I SA/Gd 1976/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Sławomir Kozik /spr./, Sędziowie NSA: Ewa Kwarcińska, NSA: Zbigniew Romała, Protokolant Elżbieta Cymanowska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok oddala skargę W dniu 26 marca 2001 r. J. A. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2000. Jak wynika ze złożonego zeznania, dochód osiągnięty przez podatnika wyniósł 144.071,85- zł. Od dochodu J. A. odliczył kwotę 50,- zł z tytułu darowizny dokonanej na rzecz Fundacji Dzieciom oraz kwotę 30.000,- zł z tytułu ustanowionej renty cywilnoprawnej na rzecz dzieci M. M. – A., zaś podatek pomniejszył o kwotę 322,62- zł z tytułu wydatków poniesionych na zakup przyrządów i pomocy naukowych, programów komputerowych oraz wydawnictw fachowych bezpośrednio związanych z wykonywanym zawodem i wykonywaną pracą oraz kwotę 1.648,82- zł z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego. Według złożonego w dniu 26.03.2001 r. zeznania należny podatek stanowił kwotę 16.620,20- zł. Pismem z dnia 4 czerwca 2001 r. J. A. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w związku z poniesieniem wyższych niż wykazane w zeznaniu wydatków mieszkaniowych i na zakup przyrządów i pomocy naukowych. Organ podatkowy I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania, nie uwzględnił odliczenia od dochodu ustanowionej przez J. A. renty w wysokości 30.000,- zł na rzecz wnuków. W ocenie organu podatkowego I instancji świadczenie renty nie posiadało cech uprawniających do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) ze względu na ciążący na J. A. obowiązek alimentacyjny względem wnuków. Wobec powyższego decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. określił J. A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości 26.678,90- zł, zaległość podatkową w kwocie 10.053,30- zł i odsetki na dzień wydania decyzji w wysokości 3.430,70- zł. J. A. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił jej wady prawne i naruszenie obowiązującego prawa. Izba Skarbowa decyzją z dnia 6 sierpnia 2002 r. uchyliła w całości kwestionowaną odwołaniem decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na naruszenie przepisów art. 247 ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, że stosownie do art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji unormowane przepisem art. 200 § 1 w/w ustawy koresponduje z zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania określoną w art. 123 § l tej ustawy. Jak z powyższego wynika, zamknięcie postępowania dowodowego następuje przez wyznaczenie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i jest ostatnią czynnością poprzedzającą wydanie decyzji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 21 marca 2002 r. organ podatkowy I instancji wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących przyczyn ustanowienia renty w 2000 r., jednocześnie tym samym pismem, zawiadamiając stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań bez podania stosownego terminu. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wezwał stronę do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w momencie, gdy nie zamknął jeszcze postępowania dowodowego, o czym świadczy fakt włączenia do materiału dowodowego w dniu 5 kwietnia 2002 r. pisemnych wyjaśnień strony. Zdaniem Izby Skarbowej organ I instancji rażąco naruszył normę ustanowioną przepisem 200 § l ordynacji podatkowej, nie wyznaczając stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Izba Skarbowa wskazała, że błędy proceduralne popełnione w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji uzasadniały uchylenie wydanej przez ten organ decyzji w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 247 § l pkt 3 ordynacji podatkowej. J. A. w skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej wniósł o jej uchylenie decyzji w całości jako wadliwej i wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zakwestionował zasadność decyzji wydanej przez organ I instancji, gdyż nie zgadza się z zakwestionowaniem odliczenia z tytułu ustanowionej renty, a ponadto zarzuca organowi I instancji, że wydał decyzję w innej sprawie niż ta, której dotyczył jego wniosek. Skarżący zakwestionował również zasadność uchylającej decyzji Izby Skarbowej, stwierdzając, że jej postępowanie rażąco narusza prawo oraz nadużywa zaufanie obywateli do organów państwa. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja przedłuża w bliżej nie określoną przyszłość postępowanie w sprawie. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa. Zarzut skarżącego, że Izba Skarbowa zmierza do przedłużenia postępowania jest chybiony, gdyż zasada szybkości postępowania w żadnym wypadku nie może być stawiana przed zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu i prawem strony do ustosunkowania się do całego zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Izba Skarbowa z mocy art. 233 § 1 pkt 2 lit.b ordynacji podatkowej ma takie uprawnienie, by w ściśle określonych wypadkach uchylić decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania. Taki właśnie wypadek zachodzi w sprawie niniejszej i w ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Izby Skarbowej, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Z orzecznictwa NSA wynika wyjątkowość stosowania kasacji przez organy odwoławcze i niedopuszczalność wykładni rozszerzającej w tej kwestii. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną m.in. wówczas, gdy organ I instancji rażąco naruszył prawo. Słusznie w niniejszej sprawie Izba Skarbowa stwierdziła, że skoro organ I instancji pismem z dnia 21 marca 2002 r. wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących przyczyn ustanowienia renty w 2000 r. i jednocześnie tym samym pismem, zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to w sposób rażący naruszono prawo strony do zapoznania się z całym zebranym materiałem dowodowym po zakończeniu całego postępowania dowodowego. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić.