I SA/Gd 21/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt [...] w przedmiocie określenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 1400 zł (tysiąc czterysta złotych) z tytułu wpisu sądowego uiszczonego od sprzeciwu podlegającego odrzuceniu. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E.S. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 29 sierpnia 2017 r. określającej należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 350,79 zł oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 46.288,23 zł przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy L., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji Wójt Gminy L. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie sprzeciw od decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wniesiony został nie przez adresata tej decyzji, lecz przez organ pierwszej instancji, kwestionujący zasadność uchylenia jego decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Taki sprzeciw jest niedopuszczalny, bowiem organowi pierwszej instancji nie przysługuje prawo do jego wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z powołanego przepisu wynika wprost, że poza podmiotami, które działają w interesie innych osób lub interesie publicznym (prokurator, rzecznicy, organizacja społeczna) jak i upoważnionymi z mocy prawa, każdy inny podmiot występujący ze skargą do sądu musi mieć w złożeniu skargi interes prawny. Przy czym pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Wójt Gminy L., który jako organ I instancji wydał decyzję administracyjną, nie jest uprawniony do wniesienia skargi (sprzeciwu) do sądu na decyzję ostateczną, gdyż nie posiada interesu prawnego w rozumieniu ww. przepisu. Skarga (sprzeciw) może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej, tymczasem Wójt Gminy L. nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz występuje w stosunkach publiczno-prawnych jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się pogląd, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego. (por. uchwała NSA z dnia 19 maja 2003 roku, OPS 1/03, ONSA 2003 nr 4 poz. 115; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 roku, OSK 1017/04, dostępny w bazie Lex pod nr 171164; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 roku, I OSK 521/05, dostępny w bazie Lex pod nr 189858). Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi (sprzeciwu) do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu sprzeciw w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego uiszczonego od sprzeciwu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.