I SA/Gd 1798/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Elżbieta Rischka Protokolant – Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 21 lutego 2001 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 15,80 (słownie: piętnaście 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1798/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 21 lutego 2001 r. Wójt Gminy ustalił W. C. podatek od nieruchomości za nieruchomość położoną w Z. w kwocie 547,90 zł na 2001 rok (budynek letniskowy i inny budynek na działce letniskowej i grunt letniskowy). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż z ewidencji gruntów, z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. oraz z pozwolenia na budowę domu letniskowego i wykazu nieruchomości wynika, że podatnik posiada budynek letniskowy i inny budynek na działce letniskowej (o pow. 88,50 m2) oraz grunty letniskowe o pow. 1329,00 m2. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do złożonego przez stronę wykazu nieruchomości, w którym strona dom letniskowy wykazała w pozycji budynku mieszkalnego. Organ I instancji stwierdził, iż strona nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że dom letniskowy jest budynkiem mieszkalnym i dlatego też uznał, że wykaz nieruchomości został przez podatnika błędnie wypełniony. Podejmując decyzję organ I instancji miał na uwadze również wyrok NSA z dnia 4 marca 1998 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości, jednak wyrok ten dotyczył wymiaru podatku za 1996 r. i tylko w tym zakresie wiązał organ podatkowy. Decyzja zaś wydana została na podstawie uchwały Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2000 r., która to uchwała nie została zaskarżona i jest przepisem powszechnie obowiązującym na terenie gminy C. W. C. odwołał się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podając, że w decyzji zastosowano niewłaściwą stawkę podatku od nieruchomości. Wskazał, iż podane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji argumenty są bezzasadne i nieprawidłowe. Prawdziwe i istotne dla sprawy dowody stwierdził odwołujący się przedstawi na rozprawie. Po przeprowadzeniu rozprawy okazało się, że wspomnianymi dowodami są wyroki NSA, które dotyczą podatku od tej samej nieruchomości za lata poprzednie, uchylające decyzje organów podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 sierpnia 2001 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych różnicuje opodatkowanie budynków i gruntów w zależności od tego na jakie potrzeby obiekty są zajęte. Przepis art. 5 odróżnia budynki mieszkalne, związane z działalnością gospodarczą i pozostałe budynki. W przedmiotowej sprawie organ pierwszo-instancyjny zastosował stawki podatku – zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2000 r. Nr [...], która określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości. W uchwale tej Rada Gminy określiła stawki podatku od nieruchomości z podziałem od budynków mieszkalnych (0,41 zł/m2), budynków związanych z działalnością gospodarczą (14,55 zł/m i 5,95 zł/m2), oraz od budynków letniskowych (5,29 zł/m2) i pozostałych budynków (4,39 zł/m2), a także stawki podatku od nieruchomości od powierzchni gruntów z podziałem na grunty związane z działalnością gospodarczą, grunty będące użytkami rolnymi nie wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wykorzystywanych na cele rolnicze, grunty pod jeziorami oraz pozostałe grunty. Kolegium ustaliło, że decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za nieruchomość W. C. położoną w Z. od 1996 roku były zaskarżone przez stronę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylał decyzje organów administracyjnych. W wyroku z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1476/96 NSA wyraził pogląd, że art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie pozwala na jednoznaczne wykluczenie domu letniskowego z pojęcia dom mieszkalny i w związku z tym, wyodrębnienie przez radę gminy do osobnej kategorii podatkowej budynków letniskowych ze stawką wyższą niż dla budynków mieszkalnych nie znajdowało podstawy prawnej, bowiem budynek może spełniać z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego funkcje mieszkalne. Sąd uznał, że uchwała Rady Gminy w części obejmującej § 1 pkt 3 (w której ustalono stawkę podatku od nieruchomości od budynków letniskowych oraz innych budynków wybudowanych na działkach letniskowych) wydana została z naruszeniem upoważnienia ustawowego i jako taka zgodnie z konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej, nie wiąże Sądu. W następnych latach organ I instancji, jako związany z uchwałami Rady Gminy, które w dalszym ciągu wyodrębniały do opodatkowania budynki letniskowe, ustalał podatek od nieruchomości zgodnie z tymi uchwałami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które również było i jest związane uchwałami rady gminy i nie może ich pominąć, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Dopóki bowiem uchwały rady gminy obowiązują, organy administracyjne nie mogą rozstrzygać inaczej niż to wynika z brzmienia uchwał. Naczelny Sąd Administracyjny w następnych wyrokach akceptując rozważania zawarte w wyroku z dnia 4 marca 1998 r. uznawał, że uchwały Rady Gminy w części dot. ustalenia podatku od nieruchomości dla budynków letniskowych nie wiążą Sądu. Organ drugoinstancyjny podkreślił, iż ma pełną świadomość tego, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylał wcześniejsze decyzje ustalające podatek od nieruchomości ze stawką jak dla budynków letniskowych jednak ocena prawa wyrażona w wyrokach NSA, chociaż dotyczy tej samej nieruchomości, nie wiąże w niniejszej sprawie organów administracyjnych i dlatego ponownie zmuszone jest do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Samorządowe kolegia odwoławcze obowiązane są orzekać na podstawie przepisów ustawowych i wykonawczych obowiązujących w danej sprawie, co oznacza, że organ odwoławczy nie może oceniać legalności takiego aktu ani odstąpić od zastosowania go w sprawie (tak jak sąd administracyjny). Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodatkowo wskazało, iż związane jest treścią uchwał – nawet jeżeli uchwały te podjęte zostały z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, do czasu gdy uchwały te nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego. Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że orzecznictwo sądowe w kwestii czy budynek letniskowy jest budynkiem mieszkalnym i czy może być opodatkowany według stawek jak dla budynku mieszkalnego nie jest jednolite. W. C. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego zaskarżył decyzję Kolegium do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zarzucając jej rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9 poz. 26 z późn. zm.), niewykonanie prawomocnych wyroków NSA OZ w Gdańsku z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1476/96, z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Gd 456/99 oraz I SA/Gd 2767/00 poprzez ponowne wadliwe zakwalifikowanie budynku mieszkalnego w Z. jako domku letniskowego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ pierwszoinstancyjny w sprawie niniejszej postępuje tak samo jak w latach 1996, 1998 i 2000 ustalając dla wspomnianej nieruchomości podatek w niewłaściwej wysokości, nie przyjmując do określenia wysokości stawki podatku danych zgodnie z wykazem nieruchomości z dnia 13 marca 1998 r. ani nie uwzględnia wniosku z dnia 23 stycznia 2001 r. o przekwalifikowaniu domu i z pełną świadomością przyjmuje nieprawdziwe dane dotyczące tejże nieruchomości. Skarżący podkreśla, że jego dom jest murowany, trwale złączony z gruntem, skanalizowany, podpiwniczony i spełnia z punktu prawa budowlanego funkcje mieszkalne. Działka nr [...] nie jest działką letniskową co bezspornie wynika z aktu notarialnego z dnia 19 czerwca 1978 r. Repertorium "A" nr [...]. Nadto zarzuca organom nieznajomość przepisów prawa budowlanego a także działanie dyskryminacyjne polegające na nieuznawaniu bezspornych faktów co do nieruchomości w Z. oraz na lekceważeniu wyroków NSA wydanych kilkakrotnie w tej sprawie, co stanowi rażące naruszenie art. 2, 8, 32, 37 i 184 Konstytucji RP. Dodatkowo wskazuje, że Kolegium nie wykonało wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Gd 456/99 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w kwocie 14,20 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę uznało skargę W. C. i wniosło o jej uwzględnienie poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy z dnia 8 czerwca 2000 r. wskazując jednakże, iż nie może skorzystać z trybu przewidzianego w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), bowiem nawet uznając skargę za zasadną, Kolegium nie może uchylić swojej decyzji i podjąć innego rozstrzygnięcia niż w zaskarżonej decyzji, albowiem związane jest uchwałą Rady Gminy. Dodatkowo wskazuje, że zwrot kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2001 r. nastąpił w dniu 8 listopada 2001 r. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem podjęte w sprawie decyzje nie odpowiadają prawu. Należy podnieść, iż kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości, (a w istocie kwestia wysokości stawki tego podatku), od położonej w Z. nieruchomości należącej do skarżącego była przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokami z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1476/96, i z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Gd 456/99 i sygn. akt I SA/Gd 2767/00 uchylił decyzje ustalające wymiar podatku od tej nieruchomości na lata 1996, 1998 i 2000. W rozważanej sprawie stan faktyczny i prawny jest tożsamy z przedmiotem spraw wymienionych powyżej. Różnica dotyczy wyłącznie wysokości zastosowanej stawki tego podatku przy ustalaniu wymiaru na rok podatkowy 2001. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w powołanych powyżej orzeczeniach, iż przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nie pozwala na jednoznaczne wykluczenie domu letniskowego z zakresu "dom mieszkalny". Tak więc wyodrębnienie przez radę gminy do osobnej kategorii podatkowej budynków letniskowych ze stawką wyższą niż dla budynków mieszkalnych nie znajdowało podstawy prawnej, o ile budynek ten może spełniać z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego funkcje mieszkalne. Rada gminy - zgodnie z powołanym art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - może w swej uchwale wykonawczej powołać inną kategorię budynków w stosunku do budynków mieszkalnych określając je rekreacyjnymi. Wyróżnikiem jednak takich budynków w stosunku do budynków mieszkalnych nie może być ani ich usytuowanie, ani okresowe ich wykorzystywanie przez podatników, a jedynie kryteria mieszczące się w przepisach prawa budowlanego (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r. III RN 207/99 OSNIAPUS z 2001 r. Nr 4, poz. 102). Akceptując zatem powyższe rozważania dla rozstrzygnięcia badanej sprawy, Sąd uznał, że uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia 29 grudnia 2000 r. ustalająca wysokość stawek podatków i opłat lokalnych na rok 2001 w części obejmującej § 1 pkt 4, w której od budynków letniskowych oraz innych budynków wybudowanych na działkach letniskowych ustalono stawkę maksymalną "od pozostałych budynków lub ich części" (w kwocie 5,29 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej – art. 5 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej ustawy) wydana została z naruszeniem upoważnienia ustawowego i jako taka zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483) nie wiąże Sądu. Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.