I SA/Gd 204/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-05-24

Skład orzekający: Irena Wesołowska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Tomasz Kolanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed 1 maja 2004 r., podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ani nie zawierają w sobie należnego podatku, ani też nie powinny być powiększone o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przed tą datą nie podlegało opodatkowaniu VAT, a opłaty z tego tytułu nie mogą być objęte tym podatkiem po wejściu w życie nowej regulacji prawnej.
Stan faktyczny
Starosta złożył wniosek o wydanie interpretacji podatkowej w zakresie VAT od opłat rocznych z tytułu wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa, ustanowionych przed 1 maja 2004 r. Organ podatkowy uznał, że opłaty te podlegają opodatkowaniu VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Starosta wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa przez nieuwzględnienie stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi Starosty na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 21 czerwca 2005 r. Starosta złożył wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej w zakresie podatku VAT od opłat rocznych z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, iż Starostwo Powiatowe realizuje zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące pobierania opłat rocznych w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa z tytułu użytkowania wieczystego. Opłaty roczne zostały ustanowione przed 1 maja 2004 r. na podstawie decyzji administracyjnych jak również umów cywilnoprawnych (akty notarialne), w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem podatnika ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa, jak również opłat rocznych z tego tytułu, które miały miejsce przed 1 maja 2004 r., nie podlega opodatkowaniu. W konsekwencji nie są też objęte podatkiem VAT roczne opłaty z tego tytułu. Opłaty te dotyczą czynności niepodlegającej opodatkowaniu - oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa. W ocenie wnioskodawcy opodatkowując oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie dokonuje się zmiany ceny opłaty rocznej. Zgodnie z art. 77 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość opłaty może być zmieniona jeżeli wartość nieruchomości gruntowej ulegnie zmianie. Opodatkowanie opłaty rocznej poprzez dodanie 22 % VAT względnie zawarcie go w dotychczasowej ustalonej opłacie stanowi naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż stanowisko przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, iż oddanie nieruchomości gruntowych w użytkowanie wieczyste, a także opłaty pobierane z tego tytułu stanowią świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przy zastosowaniu stawki podatku VAT w wysokości 22% zgodnie z art. 41 ust. 1 cytowanej ustawy. Ponadto stwierdzono, iż w przepisach przejściowych ustawy o podatku od towarów i usług nie znalazły się szczególne regulacje odnoszące się do sytuacji, gdy ustanowienie wieczystego użytkowania gruntów nastąpiło przed dniem 01.05.2004 roku, kiedy czynność ta nie podlegała opodatkowaniu. Stąd też wszelkie opłaty pobierane z tytułu wieczystego użytkowania gruntów już po 30.04.2004 roku, podlegają regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiło przed, czy też po dniu wejścia w życie ustawy o podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 10 sierpnia 2005r. Starosta złożył zażalenie, wnosząc o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez uznanie, że opłaty z tytułu wieczystego użytkowania gruntu nie podlegają obciążeniu podatkiem VAT lub jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia podatnik podniósł, iż przedmiotowe postanowienie jest niepełne, ponieważ nie zawiera oceny i rozróżnienia ustalenia opłaty na podstawie decyzji administracyjnej i aktu notarialnego (umowy cywilnoprawnej). W ocenie podatnika opłaty pobierane od użytkowników wieczystych na podstawie decyzji administracyjnych są realizacją zadań władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy nałożonych odrębnymi przepisami o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, zatem nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu organ podatkowy II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 6 cytowanej ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których zostały powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z przywołanych przepisów wynika, iż wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Dochodzi do niego przy spełnieniu łącznie dwóch przesłanek: - dotyczy jedynie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy - podmiotowe kryterium wyłączenia, - odnosi się ono jedynie do tych czynności, które organy władzy publicznej (lub urzędy obsługujące) wykonują w ramach zadań nałożonych na nie odrębnymi przepisami prawa i do realizacji których organy te zostały powołane - przedmiotowe kryterium wyłączenia. Organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze: - podmiotów nie będących podatnikami VAT, gdy realizują nałożone na nich przepisami prawa zadania w oparciu o reżim publicznoprawny, - podatników podatku VAT, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Prawo użytkowania wieczystego jest prawem rzeczowym, którego treść i granice określone zostały w przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późno zm.). Zgodnie z art. 232 Kodeksu cywilnego grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność gmin lub ich związków, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym. W myśl art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie mieści się w zakresie definicji dostawy towarów, zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., nie daje bowiem praw do rozporządzania gruntem jak właściciel, ani nie zostało wymienione pośród praw wskazanych w tym przepisie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Ponieważ oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu i nie jest dostawą towarów, uznać należy, że jest ono świadczeniem usług w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste, od użytkowników wieczystych pobierane są określone opłaty na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przywołanych przepisów wynika, iż czynność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest instytucją uregulowaną przepisami kodeksu cywilnego, natomiast u podstaw tej czynności leży w każdym przypadku umowa cywilnoprawna dokonana w formie aktu notarialnego. Wbrew argumentom strony zawartym w zażaleniu, nie można uznać, iż pobieranie opłat za użytkowanie wieczyste stanowi realizację zadań władzy publicznej nałożonych odrębnymi przepisami prawa, o której mowa wart. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W przypadku oddania gruntów w użytkowanie wieczyste organ władzy publicznej wykonuje przedmiotowe czynności działając jako strona umów cywilnoprawnych, zatem nie podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów będących podatnikami podatku od towarów i usług. Czynności organu władzy publicznej będącego podatnikiem VAT podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej jak również opłaty pobierane z tego tytułu, traktowane jako świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niezależnie od formy dokonania tej czynności. Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego, dla których przepisy ustawy nie przewidują preferencyjnej stawki podatku, podlegają opodatkowaniu stawką podatku 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt l ustawy o podatku od towarów i usług. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Starosta zarzucając naruszenie interesu prawnego skarżącego przez nieuwzględnienie stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. nr 46 poz. 543 ze zm.) w związku z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz. 535), wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie zwolnienia podmiotowo-przedmiotowego od podatku VAT opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntów ustalanych na podstawie decyzji administracyjnych lub jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej pominął całkowicie fakt ustalenia opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntów na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami, obowiązującej aż do dnia 31 grudnia 1997r. tj. na podstawie decyzji administracyjnych. Wydane w tym czasie decyzje administracyjne zachowują swoją ważność. W ocenie skarżącego opłaty z tytułu wieczystego użytkowania gruntów ustalane i pobierane na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 29 kwietnia 1985r. nie podlegają opodatkowaniu, gdyż są realizacją zadań przez organ władzy publicznej, zaś opłaty ustalane i pobierane na podstawie umów cywilnoprawnych, jako usługa w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy wynika, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem wskazanych powyżej kryteriów w pierwszej kolejności należy zaakcentować, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt P 36/05) nie może budzić wątpliwości kompetencja sądów administracyjnych do merytorycznego rozpatrywania spraw dotyczących indywidualnych interpretacji podatkowych, bowiem stanowi ona przejaw realizacji art. 45 Konstytucji RP. Zasadniczą kwestią istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest właściwa interpretacja przepisów art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W myśl § 1 w/w artykułu stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Wniosek składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego lub wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Składając wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (§ 2). Interpretacja, o której mowa w § 1, zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3). Rolą organu i istotą postępowania w sprawie urzędowej interpretacji jest ocena stanowiska strony, nie zaś przedstawianie poglądów i interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych w odniesieniu do rożnych sytuacji faktycznych. Organ ogranicza się jedynie do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy. Wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Jeśli wniosek ten nie zawiera określonych informacji organ może zwrócić się o jego uzupełnienie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych. Zaakcentować należy, że organ w tym postępowaniu nie może prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Właśnie z tego względu, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie urzędowej interpretacji wynika, iż stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację. Dla rozstrzygnięcia kwestii prawnych nie jest bowiem istotne rzeczywiste wystąpienie określonych zdarzeń. Organ udzielając interpretacji przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę. Również organ odwoławczy kontroluje jedynie poprawność dokonanej interpretacji danego przepisu w kontekście zadanego pytania prawnego. Zarówno na etapie postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia, jak i na etapie kontroli sądowej wydanego w wyniku tego postępowania rozstrzygnięcia kontroli podlega prawidłowość wyjaśnienia treści przepisów w odniesieniu do zadanego pytania. Nie jest więc możliwe dalsze uzupełnienie bądź doprecyzowanie zgłoszonego wniosku o interpretację. W kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntu wypowiedział się Naczelny Sad Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I FPS1/06. Tutejszy Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko zaprezentowane w w/w uchwale. W tezie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd administracyjny - sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wydane na podstawie art. 14b § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - jest obowiązany do kontroli takich decyzji również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Ponadto sformułowano tezę, iż opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.) ani nie zawiera w sobie należnego podatku, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy. Kierując się wskazaną uchwałą Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone orzeczenia organów podatkowych po pierwsze poddał je merytorycznej kontroli, a po drugie - orzekł, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że mając na uwadze szerokie, ekonomiczne, a nie cywilistyczne rozumienie pojęcia przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel, a także uwzględniając fakt, że definicja towaru, zawarta w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT obejmuje grunty, należy opowiedzieć się za stanowiskiem, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy, a nie świadczenie usług, do którego odnosi się art. 8 ust. 1. W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem (towarem - w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy) na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak również w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, tak jak ma to miejsce w przypadku dokonywania sprzedaży gruntu przez właściciela. Właśnie z uwagi na uznanie użytkowania wieczystego za prawo rzeczowe o charakterze zbliżonym do prawa własności, a nie do praw rzeczowych ograniczonych, nie było konieczne odrębne wymienianie tego prawa w definicji dostawy zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, stosownie do art. 5 [3][b] VI Dyrektywy Rady, tak jak ma to miejsce w przypadku praw wymienionych w pkt 5 tego przepisu. Z pierwszej części definicji "dostawy towaru", zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT (część zdania zakończona drugim przecinkiem) wynika, że obejmuje ona w znaczeniu podatkowym ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, które daje użytkownikowi wieczystemu prawo do rozporządzania gruntem jak właściciel, czyli w sposób podobny pod względem skutków ekonomicznych do właściciela. Konsekwencją stanowiska, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów będzie stwierdzenie, że w przypadku gdy taka czynność nastąpiła przed dniem 1 maja 2004 r. (tj. przed tym dniem dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy o ustanowieniu tego prawa) nie podlega ona obecnie podatkowi od towarów i usług. W przypadku dostawy towarów zasadą jest bowiem, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT). W momencie ustanowienia użytkowania wieczystego ta czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Tym samym opłaty dotyczące czynności niepodlegającej opodatkowaniu nie mogą być objęte podatkiem od towarów i usług po wejściu w życie nowej regulacji prawnej. Za takim stanowiskiem przemawiają także zasady demokratycznego państwa prawnego, wynikające z art. 2 Konstytucji RP. Jeżeli ustawodawca nie uregulował w przepisach przejściowych sposobu oddziaływania nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa poprzednio obowiązującego, wprowadzając obowiązek podatkowy, obejmujący czynności niepodlegające wcześniej takiemu obowiązkowi, to nie można obecnie w drodze interpretacji przyjmować, że czynności dokonane pod rządami "starego" prawa pociągają za sobą konsekwencje podatkowe, których strony takich czynności nie mogły przewidzieć w chwili ich dokonania. Ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło w momencie dokonania wpisu do księgi wieczystej. Okoliczność, że oprócz pierwszej opłaty, z takim ustanowieniem wiążą się opłaty roczne (art. 73 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie oznacza, przy przyjęciu, że stanowi ono dostawę towarów, iż ustanawianie użytkowania wieczystego trwa przez cały okres na jaki zostało zawarte i w którym wnoszone są opłaty. W chwili bowiem gdy dokonano tej czynności nie była ona objęta obowiązkiem podatkowym. Dlatego też sposób dokonania za nią zapłaty (zbliżony do ratalnego poprzez wnoszenie opłat rocznych) nie będzie miał znaczenia z punktu widzenia nowego prawa, nawet jeżeli zapłata nie została zakończona w czasie obowiązywania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wobec powyższego zdaniem NSA należy uznać, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz. 535 ze zm.) ani nie zawiera w sobie należnego podatku, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kierując się treścią Uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r. uznał, że orzeczenia wydane w niniejszej sprawie naruszają przepisy prawa materialnego. Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło