I SA/Gd 217/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2013 r., pełnomocnik spółki "A" Sp. z o.o. zwrócił się o częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych, tj. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 27.603 zł. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach skarżącej spółki oraz dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika ustalono, że kapitał podstawowy spółki wynosi 23.539.744,10 zł, w bilansie sporządzonym za ostatni rok obrotowy, który obejmuje okres od 1 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r., na dzień 30 czerwca br. spółka posiadała aktywa trwałe o łącznej wartości 42.361.265,49 zł, w tym środki trwałe – 30.667.546,67 zł oraz długoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych – 7.983.751,72 zł, oraz aktywa obrotowe o łącznej wartości 16.563.623,15 zł, rok obrotowy spółka zakończyła stratą netto w wysokości 30.466,29 zł, deklarując przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów, produktów i zmiany ich stanu w łącznej kwocie 10.072.079,94 zł oraz przychody finansowe i operacyjne w łącznej kwocie 345.828,82 zł, a poniesione koszty (operacyjne i finansowe) w wysokości 606.675,15 zł. W II kwartale br. spółka dla potrzeb VAT zadeklarowała przychody z tytułu dostawy towarów i usług w łącznej kwocie 2.386.299 zł oraz zakupy w wysokości 129.451 zł. Na dzień 30 czerwca br. spółka posiadała zadłużenie w łącznej kwocie 30.294.792,40 zł, na które składają się zobowiązania krótko- i długoterminowe, w tym m.in. należności publicznoprawne, z tytułu dostaw, udzielonych kredytów i pożyczek; z zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 28 czerwca 2013 r. wynika, że zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wynoszą 4.493.530,18 zł, zaś zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych na dzień 30 czerwca 2013 r. wynosiły 2.447.500 zł i 1.166.153,22 euro, co potwierdzają przedstawione wyciągi z rachunków bankowych związanych z obsługą udzielonych spółce kredytów. Na bieżących rachunkach bankowych prowadzonych przez [...], z których wyciągi przedłożono, spółka zgromadziła na dzień 30 czerwca 2013 r. środki w łącznej kwocie 15.279,80 zł, zaś – według dołączonego do wniosku wykazu kont na dzień 12 lipca 2013 r. – salda tych rachunków wynosiły 36.855,59 zł. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego, spółka przestała terminowo regulować swoje zobowiązania; spłaca jedynie swoje należności publicznoprawne (podatkowe) oraz wypłaca wynagrodzenia pracownikom. Podniósł, że dokonane zajęcia środków pieniężnych uniemożliwiają poczynienie przez spółkę jakichkolwiek oszczędności, zaś zajęcia nieruchomości (głównego majątku spółki) uniemożliwiają ich zbycie, bądź też obciążenie celem uzyskania środków na uiszczenie powstałych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie uznano, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności postanowiono odnieść się do twierdzeń pełnomocnika, w świetle których spółka, w związku z zajęciami dokonanymi w ramach prowadzonej egzekucji, nie posiada wystarczających środków na terminową realizację wszystkich swoich zobowiązań i nie jest w stanie zabezpieczyć środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Zdaniem orzekającego nie znajdują one odzwierciedlenia w przedstawionych dokumentach. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych spółki sporządzonych za okres od 31 marca do 30 czerwca 2013 r. wynika bowiem, że spółka systematycznie (każdego miesiąca) reguluje nie tylko zobowiązania z tytułu wynagrodzeń pracowników, ubezpieczeń społecznych, podatków i spłaca powstałe zaległości podatkowe, ale także spłaca raty z tytułu udzielonych kredytów oraz zobowiązania wobec dostawców mediów i swoich kontrahentów. Nadto, z opisu transakcji wynika, że przekazuje ona także środki podmiotom powiązanym. I tak, w kwietniu br. przelano środki w łącznej kwocie 102.893,13 zł, w maju br. – 2.225,48 zł, a w czerwcu br. – 83.734 zł. Wprawdzie spółka wobec podmiotów powiązanych posiada zobowiązania w łącznej kwocie 13.469.982 zł, to jednak nie można pominąć okoliczności, że w tego rodzaju jednostkach spółka w ostatnim roku obrotowym poczyniła inwestycje na łączną kwotę 7.983.751,72 zł, jak również posiadała należności od tych podmiotów o łącznej wartości 12.121.760 zł. Nadto, z żadnego z przepisów prawa nie wynika pierwszeństwo wywiązywania się ze zobowiązań cywilnoprawnych przed publicznoprawnymi, do jakich należą koszty sądowe związane z dochodzeniem swoich racji przed sądem. W konsekwencji nie można przyjąć, że spółka w pierwszej kolejności powinna uiścić ciążące na niej zobowiązania wobec jednostek powiązanych. Zauważyć trzeba, że zarówno nieuiszczenie przez spółkę należnego wpisu sądowego, jak i nieuregulowanie zobowiązań wobec innych podmiotów pociąga za sobą negatywne skutki. W pierwszym przypadku skutkować będzie odrzuceniem skargi kasacyjnej, w drugim zaś powstaniem odsetek za zwłokę. Przechodząc do oceny zasadności żądania strony stwierdzić należy, że przeciwko przyjęciu, że spółka nie ma realnych możliwości finansowych na poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości świadczy analiza przepływu środków finansowych gromadzonych na jej rachunkach bankowych w okresie, za który sporządzone zostały wyciągi, oraz ich sald końcowych, która wskazywać może, że dysponowała ona środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie należnego wpisu sądowego. Salda końcowe każdorazowo były dodatnie i wynosiły: 146.308,58 zł i 80.998,79 zł (na dzień 31.03.2013 r.), 37.287,72 zł, 1.056,58 zł i 4.321,67 zł (na dzień 30.04.2013 r.), 13.030,24 zł i 17.985,21 zł (na dzień 31.05.2013 r.), 10.227,62 zł i 730,51 zł (na dzień 30.06.2013 r.) oraz 31.948,34 zł, 585.58 zł i 4.321,67 zł (na dzień 12.07.2013 r.). Natomiast wpływy wynosiły: 861.311,69 zł, 22.275,66 zł i 4.321,67 zł (kwiecień br.), 1.081.890,53 zł i 14.320,40 zł (maj br.) oraz 954.473,32 zł i 14.363,89 zł (czerwiec br.). Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że z wpływów na rachunku o numerze [...] wyłączono środki przekazane przez spółkę z jej rachunku o numerze [...]. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności przyjąć należało, że – pomimo podnoszonej przez pełnomocnika okoliczności złej kondycji finansowej spółki – na wskazywanych przez skarżącą rachunkach bankowych zostały zgromadzone wystarczające środki na pokrycie kosztów procesu, które mogła na ten cel przeznaczyć. Podkreślenia wymaga, że środki pieniężne zostały przez spółkę zgromadzone pomimo dokonanych zajęć egzekucyjnych. Końcowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już wyjaśniono, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 549/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując oceny możliwości płatniczych spółki wzięto także pod uwagę przedstawione przez nią zadłużenie z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i wobec kontrahentów, które jednak – mimo znacznej wysokości – nie uniemożliwia spółce prowadzenia działalności. W niniejszej sprawie, zestawiając zarówno osiągane przez skarżącą przychody, jak i środki pieniężne, którymi dysponuje pomimo prowadzonej względem jej majątku egzekucji, a także wartość posiadanego majątku, w skład którego wchodzą nie tylko nieruchomości, a z którego składników nie jest prowadzona egzekucja, z wysokością wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej, nie można uznać aby nie była ona w stanie go uiścić. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.