie fragmenty jej dokumentacji zostały pominięte lub błędnie odczytane. W istocie zarzuty zawarte w skardze ograniczają się, jeśli chodzi o ustalenie wielkości przychodu, do zakwestionowania metody wyliczenia przychodu z działalności rolniczej, nie podlegającej opodatkowaniu, i z działalności pozarolniczej oraz ustalenia proporcji, w jakiej ogólne koszty uzyskania przychodu winny być uwzględnione co do każdego rodzaju działalności. Ponadto w skardze podniesiono zarzut bezpodstawnego uznania całego przychodu z działalności prowadzonej w siedzibie Przedsiębiorstwa w C. za przychód z działalności pozarolniczej. Wbrew tym zarzutom organy podatkowe prawidłowo ustaliły wielkość przychodu i kosztów jego uzyskania w zakresie jednego i drugiego rodzaju działalności. Było to możliwe, skoro w Przedsiębiorstwie prowadzono odrębną księgowość dla poszczególnych gospodarstw. Trafnie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, że w sytuacji, gdy na podstawie ewidencji rachunkowych prowadzonych w gospodarstwach w B. i G. nie można było ustalić, które koszty dotyczą przychodów opodatkowanych a które koszty zostały poniesione w związku z działalnością rolniczą, dokonanie podziału tych kosztów proporcjonalnie do udziału przychodów z działalności opodatkowanej i nieopodatkowanej w przychodach ogółem tych gospodarstw prowadzi do rezultatu możliwie najbardziej zbliżonego do rzeczywistości. Tak więc nie można stwierdzić, aby przy dokonywaniu ustaleń faktycznych i przeprowadzeniu oceny zebranego materiału dowodowego organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, par. 77 par. 1, par. 80 i par. 107 par. 3 Kpa. Nie sposób także uznać, aby uzasadniony był zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie oceny, iż cała działalność prowadzona w C. była działalnością pozarolniczą, podlegającą opodatkowaniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy wyjaśnia, że działalnością rolniczą jest produkcja roślinna i zwierzęca, przy czym stosownie do art. 2 ust. 5 Minister Finansów określić ma w drodze rozporządzenia okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, jakie muszą być zachowane, aby przetrzymywanie to uznać za działalność rolniczą w rozumieniu ust. 2. W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 1992 r. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych /Dz.U. nr 32 poz. 138 ze zm./ ustalono /par. 1 ust. 1/ minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, przy których zachowaniu działalność uznawana jest za działalność rolnicza. Okres ten w przypadku roślin wynosi miesiąc. Strona skarżąca, domagając się zastosowania w stosunku do siebie powyższego przepisu, bezzasadnie pomija podstawową okoliczność, że skupowane przez nią i przetrzymywane nawet ponad okres miesiąca ziarno nie może być utożsamiane z rośliną. Skoro działalność w gospodarstwie w C. polegała na skupie nasion zbóż, to chociaż były one następnie przetrzymywane przez ponad miesiąc w celu doczyszczenia i dosuszenia, efektu tej działalności nie można było uznać za produkcję roślinną, która jako działalność rolnicza byłaby zwolniona od podatku dochodowego od osób prawnych. Strona skarżąca kwestionuje w skardze rozstrzygnięcie organów podatkowych co do trzech pozycji nieuznanych kosztów uzyskania przychodu. Zarzuty w tym zakresie nie mogą być uznane za uzasadnione. 1. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Organy podatkowe przekonujące wykazały, że część kredytu w kwocie 12 mdl zł zaciągniętego w banku przez Przedsiębiorstwo nie została wykorzystana w celu uzyskania przychodu i dlatego odpowiednia część zapłaconych odsetek od kredytu w kwocie 522.297.220 zł nie może być zaliczona do kosztów. Strona skarżąca nie zdołała podważyć wniosku wyprowadzonego przez organy podatkowe z dokonanych ustaleń co do tego, że w kwietniu 1994 r., w ewidentnym związku z zawartą umową kredytową z bankiem, przelała na konto wiceprezesa G. kwoty 366.253.000 zł i 294.480.000 zł jako rozliczenie salda z Gospodarstwem Rolnym T. a nadto przelała na konta gospodarstw S., D., R. i