I SA/Gd 198/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-23

Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spłata byłej żonie kwoty odpowiadającej wartości wkładu mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej, dokonana w ramach podziału majątku po rozwodzie, może być uznana za wydatek na własne potrzeby mieszkaniowe podlegający odliczeniu od podatku dochodowego na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Izby Skarbowej, że spłata byłej żonie kwoty odpowiadającej wartości wkładu mieszkaniowego do spółdzielni nie stanowi wydatku rodzajowo określonego w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy podatkowe dotyczące ulg powinny być interpretowane ściśle, a rozszerzająca wykładnia mogłaby prowadzić do wielokrotnego korzystania z ulgi z tego samego tytułu, co jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący E. D. domagał się zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., argumentując, że odliczeniu podlega wydatek poniesiony na spłatę byłej żonie wkładu mieszkaniowego w spółdzielni. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, podobnie jak Izba Skarbowa, która uznała, że spłata ta nie jest wydatkiem na własne potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu przepisów. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Zbigniew Romała Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 grudnia 2000r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę. I SA/Gd 198/01 U z a s a d n i e n i e E. D. w dniu 11.07.2000r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z żądaniem stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999, która powstała w wyniku odliczenia w złożonym zeznaniu podatkowym wydatków poniesionych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Organ pierwszej instancji rozpatrując złożony wniosek, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego stwierdził, iż nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 nie występuje, w konsekwencji decyzją z dnia 19 września 2000r. Nr [...] odmówił zwrotu nadpłaty. E. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując jej zasadność i wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem odwołującego odliczeniu od podatku należnego za rok 1999 na podstawie art.27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega wydatek dotyczący spłacenia byłej żonie wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej. Izba Skarbowa w Gdańsku decyzją z dnia 28.12.2000r. po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy nie znalazła uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym dla uwzględnienia roszczeń strony. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do treści art.27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.) podatek dochodowy obliczony zgodnie z art.27 zmniejsza się na zasadach określonych w ust.2-17 jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, w razie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, za wydatki poniesione na wkład budowlany uznaje się wydatki stanowiące nadwyżkę ponad kwotę wkładu mieszkaniowego zaliczonego przez spółdzielnię na wkład budowlany. Z akt sprawy wynika bezspornie, że E. D. w dniu 20.08.1999r. w toku postępowania przed Sądem Rejonowym Wydział Cywilny o podział majątku sygn. akt [...] zawarł ugodę, na mocy której uzyskał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wraz z wkładem położone w G. przy ul. [...], znajdujące się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w G. o wartości 29.840 zł. Na podstawie zawartej ugody Zarząd SM "A" w G. przyjął odwołującego w poczet członków spółdzielni potwierdzając, iż przysługuje jemu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu położonego w G. przy ul. [...]. Tytułem spłat wynikających z podziału majątku dorobkowego E. D. zobowiązał się do zapłaty na rzecz byłej żony D. D. kwoty 35.000 zł. Zobowiązanie to wykonał w całości w roku 1999. Przekazana na rzecz byłej żony splata w części odpowiadającej wartości wkładu mieszkaniowego do spółdzielni w wysokości 29.840 zł w ocenie Izby nie stanowi wydatku rodzajowo określonego w treści art.27 a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do dokonania odliczeń od podatku z tego tytułu. Izba Skarbowa stwierdziła, że mając na uwadze powyższe podatek wynikający z zeznania podatkowego za rok 1999 jest podatkiem należnym za ten rok podatkowy, a w konsekwencji nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 nie wystąpiła. E. D. wniósł skargę na tę decyzję Izby Skarbowej. Skarżący utrzymuje, iż Jego zdaniem zgodnie z dyspozycją przepisu art.27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczeniu od podatku należnego za rok 1999 podlega wydatek na zwrot byłej żonie wkładu mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy zobowiązany jest zatem ocenić zaskarżony akt administracyjny w świetle obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie zachodzi niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Stosownie do treści art.27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 z późn. zm.) podatek dochodowy obliczony zgodnie z art.27 zmniejsza się na zasadach określonych w ust.2-17 jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, w razie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, za wydatki poniesione na wkład budowlany uznaje się wydatki stanowiące nadwyżkę ponad kwotę wkładu mieszkaniowego zaliczonego przez spółdzielnię na wkład budowlany. Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony przez Izbę Skarbową, iż przekazana przez skarżącego na rzecz byłej żony spłata w części odpowiadającej wartości wkładu mieszkaniowego do spółdzielni w wysokości 29.840 zł nie stanowi wydatku rodzajowo określonego w treści art.27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do dokonania odliczeń od podatku z tego tytułu. W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do uznania zasadności argumentów skarżącego zmierzających do rozszerzającej wykładni wskazanego przepisu. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że przepisy podatkowe dotyczące w szczególności ulg podatkowych powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, a to oznacza prymat gramatycznej wykładni przepisu. Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiotowa ulga dotyczy środków przeznaczonych (i wpłaconych) na wkład do spółdzielni mieszkaniowej. Inne rozumienie tego przepisu mogłoby uprawniać do korzystania z ulgi wielokrotnie, np. raz – przy nabyciu mieszkania w ramach wspólności małżeńskiej, a powtórnie – gdy małżonkowie po rozwodzie dokonują wzajemnych rozliczeń. W ocenie Sądu taka sytuacja nie jest dopuszczalna, bowiem w istocie byłaby to powtórna ulga z tego samego tytułu. Reasumując – Sąd w niniejszej sprawie zaprezentował stanowisko zaproponowane przez Izbę Skarbową w zaskarżonej decyzji. Oznacza to, iż decyzja ta w ocenie Sądu nie narusza prawa. Zatem na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. IF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło