I SA/Gd 215/25

Dnia 27 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt SKO Gd/5531/24 w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione p o s t a n a w i a: odrzucić skargę A.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej zwane Kolegium), wydane na podstawie art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111), w którym organ uznał wniesione przez stronę ponaglenie za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Tytułem wstępu wyjaśnienia wymaga, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg - ogólnie ujmując - na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.) oraz na stan faktyczny, tj. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). W myśl bowiem art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący przedmiotem zaskarżenia uczynił postanowienie Kolegium, w którym uznało ono złożone przez stronę ponaglenie za nieuzasadnione. Organ uznał bowiem, że sprawa z wniosku A.J. z dnia 10 lipca 2024 r. została rozstrzygnięta postanowieniem Wójta Gminy Kosakowo o odmowie wszczęcia postępowania, utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z 11 lutego 2025 r. SKO Gd/5455/24. Wyjaśnić należy, że na niezałatwienie sprawy w terminie służy stronie ponaglenie stosownie do przepisów art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a środek ten ma na celu zniesienie stanu bezczynności organu. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, na które nie służy zażalenie. Jak stanowi bowiem przepis art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie tylko w przypadkach, gdy ustawa tak stanowi. W przypadku zaś postanowienia podejmowanego w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej brak jest przepisu, który uprawniałby do złożenia zażalenia. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Omawiana instytucja odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w przepisie art. 141 Ordynacji podatkowej, a wydane w tym przedmiocie postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej. Nie jest to zatem postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na tle podobnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. I OSK 872/12, z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. I OSK 2259/10). W związku z powyższym na wskazane w skardze postanowienie Kolegium w przedmiocie uznania, że ponaglenie jest nieuzasadnione, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z tych względów, skoro przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.