T. łączną sumę 3.679.992.500 zł za usługi i wykonanie prac polowych, co miało na celu kredytowanie tych przedsiębiorstw. Nie stwierdzono bowiem uzyskania przychodu z powyższych transakcji, skoro brak było dotyczących ich faktur i nie znajdowały one odbicia w ewidencji rachunkowej wymienionych jednostek. Za poprawnością wniosków organów podatkowych przemawiały także dalsze okoliczności, którym strona skarżąca nie zaprzecza, a mianowicie, że gospodarstwa rolne zwróciły się do niej z wnioskami o kredytowanie, że transakcje były ewidencjonowane na odrębnych kontach oraz że strona skarżąca w dniu 29 listopada 1994 r. w celu zlikwidowania salda obciążyła wymienione gospodarstwa takimi samymi kwotami. W świetle tych faktów nie mogą być uznane za uzasadnione zarzuty strony skarżącej, których celem było wykazanie, że pobrany kredyt został w całości wykorzystany na działalność gospodarcza zgodnie z umowa zawarta z R. w dniu 28 kwietnia 1994 r. 2. Stosownie do art. 16 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów - naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek /kredytów/. Organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia powyższego przepisu, gdy nie uznały za koszty naliczonych, lecz nie zapłaconych przez stronę odsetek w łącznej kwocie 1.372.611.815 zł. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane na podstawie ewidencji prowadzonej przez stronę. Tych ustaleń nie podważają skutecznie zarzuty podniesione w odwołaniu i w skardze, sprowadzające się do ogólnikowego twierdzenia, że część odsetek została zapłacona np. Zakładom Tłuszczowym w ramach kompensat wzajemnych należności i że w dokumentacji strony znajdują się dalsze dowody zapłaty należnych odsetek w ramach kompensat. Strona żadnych konkretnych dowodów nie wskazała, ograniczając się w odwołaniu tylko do twierdzenia, że istnieje jeden przykład zaprzeczający ustaleniom organów podatkowych. Mając możliwość i obowiązek wskazania istniejących ewentualnie dowodów w toku postępowania podatkowego strona dopiero w skardze wysunęła dalej idący zarzut, nadal jednak bliżej niesprecyzowany. 3. Przepis art. 16 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie pozwala uważać za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych, które podlegać mogą odpisom amortyzacyjnym. Organy podatkowe opierając się na tym przepisie wyłączyły z zestawienia kosztów kwotę 315.000.000 zł stanowiąca koszt nabycia w dniu 6 września 1994 r. 30 stalowych zbiorników o cenie jednostkowej 10.500.000 zł oraz kwotę 109.846.800 zł /według faktury z dnia 30 września 1994 r./, pokrywająca koszt instalacji zbiorników. Rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Zasadnie nie uwzględniono zarzutu strony skarżącej, że zbiorniki, o których mowa, zostały w dniu 31 października 1994 r. sprzedane firmie "C." z M. na podstawie faktury 2263/A/94 za sumę 459.000.000 zł. Organy podatkowe zwróciły uwagę, że 30 zbiorników zostało zainstalowanych w kilkunastu miejscowościach przy poniesieniu kosztów ich instalacji, co świadczy o tym, iż nie zostały zakupione w celu odsprzedaży. Strona skarżąca zarzuca, że istnieją w aktach sprawy dokumenty potwierdzające fakt sprzedaży omawianych zbiorników do M. Teza ta nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach, w których brak innych dowodów, poza niepodpisana przez nikogo kartka zawierającą "rozliczenie zakupionych stalowych zbiorników używanych - 1994 r." Jak wynika z tego rozliczenia, strona zakupiła ogółem 170 zbiorników, z których sprzedano 42 a tylko 20 zaliczono do środków trwałych. W świetle ustalonego faktu, że w zestawieniu kosztów uzyskania przychodu zamieszczono zarówno koszt nabycia 30 zbiorników jak i poniesiony w tym samym miesiącu koszt ich zainstalowania, uznać trzeba za poprawny wniosek organów podatkowych, iż w tym przypadku chodziło o poniesienie kosztów nabycia środków trwałych, które podlegały odpisom amortyzacyjnym na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny tych środków /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło