I SA/Gd 2077/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Alicja Stępień Protokolant – Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie określenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w podatku od środków transportowych za lata 1998 – 2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 138,90 zł (słownie: sto trzydzieści osiem złotych 90/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 2077/01 U z a s a d n i e n i e Skarżący – T.L. w dniu 9 stycznia 1998 r. nabył od T.W. samochód ciężarowy marki Star 28 nr rejestr. [...]. Wójt Gminy decyzją z dnia 31 grudnia 1998 r. wymierzył skarżącemu podatek od środków transportowych za 1998 r. Odwołanie skarżącego zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z uwagi na wady formalne decyzji. Wójt Gminy decyzją z dnia 25 lipca 2001 r. określił stronie podatek od środków transportowych za lata 1998-2001 w łącznej wysokości 1191,20 zł oraz odsetki za zwłokę. T.L. odwołał się od powyższej decyzji. Skarżący przede wszystkim podkreślił uchybienie polegające na określeniu w decyzji wysokości podatku, zamiast zaległości podatkowej. Ponadto w decyzji ujęto podatek za 1998 r. pomimo, że postępowanie w tej sprawie wszczęte w 1998 r. nie zostało ukończone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 września 2001 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Określenie wysokości należnego zamiast zaległego podatku nie stanowi istotnej wady decyzji, skoro podaje ona właściwą podstawę i zawiera prawidłowe uzasadnienie. Podstawą uchylenia decyzji za 1998 r. był m. in. brak wszczęcia postępowania w sposób wymagany prawem. Natomiast postępowanie podatkowe za lata 1998-2001 r. zostało wszczęte prawidłowo w formie postanowienia. T.L. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie decyzji obydwóch instancji. Wskazał, że zakupił samochód bez dowodu rejestracyjnego. Aby zarejestrować pojazd na własne nazwisko udał się do Starostwa Powiatowego, gdzie otrzymał informację o wykreśleniu samochodu z ewidencji pojazdów i o możliwości wykorzystania go jedynie na części zamienne. Podatnik tak uczynił. Następnie bez poinformowania podatnika Starosta ponownie wpisał samochód do ewidencji i dnia 19 maja 2000 r. ponownie wystawiono aktualną kartę pojazdu z odręczną notatką, że uznaje się zgłoszenie sprzedaży samochodu w dniu 9 stycznia 1998 r. O powyższym nie powiadomiono skarżącego. Wskutek błędu urzędnika samochód przestał już wtedy istnieć. SKO powyższych kwestii nie wyjaśniło, pomimo iż były one poruszane w piśmie z dnia 3 grudnia 1998 r. uzupełniającym odwołanie od decyzji za 1998 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, albowiem dopiero stałe wyrejestrowanie pojazdu powoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego. W niniejszym przypadku wyrejestrowanie pojazdu nastąpiło w dniu 27 lipca 2001 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami nie pozwalającymi na pozostawienie jej w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie sprawy zapadło bowiem bez wyjaśnienia wszystkich jej istotnych aspektów, pomimo posiadania przez organy materiału dowodowego, który musiał budzić podstawowe wątpliwości co do możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia sprawy bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Przy czym sam podatnik miał ograniczone możliwości w tym względzie albowiem SKO uchybiło obowiązkowi z art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że wyrażone w tym trybie stanowisko organu pierwszej instancji stanowi część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu odwoławczego na równi ze wszystkimi innymi dowodami ujawnionymi w postępowaniu (wyrok NSA z dnia 20 września 1983 r. SA/Gd 514/83 – ONSA 1983/2/74), co pociąga za sobą obowiązek Izby Skarbowej wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r. I SA/Łd 2137/98 – ONSA 2000/2/83). Jak wskazał M. Mastalski w glosie do tego wyroku (POP 2001/1/85) strona ma prawo wypowiedzieć się w sprawie całego materiału dowodowego, niezależnie od tego, w jakiej fazie jej załatwienia, oraz przez który organ podatkowy został zebrany. Istotny jest fakt, że ma nastąpić wydanie decyzji, które w każdym przypadku powinno być poprzedzone wyznaczeniem stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Prawo to nie może być ograniczane do ustosunkowania się do zgromadzonych środków dowodowych, lecz strona powinna mieć możność wypowiedzenia się, co do zupełności postępowania dowodowego. Stanowisko zaprezentowane powyżej znajduje potwierdzenie w szeregu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 1 września 2000 r. III SA 7807/98 – Glosa 2002/4/48, z dnia 9 czerwca 1999 r. – Rachunkowość 2000/6/29, czy z dnia 10 maja 2001 r. I SA/Łd 4/99 – Prawo Gospodarcze 2002/3/39). Przykładowo w ostatnim z zaprezentowanych wyroków NSA uwzględnił skargę z uwagi na naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem pełnomocnik strony złożył w postępowaniu sądowym plik dokumentów i nie można wykluczyć, że uczyniłby to w ramach postępowania dowodowego, gdyby nie uchybienie powyższej regule. W niniejszym przypadku skarżący w skardze zawarł stanowisko znacznie szerzej nakreślające stan sprawy, przywołał nową argumentację i odwołał się do dowodów będących w dyspozycji, lecz nie ocenionych przez organy podatkowe. Postępowanie w niniejszej sprawie nie tylko naruszało omawianą regulację, ale było przede wszystkim sprzeczne z zasadą określoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, rozwiniętą m. in. w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które zobowiązuje organy podatkowe do zebrania i wyczerpującego ocenienia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie SKO z uwagi na zapisy na umowie sprzedaży o skreśleniu pojazdu z ewidencji w dniu 9 stycznia 1998 r., wystawienie w dniu 19 maja 2000 r. aktualnej karty pojazdu (jako właściciel figuruje w niej T.W.) i treść odwołania od decyzji za 1998 r. powinno podjąć działania dla jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wyjaśnienie to jest niezbędne z uwagi na oświadczenie podatnika o likwidacji pojazdu po powzięciu informacji, że pojazd został skreślony z ewidencji pojazdów. Podatek od środków transportowych ma charakter majątkowy związanym z prawem własności pojazdu zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31) opodatkowaniu podlegają m. in. samochody. Jeżeli jest prawdą, że skarżący nie otrzymał dowodu rejestracyjnego pojazdu, pojazd już w styczniu 1998 r. został wykreślony z rejestru i następnie został rozebrany na części (przestał istnieć) to nie jest w ocenie Sądu możliwym obciążanie podatnika obowiązkiem podatkowym od nieistniejącej rzeczy. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 209 w zw. z art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. MK