I SA/Gd 1766/02
PostanowienieWSA w Gdańsku2005-10-21
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez wspólników spółki cywilnej, którzy nie byli stroną postępowania podatkowego zakończonego decyzją przyznającą ulgę podatkową innej osobie, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez podmioty, które nie były stroną postępowania podatkowego i których interes prawny nie został bezpośrednio naruszony zaskarżoną decyzją, podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny bada skargę pod kątem jej dopuszczalności, a do jej wniesienia uprawnione są tylko podmioty posiadające interes prawny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego przyznającą I. W.-K. ulgę w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia ucznia. Wspólnicy Spółki Cywilnej "A" (J. B., D. i P. C., B. J., M. S., Z. P.) wnieśli skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych. Pełnomocnik skarżących działał w ich imieniu, ale nie był umocowany do działania w imieniu I. W.-K., która była stroną postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B., D. i P. C., B. J., M. S., Z. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia ucznia postanawia: odrzucić skargę.
I SA/Gd 1766/02
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lipca 2002 r. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania I. W.-K. z dnia 8 lutego 2002 r., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 5 kwietnia 2002 r. przyznającą I. W.-K. ulgę w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia ucznia w kwocie 482,10 zł.
Podstawą rozstrzygnięcia Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny.
Urząd Skarbowy, na wniosek I. W.-K., decyzją z dnia 5 października 2001 r. Nr [...] przyznał stronie ulgę w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia pracownika w kwocie 482,10 zł.
Wnioskiem z dnia 20 października 2001 r. wspólnicy Spółki Cywilnej "A", w tym również I. W.-K., zwrócili się do Urzędu Skarbowego z żądaniem uzupełnienia decyzji poprzez przyznanie ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia pracownika każdemu ze wspólników oraz odniesienie powyższej decyzji do 1997 r.
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...] odmówił I. W.-K. uzupełnienia decyzji wskazując na brak przesłanek wynikających z przepisu art. 213 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Od powyższej decyzji wspólnicy S.C. "A" reprezentowani przez I. W.-K. i B. J. oraz I. W. K. w imieniu własnym pismem z dnia 20 grudnia 2001 r. wnieśli odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Skarbowemu do ponownego rozpatrzenia oraz przyznanie odpowiednich ulg w podatku dochodowym za 1997 r. pozostałym wspólnikom.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 8 marca 2002 r. Nr [...] uchyliła w/w. decyzję odmawiającą uzupełnienia treści spornej decyzji oraz decyzję przyznająca I. W.-K. ulgę w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenie ucznia i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Urząd Skarbowy decyzją z dnia 5 kwietnia 2002 r. Nr [...] przyznał I. W.-K. ulgę w podatku dochodowym w kwocie 482,10 zł oraz decyzją z dnia 15 maja 2002r. Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie wniosku wspólników "A" S.C. o uzupełnienie treści decyzji, poprzez przyznanie ulgi dla pozostałych wspólników .
Od decyzji z dnia 5 kwietnia 2002 r. Nr[...] przyznającej ulgę w podatku dochodowym w kwocie 482,10 zł I. W.-K. oraz B. J. pismem z dnia 11 kwietnia 2002 r. złożyły odwołanie wnosząc o jej zmianę lub uzupełnienie i przyznanie całej ulgi należnej z tytułu wyszkolenia ucznia pozostałym wspólnikom. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w tym: art. 121 § 1 i 2, art. 125 § 1 i art. 133 Ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa, rozpoznając sprawę w toku postępowania odwoławczego, stwierdziła brak podstaw prawnych do zmiany spornej decyzji i przyznania całej ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia wszystkim wspólnikom Spółki Cywilnej "A".
Organ podatkowy drugiej instancji przywołał przepis § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.03.1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1995r. Nr 35, poz. 173 z późn. zm.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie ulg (...) podatnik jest obowiązany złożyć do Urzędu Skarbowego właściwego w sprawach podatku dochodowego. Izba wskazała, iż złożony przez podatnika wniosek wywołuje po stronie organu podatkowego obowiązek jego weryfikacji w granicach żądania strony. Nie wywołuje natomiast obowiązku wszczęcia z inicjatywy organu postępowania w przedmiocie przyznania ulgi pozostałym wspólnikom. Tym bardziej, że w przypadku jednego z nich właściwym do złożenia wniosku o ulgę byłby Urząd Skarbowy, nie zaś w S. Z akt sprawy, zdaniem organu odwoławczego, wynika bezspornie, iż wniosek o przyznanie ulgi złożyła tylko i wyłącznie I. W.-K. Nie wynika natomiast, że występowała ona w imieniu pozostałych wspólników. Zatem nie można inicjatywy strony w tej sprawie rozszerzać na pozostałych wspólników. Brak jest bowiem wniosku pozostałych wspólników o wszczęcie postępowania w przedmiocie ulgi uczniowskiej. Zasadnie tym samym, zdaniem Izby, organ podatkowy pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 27c ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przyznał T. W.- K. ulgę uczniowską proporcjonalnie do jej udziału w dochodach Spółki.
Organ odwoławczy wskazał, iż brak jest także podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 1997 r. dla I. W.-K. Zgodnie bowiem z przepisem zawartym w art. 27c ust.7 ww. ustawy – ulgę uczniowską stosuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została wydana decyzji. Końcowo Izba dodała, że postępowanie w sprawie uzupełnienia ww. decyzji poprzez przyznanie nią ulg pozostałym wspólnikom decyzją z dnia 14.05.2002 r. Nr [...] zostało umorzone przez Urząd Skarbowy, co oznacza, iż w stosunku do tych osób nie może być skuteczne odwołanie od ww. decyzji. Nie są bowiem stroną postępowania.
W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej J. B., D. i P. C., B. J., M. S., Z. P. – wspólnicy Spółki Cywilnej "A" w S. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 133, art. 165 § 1, 169 § 1 i 170 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 w związku z art. 12 § 1, art. 28 i art. 61 § 4 K.p.a. oraz § 10 ust. 1 i § 12 ust 3 oraz § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ewentualnie również art. 27c ust. 1, art. 12 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż organy podatkowe przeoczyły, że przepisy o tzw. uldze uczniowskiej przewidywały jedną ulgę z tytułu wyszkolenia ucznia, dzieloną od 1997 r. między wspólników proporcjonalnie do ich udziałów w dochodach Spółki, a zatem jeśli wniosek o udzielenie ulgi złożyła, tak jak w roku poprzednim jedna wspólniczka uprawniona do szkolenia ucznia, to stosując jeszcze przepisy K.p.a. organy podatkowe obowiązane były zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkich wspólników Spółki, których interesu prawnego dotyczyło i dotyczy postępowanie lub wezwać do uzupełnienia wniosku przez złożenie podpisów, przez pozostałych uprawnionych do ulgi wspólników, co też Urząd Skarbowy uczynił w odniesieniu do wniosku złożonego w roku następnym. Zdaniem skarżących nie bez znaczenie jest fakt, iż I. W.-K. postąpiła tak samo jak w roku poprzednim tj. 1996 r. oraz następnym tj. 1998, w których należna ulga została w całości przyznana.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wniosła o jej odrzucenie. W uzasadnieniu Izba wskazała, iż pełnomocnik – radca prawny działa w imieniu skarżących: J. B., D. i P. C., B. J., M. S. i Z. P., nie został natomiast umocowany do działania w imieniu strony postępowania – I. W.-K. Sporna decyzja odnosi się zaś wyłącznie do I. W.-K. – jako strony postępowania. Nie dotyczy natomiast interesu wspólników S.C. "A", którzy uzyskaliby ochronę swoich praw w odrębnych postępowaniach wszczętych na ich wniosek. Jednocześnie, z ostrożności procesowej, Izba Skarbowa odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jak trafnie zauważa Izba w odpowiedzi na skargę, została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną do jej wniesienia.
Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) – Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Skargę na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej przyznającą Pani I. W.-K. ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wniosła strona. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – skarga powinna zawierać podpis osoby wnoszącej skargę, a w przypadku wniesienia jej przez pełnomocnika – jego podpis z załączeniem do skargi pełnomocnictwa.
Z treści skargi wynika natomiast, że radca prawny mgr M. P. działa w imieniu skarżących: J. B., D. i P. C., B. J., M. S. i Z. P. Nie został natomiast umocowany do działania w imieniu strony tego postępowania – Pani I. W.-K.
Sporna decyzja odnosi się tylko i wyłącznie do Pani I. W.-K. – jako strony postępowania i nawet pośrednio nie dotyczy interesu prawnego pozostałych wspólników S.C. "A".
Z tych względów na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło