I SA/Gd 185/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-06-12
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy 10-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wprowadzony ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., ma zastosowanie do zobowiązań powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r., które nie wygasły przed tą datą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że 10-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek, wprowadzony ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. i obowiązujący od 1 stycznia 2003 r., ma zastosowanie do zobowiązań powstałych przed tą datą, o ile nie wygasły one przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. Bezpośrednie stosowanie nowych przepisów o przedawnieniu do należności nieprzedawnionych przed 1 stycznia 2003 r. nie narusza zasady lex retro non agit, ponieważ bieg terminu przedawnienia jest zdarzeniem trwałym.Stan faktyczny
K.G. zgłosił zarzut przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za 1999 rok. Organ egzekucyjny oddalił zarzut, opierając się na stanowisku wierzyciela (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), który uznał, że należności te nie uległy przedawnieniu. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego przez Dyrektora Izby Skarbowej, K.G. wniósł skargę do WSA. WSA uchylił poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zobowiązując go do ponownego rozpoznania zażalenia i odniesienia się do zarzutu przedawnienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej ponownie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że 10-letni termin przedawnienia ma zastosowanie do należności z 1999 roku, które nie wygasły przed 1 stycznia 2003 r. K.G. wniósł kolejną skargę, kwestionując zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia do zobowiązań z 1999 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej Kpa) oraz art. 34 § 1, § 4 i § 5 oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia K.G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie oddalenia jako nieuzasadnionego zarzutu zgłoszonego w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...]. Podstawą wydania powyższego postanowienia były następujące ustalenia faktyczne:
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] z dnia 29 września 2006 roku wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] i obejmujących zaległą składkę na Narodowy Fundusz Zdrowia za miesiąc wrzesień 1999 roku oraz zaległe składki na Narodowy Fundusz Zdrowia, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc październik 1999 roku postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego K.G.
Pismem z dnia 28 listopada 2006 roku K.G. zgłosił w oparciu o art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc przedawnienie obowiązku.
Uzasadniając zgłoszony zarzut zobowiązany wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat od daty ich wymagalności. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 18 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 roku. Przed tą datą należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, W ocenie zobowiązanego w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych brak jest wyraźnych uregulowań o zakresie stosowania znowelizowanych przepisów, należy zatem przyjąć, że nowe przepisy mają zastosowanie tylko do zobowiązań powstałych w okresie ich obowiązywania. Oznacza to, że 10 letni termin przedawnienia należności z tytułu składek dotyczy zobowiązań powstałych po 1 stycznia 2003 roku, a do zobowiązań powstałych przed tym dniem należy stosować przepisy obowiązujące w dacie ich powstania. Ponadto zobowiązany powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2004 roku (sygn. akt II UK 448/03) oraz stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Tym samym, zdaniem K.G. należności wskazane w tytułach wykonawczych uległy przedawnieniu, bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie podejmował żadnych działań mających na celu ich wyegzekwowanie.
Organ egzekucyjny zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a., skierował pismo zobowiązanego do wierzyciela celem uzyskania jego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Postanowieniem z dnia [...] roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] zajął stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu uznając go za bezzasadny.
Uzasadniając zajęte stanowisko wierzyciel wskazał, że nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadziła generalną zasadę przedawnienia należności z tytułu składek po upływie 10 lat. Powyższej zasady nie stosuje się do należności, które wygasły przed 1 stycznia 2003 roku. W stosunku do tych należności zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed tą datą, czyli zgodnie z pierwotnym brzmieniem przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia (w związku z odroczeniem terminu opłacania należności, rozłożeniem należności na raty, podjęciem innej czynności zmierzającej do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności dłużnik został powiadomiony) po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W ocenie wierzyciela powyższe oznacza, iż dla wszystkich wymagalnych w dniu 1 stycznia 2003 roku zobowiązań z tytułu składek okres przedawnienia wynosi 10 lat. Tym samym obowiązki wskazane w tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu.
Zgodnie z treścią art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pouczono zobowiązanego, że na to postanowienie zażalenie nie przysługuje.
Stosownie do art. 34 § 1 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego po otrzymaniu ostatecznego postanowienia, dotyczącego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, postanowieniem z dnia [...] roku oddalił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego.
W uzasadnieniu wskazano na wiążący charakter stanowiska zawartego w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela.
Pismem z dnia 8 stycznia 2007 roku K.G. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o odstąpienie od czynności egzekucyjnych i zwrot tytułów do wierzyciela, ponawiając argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 28 listopada 2006 roku.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] Nr [...]
Podkreślono, że organ egzekucyjny trafnie rozstrzygnął w kwestii wniesionego zarzutu. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje możliwość zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 33 tejże ustawy. Przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wierzyciel powinien zająć stanowisko w każdym przypadku, z wyjątkiem wniesienia zarzutu na podstawie przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 przywołanej ustawy, w tym przedawnienia obowiązku, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jeżeli więc wierzyciel w swojej wypowiedzi, co do zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego przedstawi twierdzenie czyniące ten zarzut bezzasadnym, wypowiedź wierzyciela wiąże organ egzekucyjny - co wynika wprost z art. 34 § 1 u.p.e.a. W świetle powyższego stanowisko wierzyciela zawarte w ostatecznym postanowieniu z dnia 15 grudnia 2006 roku jest wiążące w zakresie zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 1 cytowanej ustawy dla organu egzekucyjnego, który na jego podstawie wydał (zgodnie z treścią art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a.) zaskarżone postanowienie.
Na powyższe postanowienie K.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnioskując w niej o wstrzymanie egzekucji i zwrot tytułów do wierzyciela.
Uzasadniając skargę skarżący ponowił zarzut przedawnienia dochodzonych obowiązków powołując argumentację zaprezentowaną w piśmie zgłaszającym zarzut z dnia 28 listopada 2006 r. oraz w zażaleniu z dnia 8 stycznia 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 376/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie określając w pkt 2 orzeczenia, że nie może ono być wykonane.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (jak w niniejszej sprawie na postanowienie wierzyciela w przedmiocie przedawnienia egzekwowanego obowiązku - zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych - (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) są także zaskarżalne, ale można je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji czy w zażaleniu na postanowienie. W związku z tym, że organ odwoławczy zarzutów tego postanowienia wierzyciela nie rozpoznawał Sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej, aby ponownie rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, odniósł się również do zarzutów poniesionych przez zobowiązanego do postanowienia wierzyciela w przedmiocie wypowiedzenia się co do zarzutu przedawnienia egzekwowanej należności.
Dyrektor Izby Skarbowej po ponownym - w związku z wyrokiem WSA - rozpoznaniu zażalenia K.G. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy opisane na wstępie postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko co do trafności rozpoznania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzutów wniesionych przez K.G. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor wskazał na wiążący charakter postanowienia wierzyciela podjętego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z zarzutem przedawnienia obowiązku wynikającego z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast - zgodnie z oceną prawną przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r. - do zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., stwierdził, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przedawniają się po upływie 10 lat od dnia ich wymagalności. W rozpatrywanej sprawie należności wskazane w tytułach wykonawczych nr [...] - do [...] z dnia 29 września 2006 r., nie wygasły przed dniem 1 stycznia 2003 r., a zatem objęte są aktualnie 10 - letnim okresem przedawnienia liczonym od dnia, w którym stały się wymagalne. Organ odwoławczy wskazał również, iż powołany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego nie ma w sprawie odniesienia, albowiem dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego. Organ ten zauważył także, iż strona ogólnikowo powołała się na stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej nie wskazując przy tym publikatora, w którym przedstawiono interpretację przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
K.G. nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego przedstawionym w tym postanowieniu wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnioskując o uchylenie tegoż postanowienia i obciążenie organu kosztami postępowania.
Skarżący konsekwentnie wywodzi w uzasadnieniu skargi, że dochodzone egzekucyjnie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za rok 1999 uległy przedawnieniu.
Skarżący podniósł, iż zastosowany przez wierzyciela 10 - letni okres przedawnienia należności z tytułu składek został wprowadzony nowelizacją ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. (ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074).
Przed tą datą należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia ich wymagalności. W ustawie zmieniającej nie ma przepisów przejściowych a zatem należy przyjąć, że nowe przepisy mają zastosowanie do zobowiązań powstałych w okresie ich obowiązywania. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że 10 - letni termin przedawnienia należności z tytułu składek dotyczy zobowiązań powstałych od stycznia 2003 r., a do zobowiązań powstałych przed tą datą, jakimi są należności dochodzone w niniejszej sprawie, bo powstały w 1999 r., należy stosować przepisy obowiązujące w dacie ich powstania.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się poprawnie do przedstawionego w zażaleniu zarzutu przedawnienia albowiem najpierw powinien był odnieść się rzeczowo do terminu zobowiązań powstałych w 1999 r., następnie uwzględnić reguły interporalne, w tym art. 109 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które uchyliła poprzednio obowiązującą ustawę o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych
Skarżący stwierdził, że skoro rozliczenie i opłacanie składek następuje na podstawie przepisów dotychczasowych, to również według tych dotychczasowych uregulowań należy ocenić ich wymagalność i przedawnienie.
Na potwierdzenie słuszności tego twierdzenia skarżący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 517/04 (ONSA i WSA Nr 6/2006 poz. 169), oraz wyrok SA z 20 października 2005 r. - I UK 72/05 (OSN - Nr 19-20/2006 poz.307), a także wyrok SN z 21 września 2004 r. sygn. II UK 448/03 OSNP z 2005 r. Nr 9, poz. 129), w których to orzeczeniach wymienione sądy wyraźnie wskazały na zasadę nie działania prawa wstecz ("lex retro non agit"). Naruszenie zaś tej zasady ma miejsce w niniejszej sprawie, bo stosuje się do egzekwowanych należności przepisy, które nie obowiązywały w roku ich powstania (1999 r.).
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie można było uwzględnić.
Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) Sąd - w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jest natomiast związany - jak stanowi o tym przepis art. 153 p.p.s.a. - oceną prawną w orzeczeniu sądu orzekającego wcześniej w badanej sprawie.
Taka też sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. poprzedniego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w tym przedmiocie.
Tak więc przystępując do rozważań w sprawie w pierwszej kolejności należało zbadać, czy organ odwoławczy ponownie rozpatrując zażalenie strony na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w przywołanym wcześniej wyroku tj. czy odniósł się do zarzutu podniesionego przez stronę w odniesieniu do postanowienia Dyrektora ZUS stwierdzającego niezasadność zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku.
Trzeba stwierdzić, iż organ odwoławczy wykonał powyższe zalecenie Sądu i odnosząc się do zarzutów podniesionych wobec postanowienia wierzyciela podzielił jego stanowisko, iż egzekwowane należności (składki za 1999 r.) objęte są - zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. - 10 letnim okresem przedawnienia. Organ odwoławczy uznał, że skoro dochodzone należności nie wygasły przed dniem 1 stycznia 2003 r., w myśl poprzedniego brzmienia tego przepisu, to ma do nich zastosowanie aktualne jego brzmienie obowiązujące od 1 stycznia 2003 roku. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił również, iż w sprawie nie może być uwzględniony wskazany przez stronę wyrok Sądu Najwyższego, albowiem wydany został w innym stanie faktycznym i prawnym.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy jednoznacznie ustosunkował się do spornej kwestii przedawnienia egzekwowanego obowiązku i nawet jeżeli - w ocenie skarżącego - uzasadnienie tego stanowiska nie w pełni odnosi się do wywodów przedstawionych w zażaleniu, to nie czyni to rozstrzygnięcia tego wadliwym w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jego z obrotu prawnego, albowiem rozstrzygnięcie to w kwestii spornej odpowiada prawu. Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 29 września 2006 r. wystawianych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] należności z tytułu składek, nie uległy przedawnieniu.
Analizując tę kwestię należy podkreślić, iż w okresie, kiedy to upłynął termin płatności powyższych należności (1999 r.), obowiązywał pięcioletni termin przedawnienia należności z tytułu składek. Dopiero z dniem 1 stycznia 2003 r., ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.", wprowadzony został dziesięcioletni termin przedawnienia należności poprzez zmianę art. 24 ust. 4 tej ustawy.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż powyższa ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawierała przepisów przejściowych. Niezasadne jest przy tym powoływanie się przez skarżącego na art. 109 u.s.u.s. stanowiący, iż do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (tj. przed 1 stycznia 1999 r.) należy stosować przepisy poprzednio obowiązujące przede wszystkim z tego względu, że egzekwowane w niniejszej sprawie należności powstały już pod rządem nowej ustawy. Powoływany tymczasem przez skarżącego wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 517/04, dotyczył zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powstałych jeszcze pod rządem ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, po. 137 ze zm.), a więc na gruncie stanu faktycznego i prawnego całkowicie odmiennego od zaistniałego w niniejszej sprawie. Nie można też wywodzić, iż skoro ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawierała w art. 109 przepis przejściowy, to należy go stosować, czy to odpowiednio, czy wprost, do ustawy nowelizującej z dnia 18 grudnia 2002 r., brak jest bowiem ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych.
Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oznacza, że przedawnienie należności winno być oceniane w oparciu o przepisy w brzmieniu znowelizowanym. Zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy. stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Jest ona związana z regułą kolizyjną, zwaną regułą porządku czasowego, zawartą w paremii - lex posterior derogat legi priori, która ma zastosowanie, gdy lex posterior nie jest hierarchicznie niższa niż lex priori. Zasada ta polega na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju. Dotyczy to również zdarzeń, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Rozwiązanie takie odpowiada zazwyczaj przeświadczeniu prawodawcy, że nowe normy są bardziej dostosowane do aktualnych warunków, niż prawo poprzednio obowiązujące. Nowa ustawa jest wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później, niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny. Zaletą tego rozwiązania jest zaś to, że od wejścia w życie nowej regulacji prawnej wszyscy traktowani są jednakowo, według takich samych norm.
Patrząc z powyższej perspektywy nowa rzeczywistość w zakresie rozmiaru zadłużenia płatników składek i realnych możliwości wywiązania się z ciążących na nich zobowiązań z tytułu składek oraz sytuacji finansowej ubezpieczeń społecznych w kontekście celu, któremu ubezpieczenia te mają służyć, może doprowadzić do zmiany niektórych elementów zakreślających ramy czasowe istnienia zobowiązania. Jednym z takich elementów jest instytucja przedawnienia. Należy wskazać, że bezpośrednie stosowanie nowej ustawy w tym zakresie nie wiąże się z wprowadzeniem nowych zobowiązań, czy reaktywacją zobowiązań wygasłych. Mamy tutaj do czynienia z działaniem ustawodawcy, polegającym na wprowadzeniu, co do zasady, dłuższego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Oznacza to, że stosowanie wprost przepisów o przedawnieniu, wprowadzonych ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., do należności z tytułu składek powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit, o ile nowy termin przedawnienia nie jest odnoszony do sytuacji, gdzie termin przedawnienia minął. Podkreślić bowiem należy, iż zasada lex retro non agit zakazuje regulacji przez prawo zdarzeń prawnych i ich skutków zrealizowanych w czasie, gdy konkretny przepis jeszcze nie obowiązywał. W tym też kontekście należy widzieć powoływany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2004 r. II UK 448/03, dotyczący wypadku przy pracy, który jest zdarzeniem krótkotrwałym. Zasada lex retro non agit nie dotyczy jednak sytuacji, w której zdarzenie prawne trwa w momencie wejścia w życie przepisów nowych, odmiennie regulujących jego reżim prawny, tak jak to jest w przypadku biegu terminu przedawnienia, które jest zdarzeniem prawnym trwałym, rozciągniętym w czasie.
Pogląd, iż do należności nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 338/06, oraz z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II GSK 176/07, oba niepublik.; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 199/07, oraz z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/06, oba niepublik.). Powoływany natomiast przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., l UK 72/05 dotyczył stanu faktycznego, w którym obowiązek opłacenia składki uległ przedawnieniu wskutek upływu pięcioletniego terminu przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 18 grudnia 2002 r., tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło