I SA/Gd 2121/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H.-P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. nr [...]. Decyzją z dnia 27 września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M. H.-P., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 15 lipca 2019 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Na decyzję z dnia 27 września 2019 r. M. H.-P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 stycznia 2014 r., których podstawę stanowi decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. Podano, że w dniu 11 listopada 2019 r. doręczono skarżącej obwieszczenie o licytacji nieruchomości będących jej własnością (terminy licytacji: 11., 12. i 13. grudnia 2019 r.). Czynnościami egzekucyjnymi objęty jest dom, w którym skarżąca mieszka wraz z rodziną - obecnie zamieszkują z nią pełnoletni syn wraz z partnerką i dwójką małoletnich dzieci. Dom jest własnością skarżącej na mocy darowizny od rodziców sprzed ponad dwudziestu lat. Podano również, że skarżąca jest obecnie zatrudniona na ½ etatu w kantorze wymiany walut jako kasjer otrzymując wynagrodzenie 1.125 zł brutto; z wynagrodzenia pokrywa koszty eksploatacji domu (około 500 zł miesięcznie). Wskazano, że obecnie wobec skarżącej prowadzona jest egzekucja administracyjna na kwotę 2.522.840,94 zł (zaległość wynikająca z decyzji z dnia 27 grudnia 2013 r.). Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, a jej majątek w postaci nieruchomości został zajęty w aktualnie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Poza nieruchomościami, o których mowa w załączonej do wniosku dokumentacji, skarżąca nie posiada innych nieruchomości; nie posiada również papierów wartościowych, innych praw majątkowych, nie przysługują jej żadne wierzytelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). W piśmiennictwie przyjmuje się, że art. 61 § 3 P.p.s.a. umożliwia sądowi wstrzymanie wykonania nie tylko aktu będącego przedmiotem skargi, lecz również innych aktów podjętych w sprawie. Granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (por. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 291). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych - podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 300). Tak szerokie materialnoprawne rozumienie pojęcia "sprawy" w zakresie wskazanym w art. 61 § 3 P.p.s.a. powoduje, że wstrzymaniu może podlegać nie tylko zaskarżony akt, ale również akty wydane przez organ pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienia NSA: z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2793/13, LEX nr 1766612; czy z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2809/13, LEX nr 1560691). Zdaniem Sądu, tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia rozpoznanie wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, tj. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. (nr [...]) wydanej w postępowaniu zwykłym, w ramach postępowania dotyczącego kontroli decyzji wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym). Takie stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 3351/17, LEX nr 2441312; z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OZ 127/18, LEX nr 2442517; czy z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 285/18, LEX nr 2473251). Z art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez zainteresowanego okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie aktu administracyjnego zwykle wiąże się z dolegliwością dla jego adresata, ale taka dolegliwość sama w sobie nie uzasadnia wstrzymania jego wykonania. Należy przy tym wskazać, że inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do strony skarżącej, bowiem jej rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 2165/13, LEX nr 1451966). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że wykonanie wydanej w granicach niniejszej sprawy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa, a potwierdzeniem tego są również okoliczności i charakter sprawy. W niniejszym przypadku za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanej zaległości podatkowej (wynikającej z decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, w której pełniła ona funkcję prezesa zarządu). Kwota określonej przez organ podatkowy zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2008 r. wynosi 1.216.652 zł, zaś odsetki za zwłokę od tej zaległości wynoszą 813.700 zł. Zgodnie natomiast z informacjami zawartymi we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jedynym źródłem utrzymania M. H.-P. jest obecnie wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.125 zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie uzyskuje dochodów z innych tytułów, nie posiada żadnych oszczędności ani majątku (innego niż ten, do którego skierowano egzekucję). Porównując zatem kwotę ciążącej na skarżącej zaległości podatkowej z kwotą otrzymywanego miesięcznie wynagrodzenia za pracę oraz z koniecznością ponoszenia kosztów związanych chociażby z utrzymaniem domu (w których skarżąca partycypuje), należy zgodzić się z pełnomocnikiem strony, że M. H.-P. nie będzie w stanie uiścić spornej kwoty podatku wynikającej z decyzji z dnia 27 grudnia 2013 r. jednorazowo, ani w krótkim czasie. Zdaniem Sądu, we wniosku wykazano, że brak wstrzymania wykonania ww. decyzji może narazić skarżącą na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzenie znacznej szkody. W sytuacji przymusowej realizacji wskazanego obowiązku, do którego w razie braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może dojść, środkiem służącym zaspokojeniu będzie egzekucja z nieruchomości polegająca na jej sprzedaży w trybie licytacji. Taka sytuacja spowodować może skutki trudne do odwrócenia i narazić skarżącą na znaczną szkodę w sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi i umożliwienia skarżącej podjęcia próby wyeliminowania decyzji z dnia 27 grudnia 2013 r. z obrotu prawnego w trybie postępowania nadzwyczajnego. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.