I SA/Gd 201/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-07-03
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy, który faktycznie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego rodziny, powinien być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości właściwą dla budynków mieszkalnych, pomimo jego formalnego oznaczenia w ewidencji jako budynek letniskowy lub inny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek letniskowy, który faktycznie zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i jego rodziny, powinien być opodatkowany według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych. Kryterium decydującym o takiej kwalifikacji jest faktyczne wykorzystanie budynku do celów mieszkaniowych, a nie jego formalne oznaczenie w ewidencji, zwłaszcza gdy organy podatkowe i sąd administracyjny w poprzednich latach stosowały odmienną interpretację, prowadzącą do naruszenia zasady zaufania obywatela do organów państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. dla budynku letniskowego należącego do P.G. Organ podatkowy pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliły podatek, stosując stawki właściwe dla budynków letniskowych, opierając się na oznaczeniu budynku w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący P.G. argumentował, że budynek ten faktycznie służy zaspokajaniu jego podstawowych potrzeb mieszkaniowych i powinien być opodatkowany stawką jak dla budynków mieszkalnych, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądów i uchwały NSA. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej i określił, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.),, Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania P.G. od decyzji Zastępcy Burmistrza, wydanej z upoważnienia Burmistrza nr 1762-N znak [...] z dnia [...] ustalającej wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 1.211,00 zł, działając na podstawie: art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej; art.. 1 pkt 1; art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 5 oraz ust. 3; art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2; art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5, art. 6; art. 7 i art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 z późn. zm.); art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan faktyczny:
Zaskarżoną decyzją organ podatkowy ustalił P.G. wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r. w łącznej kwocie 1.211,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P.G. wskazując na treść wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 536/04 i I S.A./Gd 537/04, oraz uchwały NSA z 22.04.2002 r. - FPK 17/01, z dnia 01.07.2002 r. FPK 2/02 i FPK 3/03 podnosi, że organ I instancji ustalił stawki podatku jak dla budynku letniskowego, a zgodnie z treścią w/w wyroków powinna być ustalona stawka jak dla budynku mieszkalnego, albowiem decydującym kryterium winno być kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela nieruchomości i jego rodziny.
Dalej skarżący wskazuje, że skoro decyzją [...] z dnia 31.08.2006 r. organ podatkowy uznał budynek letniskowy za budynek mieszkalny zmuszony był - zgodnie z art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego zgłosić tę zmianę do ewidencji budynków w Starostwie Powiatowym. W kontekście uchwał NSA i wyroków WSA kwestia wpisu w ewidencji budynków i kwestia podatku od tego budynku - zdaniem skarżącego - nie mają ze sobą nic wspólnego - są to odrębne postępowania.
Rozpatrując sprawę, w wyniku złożonego odwołania, SKO na wstępie podkreśla, iż zaskarżona decyzja organu podatkowego zapadła w wyniku powtórzonego postępowania, w oparciu o decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22.06.2007 r. sygn. akt [...], mocą której została uchylona decyzja organu podatkowego z dnia 13.02.2007 r. nr [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r. Kolegium wskazaną wyżej decyzją zobowiązało organ podatkowy do przeprowadzenia postępowania dowodowego pozwalającego na ustalenie charakteru budynku położonego na działce nr 409/12 w miejscowości [...]. Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów P.G. jest jedynym właścicielem nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr 409/12; 394; 395 i 397. Działki te są oznaczone w ewidencji gruntów i budynków w następujący sposób: działka nr 409/12 - Bz - tereny rekreacyjno - wypoczynkowe; działki nr 394; 395 i 396 - Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane. Działka nr 409/12 jest zabudowana budynkiem letniskowym (oznaczonym aktualnie w ewidencji jako inny niemieszkalny).
W powtórzonym postępowaniu organ podatkowy, w oparciu o zebrany materiał ustalił, że w dniu 31.01.1995 r. skarżący wystąpił do organu o pozwolenie na budowę budynku letniskowego na działce nr 409/12. Po rozpatrzeniu jego wniosku została wydana decyzja - pozwolenie na budowę domu letniskowego. W tamtym okresie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, a po jego wygaśnięciu, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zarówno w planie jak i w studium działka nr 409/12 jak i pozostałe grunty położone nad jeziorem [...] były i są nadal przeznaczone pod zabudowę budynków letniskowych.
Postawiony przez skarżącego budynek został oddany do użytkowania z dniem 15.10.2001 r. - z oznaczeniem - budynek letniskowy. Następnie został wpisany do ewidencji budynków prowadzonej przez Starostę jako jednostka rejestrowa [...] 225 pod pozycją 219 z oznaczeniem funkcji "inny", a oznaczenie gruntów działki 409/12. zmieniono z Bp - grunty zurbanizowane, niezabudowane na Bz - zabudowane tereny rekreacyjno - wypoczynkowe.
Pomimo faktu ustalenia i uznania przez organ podatkowy I instancji, że przedmiotowy budynek jest zamieszkany przez skarżącego i stanowi dla niego oraz jego rodziny centrum bytowe, zaskarżoną decyzją organ podatkowy ustalił wymiar podatku od nieruchomości na kwotę 1.211,00 zł za przedmiotowe nieruchomości, przyjmując stawkę 0,21/1 m2 w powierzchni gruntu (3862 m2), zaś stawkę 6,15 zł/1 m2 za budynek letniskowy, o pow. 64,98 m2 położony na działce nr 409/12.
Podstawą prawną dla przyjęcia wskazanego wyżej stanowiska (w zakresie uznania przez organ podatkowy domu letniskowego jako "inny" a nie "mieszkalny"), a tym samym przyjęcia stawki podatku od nieruchomości w wysokości jak za budynek inny, stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy do tej ustawy wykonawcze jako szczególne przepisy prawne wobec ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania, SKO nie podzieliło zarzutów odwołania. Przywołując wskazane w sentencji decyzji przepisy cyt./w. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), SKO stwierdza, iż wypisy ewidencji dotyczące gruntów i budynków mają decydujące znaczenie dla organów podatkowych, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. SKO podkreśla, iż zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Z treści wyżej wskazanych przepisów wynika wręcz zdaniem SKO stawowy nakaz uwzględniania przez organy podatkowe danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości. Jednocześnie SKO wskazuje, iż § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) stanowi, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m. in. na zurbanizowane tereny niezabudowane, oznaczone symbolem - Bp, tereny rekreacyjno - wypoczynkowe, oznaczone symbolem - Bz.
Przepis art. 7 a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi zaś, że dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym.
Organ podatkowy przyjmując stawki podatkowe wskazane w zaskarżonej decyzji miał na uwadze treść uchwały Nr XLI/369/2005 Rady Miejskiej w [...] z dnia 05 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze gminy [...], opublikowanej w Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 136, poz. 3103, zgodnie z którą w myśl § 1 ust. 1 pkt 3 - od gruntów przeznaczonych pod budownictwo letniskowe od 1 m2 powierzchni stawka wynosi 0,21 zł, zaś od powierzchni użytkowej budynków letniskowych - stawka 6,15 zł/1 m2.
Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Kolegium stwierdza, że organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż grunt oznaczony nr 409/12 w ewidencji aktualnie posiada oznaczenie Bz i dlatego też podatek od nieruchomości został ustalony w wysokości prawidłowej wynikającej z treści uchwały Rady Miejskiej. Pozostałe nieruchomości stanowiące własność skarżącego, wskazane w treści zaskarżonej decyzji to działki nr 394;395 i 397, które w ewidencji gruntów posiadają oznaczenie Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane i jako przeznaczone pod zabudowę letniskową są opodatkowane taką samą stawką jak wyżej wskazana. SKO wskazuje, że skarżący nie kwestionował wysokości podatku naliczonego za grunty.
Kwestia sporna dotyczy ustalenia stawki podatku za budynek posadowiony na działce nr 409/12 w miejscowości [...], poprzez błędne - zdaniem skarżącego - zakwalifikowanie budynku jako budynek letniskowy, chociaż winna być przyjęta przez organ podatkowy stawka taka jak za budynek mieszkalny.
Przedmiotowy budynek jest wpisany do ewidencji gruntów i oznaczony w tej ewidencji jako "inny mieszkalny". SKO zwraca uwagę, iż § 65 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa, że ze względu na podstawową funkcję użytkową budynki dzieli się m. in. na: budynki mieszkalne, inne budynki mieszkalne.
Wskazana wyżej uchwała Rady Miejskiej ustaliła stawki podatku od nieruchomości od budynków i ich części, w tym m. in. w pkt 6 od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków letniskowych - 6,15 zł, którą organ pierwszej instancji przyjął w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu wyroków SKO zauważa, że w obu orzeczeniach - WSA w Gdańsku uchylając decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości zobowiązał organ podatkowy do zebrania jednoznacznych ustaleń (wobec wpisu w dowodzie osobistym potwierdzającym stałe zameldowanie w przedmiotowym budynku), czy wskazany w treści decyzji dom letniskowy będący własnością podatnika, rzeczywiście jest wykorzystywany przez niego dla zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Tego rodzaju ustalenia są niezbędne albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "budynek mieszkalny".
Z kolei uchwały NSA, w szczególności pierwsza wskazana wyżej, wskazuje, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
Kolegium nie zgadza się z twierdzeniem podatnika, iż orzeczenia sądu administracyjnego zapadłe w jego sprawach wskazują na mieszkalny charakter budynku położonego na działce nr 409/12. Orzeczenia te wskazują na brak postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ podatkowy w tym zakresie, a tym samym brak takich dowodów nie pozwala na ustalenie charakteru budynku posadowionego na przedmiotowej działce. Nadto SKO zauważa, że w/w orzeczenia zapadły w konkretnych sprawach i tylko mają zastosowanie do decyzji organów podatkowych wymienionych w tych orzeczeniach sądu.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie stwierdza, iż w przedmiotowej decyzji Burmistrz przyjął stawkę podatku od budynku zlokalizowanego w [...] na działce nr 409/12, jak od budynku letniskowego a powinien przyjąć stawkę podatku jak od budynku mieszkalnego.
Skarżący zwraca uwagę, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 (jak również za 2003, 2004, 2005, 2006), organ podatkowy I i II instancji bezsprzecznie na podstawie dokumentów ustalił, że w/w budynek jest:
- budynkiem letniskowym,
- zamieszkany i stanowi centrum bytowe dla skarżącego i jego rodziny (zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe).
W/w stwierdzenia i stan odpowiada zdaniem skarżącego sytuacji dla której zostały podjęte uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie pięciu sędziów z 22.04.2002 r. FPK 17/01 (opublik. w ONSA z 2002 r., Nr 4, poz. 143), z 1.07.2002 r. FPK 2/02 i FPK 3/03 (opublik. w odpowiednio: ONSA z 2003 r., Nr 2 i poz. 49 i poz.50).
W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynku mieszkalnego jest kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
Pogląd taki podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w uzasadnieniu wyroków z 11.04.2006 r. sygn. Akt I SA/Gd 537/04 i I SA/Gd 536/04 dotyczących wymiaru podatku od przedmiotowego budynku odpowiednio w latach 2003 i 2004.
Z wyroków tych w sposób nie budzący wątpliwości zdaniem skarżącego wynika, że uchwały zachowały swoją aktualność w 2006 roku czyli po zmianach wprowadzonych w 2003 i 2005 roku w ustawach o podatkach i opłatach lokalnych i Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz aktach wykonawczych do nich.
Skarżący podkreśla, że organ I instancji decyzją z 31.08.2006 r. [...] ustalił podatki od przedmiotowego budynku letniskowego za 2003 i 2004 r. wg stawek jak dla budynku mieszkalnego, czyli też po zmianach wprowadzonych w ustawach o podatkach i opłatach lokalnych i Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz aktach wykonawczych do nich. W/w dokumenty zgodnie z art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Przy piśmie z dnia 29.V.2008 r. skarżący załączył decyzję SKO Nr [...] z dnia 30.IV.2008 r., w której to decyzji SKO uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wyraziło pogląd, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych decydujące jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
Skarżący zwraca uwagę, iż w/w decyzji (dot. bezpośrednich sąsiadów) SKO powołało się na wyrok WSA w Gdańsku o sygn. I SA/Gd 537/04 z dnia 11.IV.2006 r., dot. skarżącego.
Natomiast przy piśmie z dnia 23.VI.2008 r. skarżący załączył decyzję SKO z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt [...], którą to decyzją SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustaliło wobec p. P.G. podatek od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 735,50 zł, przyjmując odnośnie budynku letniskowego stawki jak za dom mieszkalny wobec bezspornych ustaleń, iż przedmiotowy budynek zlokalizowany na działce 409/12 w miejscowości [...], stanowi centrum życiowe skarżącego i jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą się ostać, albowiem naruszają one przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W rozważanej sprawie kwestią sporną jest wg jakich stawek należy opodatkować budynek letniskowy skarżącego, położony na działce 409/12 w miejscowości [...].
Wskazana wyżej kwestia sporna była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w rozprawach I SA/Gd 537/04 i I SA/Gd 536/04, dotyczących wymiaru podatku od przedmiotowego budynku odpowiednio w latach 2003 i 2004. W/w sprawach w ocenie sądu kryterium decydującym o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynku mieszkalnego jest kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Tożsamy pogląd wyraziło SKO w decyzji dot. skarżącego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt. [...], dotyczącej wymiaru podatku od w/w nieruchomości za 2008 r.
SKO ustalając, że skarżący w przedmiotowym budynku zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe uznało, za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty, przyjmując w odniesieniu do budynku znajdującego się na działce nr 409/12 w [...] stawki za 1 m2 jak dla "budynków mieszkalnych".
Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, iż skoro również w 2007 r. przedmiotowy budynek zaspakajał podstawowe potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny, brak uzasadnienia dla odmiennej oceny tak stanu faktycznego jak i prawnego.
W ocenie sądu odmienna interpretacja przepisów prawa w rozważanej sprawie przy niezmienionym od 2003 r. stanie faktycznym i prawnym, nie może zyskać aprobaty sądu a ponadto godzi w jedną z podstawowych zasad prawa a mianowicie w zasadę zaufania obywatela do organów państwa, wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro w 2007 r. tak jak w latach poprzednich przedmiotowy budynek letniskowy faktycznie zaspakajał potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny, dla celów podatku od nieruchomości należało w/w budynek zakwalifikować do budynków mieszkalnych ze stawką podatku jak dla budynków mieszkalnych.
Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło