I SA/Gd 2052/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Kwarcińska, Sędziowie: NSA: Sławomir Kozik (spr.), NSA: Alicja Stępień, Protokolant Monika Orska, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. i T. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 16 sierpnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wynagrodzenia w 2000 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 2.800,-zł (dwa tysiące osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. T.K. w dniu 17 stycznia 2000 r. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o zwolnienie płatnika z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w roku 2000 w związku z wydatkami ponoszonymi na budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z mieszkaniami przeznaczonymi pod wynajem. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy odmówił zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w roku 2000 od dochodów T.K. T.K. w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionował jej zasadność i wniósł o uwzględnienie jego wniosku. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska Izba Skarbowa wskazała, że stosownie do treści art. 22 § 2 pkt 2 lit.b) ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek jeżeli podatnik uprawdopodobni, to pobrano zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy. Organ odwoławczy przedstawił, że przez uprawdopodobnienie, zgodnie z przyjętą w ramach polskiego prawa procesowego konsekwencją terminologiczną, rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w świadomości organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie istnienia lub też nie istnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności. W ocenie organu podatkowego II instancji T.K. składając wniosek o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy przedłożył dokumenty mające świadczyć o tym, że w roku 2000 poniesie wydatki na budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z mieszkaniami przeznaczonymi pod wynajem, które podlegają odliczeniu od dochodu na podstawia art. 26 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych. Stosownie do treści tego przepisu podstawą obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot wydatków poniesionych w roku podatkowy na budową własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budową tego budynku. Zgodnie z art. 26 ust. 7 powołanej ustawy odliczenie od dochodu wydatków poniesionych na ten cel, z wyjątkiem wydatków na zakup działki, może być dokonane, jeżeli wydatki te zostały udokumentowane fakturami (rachunkami uproszczonymi) wystawiony wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku, przy czym w przypadku budowy budynku wielorodzinnego stanowiącego współwłasność, wysokość poniesionych wydatków przypadającą na poszczególnych współwłaścicieli ustala się proporcjonalnie do udziału w współwłasności. Zdaniem Izby Skarbowej przedłożone do akt sprawy dokumenty potwierdzają, że R. i T.K. nabyli udział wynoszący łącznia 0,30 części we współwłasności działki, na której będzie wzniesiony budynek mieszkalno - usługowy z mieszkaniami przeznaczonymi pod wynajem. Jednakże z treści zawartych umów wynika, że nabytemu przez odwołującego udziałowi odpowiadają konkretne mieszkania oznaczane numerami oraz konkretne boksy garażowe. Mając to na uwadze, zdaniem organu podatkowego II instancji nie została spełniona najistotniejsza przesłanka uprawniająca do dokonania odliczania, gdyż podatnik ponosi nakłady na wybudowania konkretnych 9 lokali mieszkalnych. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 22 § 2 akt 2 lit.b) ordynacji podatkowej dające podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu płatnika z obowiązku poboru zaliczek. T. i R.K. w skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie obu zaskarżonych decyzji lub stwierdzenie ich nieważności. Skarżący wskazali, że treścią ich wniosku nie była kwestia udzielenia ulgi, lecz jedynie zwolnienie z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów T.K. na zasadzie art. 22 § 2 lit. b ordynacji podatkowej. W ocenie skarżących organy podatkowe nie zajęły się kwestią, czy spełniają oni wymogi w/w przepisu, natomiast w uzasadnieniu decyzji całkowicie pozbawiły ich prawa do ulgi podatkowej, mimo że korzystają z niej od roku 1997. Skarżących wskazali również, iż składali w latach ubiegłych roczne rozliczenia dochodów i przedkładali Urzędowi Skarbowemu wszystkie żądane dokumenty, w wyniku czego otrzymywali zwroty nadpłaconych w ciągu roku zaliczek. Ostatni zwrot nadpłaty podatku za rok 1999 nastąpił w dniu 15 marca 2000 r., czyli prawie miesiąc po tym, jak tenże sam Urząd Skarbowy zakwestionował prawo do w/w ulgi. Zdaniem skarżących dokonanie podziału quod usum powierzchni użytkowej, zgodnie z wielkością poszczególnych udziałów we współwłasności, nie może pozbawiać budowy charakteru budowy budynku z mieszkaniami na wynajem. Skarżący zarzucili także, iż organy nie powołały żadnego przepisu, który dawałby podstawę do uchylenia prawa do ulgi w sytuacji, gdyby współwłaściciele budynku budowanego pod wynajem ustanowili odrębną własność, przeznaczonych do wynajmowania mieszkań. W odczuciu skarżących organy podatkowe, podobnie jak i inne organy Państwa, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i w jego granicach, stosownie do dokonanych ustaleń faktycznych opartych na konkretnych dowodach, a nie na podstawie bliżej nieokreślonej "świadomości" organu, która może się zmieniać w sposób niemożliwy do skontrolowania. Zdaniem skarżących takie działanie organu podatkowego narusza zasadę państwa prawnego, nie stanowi wykonania prawa, oraz jest skierowane przeciwko prawu nabytemu. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga R. i T.K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 22 § 2 lit. b w zw. z art. 122, art. 187 i 191 ordynacji podatkowej, w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu Izba Skarbowa dokonując oceny, czy podatnicy uprawdopodobnili, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od nich za dany rok podatkowy, naruszyła również przepis prawa materialnego - art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., nr 90, poz. 416 z późn.zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że w danym roku podatkowym nie dokonują wydatków na cel określony w w/w przepisie. Wniosek skarżących o zaniechanie poboru zaliczek na podatek dochodowy wskazujący, że pobrane od nich zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku od nich należnego za dany rok podatkowy, opierał się na okoliczności ponoszenia wydatków na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem (art. 26 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), w sytuacji gdy byli oni współwłaścicielami gruntu i umownie określili, które lokale w przyszłości będą do nich należały. W ocenie Sądu nie jest prawidłowy pogląd organów podatkowych, że zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy nie można skorzystać z tej ulgi, gdy we wspólnie budowanym budynku pod wynajem udziałowi w nieruchomości przypisane zostały konkretne mieszkania. Stanowisko takie w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę, gdyż określenie w umowie przez współwłaścicieli gruntu budujących budynek mieszkalny wielorodzinny z lokalami na wynajem, któremu z nich przypadnie który lokal po wybudowaniu budynku, w żadnym wypadku nie zmienia statusu tych współwłaścicieli. Pozostają oni dalej współwłaścicielami w określonym udziale i budują w dalszym ciągu budynek mieszkalny wielorodzinny z przeznaczeniem co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem i spełniają przesłanki do uzyskania ulgi określonej w art. 26 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy. Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż skoro skarżący ponosili w roku podatkowym 2000 wydatki na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem dziewięciu lokali mieszkalnych na wynajem, to rzeczą organu podatkowego było rozważyć, w kontekście wielkości tych wydatków i hipotetycznej wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, jakie miały być uiszczane w tym roku podatkowym, czy podatnik uprawdopodobnił zgodnie z art. 22 § 2 lit. b ordynacji podatkowej, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy. Wskazać przy tym należy, że podatnik nie musi udowadniać, lecz jedynie uprawdopodobnić w/w okoliczność, co w ocenie Sądu podatnik uczynił w sprawie niniejszej. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 tej ustawy.