I SA/Gd 2070/97
WyrokWSA w Gdańsku1999-08-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który w trakcie roku podatkowego zawarł związek małżeński, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli rozlicza się tylko za okres do dnia zawarcia małżeństwa?Ratio decidendi
Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik spełniał ten warunek przez cały rok podatkowy. Zawarcie związku małżeńskiego w trakcie roku podatkowego powoduje utratę statusu osoby samotnie wychowującej dzieci i tym samym prawa do ulgi, niezależnie od tego, czy podatnik rozlicza się tylko za okres do dnia zawarcia małżeństwa.Stan faktyczny
Skarżący rozliczył podatek dochodowy za rok 1995, korzystając z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci. W zeznaniu PIT-34 rozliczył okres od 1 stycznia do 24 grudnia 1995 r. W dniu 25 grudnia 1995 r. zawarł związek małżeński. Urząd Skarbowy decyzją z 10 września 1997 r. określił wyższy podatek, stwierdzając utratę prawa do ulgi z powodu zawarcia małżeństwa. Izba Skarbowa decyzją z 3 listopada 1997 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego podniósł, że powinien skorzystać z ulgi za okres do dnia zawarcia małżeństwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Skoro bezspornym jest fakt, że w dniu 25 grudnia 1995 r. skarżący zawarł związek małżeński, to nie może budzić wątpliwości, że z tą datą utracił skarżący status osoby samotnie wychowującej dzieci. W konsekwencji nie spełniając wymogu wynikającego z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ skarżący utracił prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku.
Okoliczność, że skarżący w złożonym zeznaniu PIT-34 dokonał rozliczenia podatku dochodowego za okres od 1 stycznia do 24 grudnia 1995 r. i że po tej dacie do końca roku skarżący nie uzyskiwał dochodów pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem w świetle powołanych przepisów nie jest istotne, przez jaki okres w roku podatkowym osoba samotnie wychowująca dzieci uzyskuje przychody.
Rozliczenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy 1995 pan Marcin N. dokonał na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci /PIT-34/ i wykazał nadpłatę w tym podatku w kwocie 135,- zł.
Urząd Skarbowy w K. w wyniku analizy przedłożonego zeznania PIT-34 decyzją z dnia 10 września 1997 r. określił, iż należny od podatnika za 1995 r. podatek dochodowy od osób fizycznych wynosi kwotę 371,40 zł tj. o 165,40 zł jest wyższy od kwoty zadeklarowanej w zeznaniu. Organ wymiarowy stwierdził, iż podatnikowi nie przysługiwało prawo do rozliczenia tegoż podatku według zasad przysługujących osobom samotnie wychowującym małoletnie dzieci, określonych w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Aby skorzystać z przedmiotowego uprawnienia - podkreślił organ - należy przez cały rok podatkowy samotnie wychowywać dzieci. Podatnik natomiast wymogu tego nie spełnił, gdyż w dniu 25 grudnia 1995 r. zawarł związek małżeński, tracąc w wyniku tego status osoby samotnie wychowującej dzieci.
Od decyzji tej pan Marcin N. złożył odwołanie podnosząc, iż jest ona niesłuszna i krzywdząca. Podniósł, że o utracie ulgi podatkowej zadecydował wyłącznie fakt, iż przez ostatnie 6 dni grudnia 1995 r. pozostawał w związku małżeńskim. Zaznaczył, iż rozliczenia za tenże rok podatkowy dokonał do daty zawarcia związku małżeńskiego tj. do 24 grudnia 1995 r., z tą bowiem datą utracił prawo do zasiłku i od tego dnia pozostawał na utrzymaniu żony.
Izba Skarbowa w G. nie uwzględniła odwołania, albowiem decyzją z dnia 3 listopada 1997 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Izba Skarbowa powołała art. 1, art. 3, art. 6 ust. 4 i 5, art. 9 ust. 1, art. 45 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.
Izba Skarbowa - jak wynika to z uzasadnienia jej decyzji - podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, iż podatnikowi nie przysługiwało prawo do rozliczenia podatku według zasad określonych dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci. Izba wskazała, iż zgodnie z art. 6 ust. 4 powoływanej powyżej ustawy podatkowej, dla osób samotnie wychowujących dzieci przez cały rok podatkowy podatek może być określony w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów. Dalej Izba podniosła, że pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dzieci rozumie się rodzica albo opiekuna prawnego stanu wolnego: pannę, kawalera, osobę rozwiedzioną, wdowę oraz wdowca.
Zatem skorzystanie z możliwości preferencyjnego opodatkowania na zasadach określonych w powołanym przepisie uzależnione zostało od posiadania statusu osoby samotnie wychowującej małoletnie dziecko przez cały rok podatkowy.
Fakt zawarcia przez odwołującego się w dniu 25 grudnia 1995 r. związku małżeńskiego /okoliczność bezsporna/ spowodował, iż odwołujący się utracił prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego za rok 1995.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący podobnie jak w odwołaniu wywodzi, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca, gdyż do dnia 25 grudnia 1995 r. był osobą samotnie wychowującą dzieci i spełniał wymogi do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania. W złożonym zeznaniu PIT-34 rozliczył tylko okres od 1 stycznia 1995 r. do 24 grudnia 1995 r., w którym pobierał zasiłek dla bezrobotnych i samotnie wychowywał dzieci.
Uważa zatem, iż za ten okres powinien skorzystać z ulgi określanej w art. 6 ust. 4 cyt. ustawy podatkowej.
Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy podatkowe zasadnie uznały, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego za 1995 r. według zasad wynikających z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.
Prawidłowo stwierdziła Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że prawo do przedmiotowej ulgi podatkowej przysługuje podatnikowi mającemu status osoby samotnie wychowującej małoletnie dzieci przez cały rok podatkowy, którym jest - stosownie do art. 6 powoływanej ustawy podatkowej - rok kalendarzowy.
Skoro w sprawie bezspornym jest fakt, że w dniu 25 grudnia 1995 r. skarżący zawarł związek małżeński, to nie może budzić wątpliwości, że z tą datą utracił skarżący status osoby samotnie wychowującej dzieci. W konsekwencji nie spełniając wymogu wynikającego z art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej skarżący utracił prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku.
Okoliczność, że skarżący w złożonym zeznaniu PIT-34 dokonał rozliczenia podatku dochodowego za okres od 1 stycznia do 24 grudnia 1995 r. i że po tej dacie do końca roku skarżący nie uzyskiwał dochodów pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem w świetle powołanych przepisów nie jest istotne, przez jaki okres w roku podatkowym osoba samotnie wychowująca dzieci uzyskuje przychody.
Tak więc wydane w sprawie decyzję organów podatkowych nie uchybiają prawu i nie ma tym samym podstaw do ich wzruszenia w sposób przewidziany w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Z tej też przyczyny Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o NSA skargę oddalił.
Należy jednocześnie wyjaśnić, iż stosownie do art. 21 powoływanej ustawy o NSA Sąd administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu administracji państwowej, a więc zgodności tej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Sąd nie bada natomiast zaskarżonej decyzji pod względem jej słuszności czy też celowości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło